صندوق نجات کودکان می‌گوید کودکان افغان پس از اخراج از ایران گرسنه و بی‌سرپناه مانده‌اند

او گفت که جمهوری اسلامی مهاجران افغان را در قالب «لشکر فاطمیون و زینبیون برای منافع خود به جنگ فرستاد، اما بعد از پایان بازی اش چهره واقعی» خود را نشان داد.

آقای امرخیل ویدیویی از یک دختر مهاجر افغان در مرز اسلام‌قلعه را در اکس منتشر کرد و گفت که این ویدیو نشان‌دهنده‌ رفتار یک کشور با مردم بی‌پناه افغانستان است.

او گفت که از بیگانگان گله‌ای نیست و طالبان وظیفه دارند به مهاجران افغان توجه و «آنان را از این‌گونه شکنجه‌های روحی، تحقیر و آزار نجات دهند.»

والی سابق ننگرهار افزود که جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک «همسایه مسلمان، همواره از مردم ما استفاده ابزاری کرده است.»

نیروی قدس سپاه پاسداران، در دفاع از حکومت بشار اسد هزاران مهاجر افغان را در قالب لشکر فاطمیون به سوریه اعزام کرده بود. طبق گزارش‌ها حدود سه هزار تن از مهاجران افغان در سوریه کشته شده‌اند.

مقامات جمهوری اسلامی اما گفته‌اند که مهاجرین افغان داوطلبانه به سوریه رفته و جنگیده‌اند.

باقر رضایی، مهاجر ۶۰ ساله افغان اخیرا بر اثر «شکنجه، کار اجباری، شدت گرما و تشنگی» در اردوگاهی در زابل ایران جان باخته است.

بستگان این مهاجر به افغانستان اینترنشنال گفتند «ماموران ایرانی او و دیگر مهاجران را در اردوگاه بدون آب و غذا نگهداری کردند و آنها را وادار به کار اجباری کردند.»

آنها گفتند باقر رضایی براثر شکنجه و لت‌وکوب ماموران ایرانی جان باخته است. به گفته بستگان این مهاجر، اثار شکنجه در بدن او مشهود بوده است.

با این حال در بیانیه ملا حسن آخند مرگ این مهاجر افغان نادیده گرفته شده است.

ملا حسن آخند چه گفت؟

رئیس الوزرای طالبان در بیانیه خود با لحن و بیان احتیاط‌آمیز از مقام‌های ایرانی خواست که در اخراج مهاجران، اصول «تدریج، آبرومندی و حسن همجواری» را رعایت کنند و از رفتارهای تحقیرآمیز با مهاجران افغان خودداری شود.

حسن آخند گفت این رفتارها به «انزجار و نفرت میان ملت‌های دو کشور» منجر می‌شود.

در این اعلامیه که روز پنجشنبه ۱۹ سرطان منتشر شده، آمده است که حکومت ایران در سال‌های گذشته میزبان میلیون‌ها مهاجر افغان بوده و تصمیم اخیر این کشور برای بازگرداندن مهاجران بدون اسناد، «فیصله مسئولین ایرانی» پنداشته شده است.

طالبان از مقام‌های ایرانی خواست که هنگام اجرای روند اخراج، زمینه انتقال دارایی‌های مهاجران را فراهم کنند و اجازه دهند تا مهاجران اموال منقول خود را همراه ببرند و اموال غیرمنقول یا حساب‌های بانکی‌شان را تصفیه کنند.

در این اعلامیه همچنین از ایران خواسته شده که در اردوگاه‌های مهاجران، امکانات کافی به‌ویژه در فصل گرما فراهم شود تا از تکرار مشکلات چند هفته اخیر جلوگیری شود.

طالبان در پایان هشدار داده‌ که برخوردهای تحقیرآمیز با مهاجران می‌تواند به «انزجار و نفرت میان ملت‌های دو کشور» منجر شود.

نادیده گرفتن بی‌احترامی به پاسپورت افغانستان

در بیانیه رئیس‌الوزرای طالبان هیچ اعتراضی درباره پاره‌شدن پاسپورت‌های شهروندان افغانستان دیده نمی‌شود.

در روزهای گذشته گزارش‌های متعددی منتشر شده است که نشان می‌دهد ماموران انتظامی ایران پاسپورت‌های مهاجرانی را که دارای مدارک قانونی اقامت در ایران بوده‌اند، پاره کرده‌اند.

مطابق کنوانسیون‌های بین‌المللی (مانند کنوانسیون وین درباره روابط دیپلوماتیک ۱۹۶۱ و کنوانسیون حقوق بشر)، کشور میزبان موظف است به مدارک شناسایی اتباع خارجی احترام بگذارد. نیروهای انتظامی ایران موظف‌اند که در صورت برخورد با این مدارک، به‌شکلی مؤدبانه، قانونی و بدون آسیب عمل کنند.

براساس رویه‌های پذیرفته شده جهانی اگر پاسپورت شهروندان یک کشور، در کشور میزبان پاره شود، وزارت خارجه باید اعتراض رسمی و یادداشت دیپلوماتیک به کشور میزبان ارسال کند.

ایران مسئولیت حقوقی و اخلاقی دارد که در چارچوب قانون با اسناد هویتی شهروندان افغانستان مثل شناسنامه و پاسپورت با احترام و مودبانه رفتار کند. در صورت تخلف، کابل می‌تواند تخلفات را از مجاری دیپلوماتیک و حقوقی پیگیری کند.

با این حال تاکنون نه هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان، نه ملا حسن آخند رئيس‌الوزرای این گروه و نه وزارت خارجه واکنشی از خود نشان نداده‌اند.

