پاکستان به رسمیت شناختن طالبان را «گمانه‌زنی» خواند

شفقت علی خان، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان پنجشنبه، دوم اسد در یک نشست خبری گفت: «یکی از موانع روابط با طالبان، پناهگاه‌هایی است که تروریست‌ها در آنجا [افغاستان] از آن استفاده می‌کنند».

او افزود که تعامل فعالی میان پاکستان و طالبان افغانستان در جریان است و طرف افغان نسبت به رفع نگرانی‌ها اعلام آمادگی کرده است.

مقامات پاکستان می‌گویند که موقف جدید طالبان نشان‌دهنده خوش‌بینی محتاطانه درباره حساس‌ترین مسئله‌ای است که روابط دوجانبه را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

حضور شبه‌نظامیان تحریک طالبان پاکستانی (تی‌تی‌پی) در افغانستان مدت‌هاست که باعث بروز اختلاف بین اسلام‌آباد و اداره طالبان شده است. پاکستان در نزدیک به چهار سال تسلط طالبان بر افغانستان این گروه را بارها به پناه دادن به جنگجوی تی‌تی‌پی متهم کرده است.

خشونت‌ها پس از فروپاشی آتش‌بس شکننده بین دولت پاکستان و تحریک طالبان پاکستانی در نومبر ۲۰۲۲ تشدید شد. مقامات پاکستانی تخمین می‌زنند که حدود ۴ هزار جنگجوی تی‌تی‌پی در قلمرو افغانستان فعالیت دارند.

پاکستان هشدار داده است که ادامه ستیزه‌جویی فرامرزی می‌تواند روابط با طالبان افغانستان را از مسیر خود خارج کند.

رسانه‌های پاکستان نوشتند که در پی سفر اخیر محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان به کابل، روند مبارزه با شبه‌نظامیان مخالف حکومت این کشور شتاب بیشتر گرفته است.

وزیر داخله پاکستان در سفر به کابل با سراج‌الدین حقانی درباره امنیت فرامرزی، تهدید ناشی از تحریک طالبان پاکستان و تلاش‌ها برای مهار قاچاق مواد مخدر گفت‌وگو کرده است.

این در حالی است که طالبان افغان بارها حضور تی‌تی‌پی و دیگر گروه‌های تروریستی خارجی در داخل افغانستان را رد کرده است.

بیشتر بخوانید: دیدار سه‌جانبه در بیجینگ؛ چین به بهبود روابط پاکستان