این کمیسون در خبرنامه‌ای نوشت که روز سه‌شنبه دو هزار و ۱۰ خانواده مهاجر از طریق اسلام‌قلعه و ۴۹۶ خانواده از طریق گذرگاه ابرشیم به کشور بازگشته‌اند.

طالبان گفته روز سه‌شنبه ۲۳۷ مهاجر دیگر از طریق مرز سپین بولدک و ۲۵۵ مهاجر از طریق مرز تورخم از پاکستان هم بازگشته‌اند.

با تشدید اخراج مهاجران افغان از ایران، واکنش جریان‌ها و احزاب مخالف طالبان نسبت به سیاست‌های ایران در این زمینه نیز افزایش یافته است. جبهه مقاومت ملی افغانستان در اعلامیه‌ای تاکید کرد که ایران باید از برخوردهای سخت‌گیرانه با مهاجران افغان خودداری کند.

این جبهه روز سه‌شنبه، دهم سرطان در بیانیه‌ای نسبت به وضعیت افغان‌ها در افغانستان تحت حاکمیت طالبان هشدار داد و تاکید کرد که مهاجرت افغان‌ها به کشورهای همسایه تلاشی برای نجات جان‌شان بوده است.

جبهه مقاومت از حکومت ایران خواسته است، تا زمانی که وضعیت افغانستان بهبود نیافته، با مهاجران افغان با صبر و بردباری رفتار کند. در این اعلامیه همچنین از مردم ایران به دلیل پذیرایی از مهاجران افغان قدردانی شده است.

جبهه مقاومت به مهاجران افغان ساکن ایران اطمینان داده است که «با جدیت و از طریق راه‌های معقول و مؤثر» پیگیر وضعیت آن‌ها خواهد بود و برای حمایت از آنان تلاش می‌کند.

با این حال، حزب جمعیت اسلامی به رهبری صلاح‌الدین ربانی در اعلامیه‌ای از ایران خواسته است تا به شرایط دشوار افغانستان تحت کنترول طالبان توجه کند. این حزب تاکید کرده است که بازگرداندن افغان‌ها باید با تدبیر و در هماهنگی کامل با موازین بین‌المللی انجام شود.

حزب جمعیت اسلامی از جامعه جهانی نیز خواسته است تا در حمایت از مهاجران افغان و سامان‌دهی وضعیت اقامتی آنان در ایران، همکاری و تلاش کنند.

در بخشی از اعلامیه این حزب به «خلأ مشروعیت در ساختار حکومتی افغانستان، بحران شدید اقتصادی و سلطه گروه‌های فاقد مسئولیت و دارای عملکردهای تهدیدآمیز برای امنیت داخلی» اشاره شده است.

پیشتر، جبهه آزادی افغانستان نیز اعلام کرده بود که بدرفتاری، تبعیض، بازداشت‌های خودسرانه و اخراج گسترده مهاجران افغان نقض حقوق بشر و کرامت انسانی است.

این جبهه تمامی اشکال بدرفتاری با مهاجران و بازگشت اجباری آنان را برخلاف قوانین بین‌المللی خوانده و «به شدت» محکوم کرده بود.

این سازمان روز سه‌شنبه، دهم سرطان در گزارشی نوشت که بازگشت مهاجران افغان از ایران، فشار بر خدمات عمومی شکننده و کمک‌های ناکافی را تشدید خواهد کرد.

نصیبه، زنی که از ایران بازگشته، به ورلد ویژن گفت که ۱۵ سال پیش همراه با شوهرش برای درمان پسر بیمارشان به ایران رفتند اما به‌دلیل نداشتن بیمه، مجبور شدند هزینه‌های سنگینی پرداخت کنند. او گفت که با وجود فروش تمام دارایی‌ها، موفق به نجات فرزندشان نشدند و این فاجعه شوهرش را دچار آسیب روانی و اعتیاد کرد.

نصیبه افزود: «حالا هیچ‌چیز ندارم. من سرپرست خانواده هستم، چون شوهرم بیمار است. اول از همه به سرپناه نیاز داریم. من خیاط هستم و مهارت دارم اما ابزار، مکان مناسب برای کار و امکانات لازم را در اختیار ندارم.»

این نهاد بین‌المللی گزارش داده است که خانواده‌ها برای دریافت درمان فوری یا کمک‌های اولیه، در اطراف ورودی چادرها و واحدهای موقتی در مرز تجمع کرده‌اند.

برخی مهاجران بازگشته نیز گفته‌اند که در مسیر رسیدن به مرز، تلفن‌هایشان از آن‌ها گرفته شده است. در اعلامیه این سازمان آمده است که هزاران نفر با نیازهای پیچیده و در عین حال دسترسی بسیار محدود به مرز می‌رسند در حالی که ظرفیت موجود تنها پاسخگوی شمار اندکی از آنان است.

این سازمان همچنین به چالش‌های فراگیر در افغانستان از جمله زیرساخت‌ها و خدمات عمومی ناکافی، دسترسی محدود به آموزش و مهارت‌آموزی به‌ویژه برای زنان و دختران و کمبود جدی فرصت‌های شغلی و معیشتی، اشاره کرده است.

ریحانه ۱۱ ساله نیز به این نهاد گفت: «حکومت برای ما مهلت تعیین کرده بود که باید بازگردیم و ما پیش از پایان آن مهلت، داوطلبانه آمدیم. اما خاطرات تلخی از بدرفتاری با هم‌وطنانمان در ذهن دارم.»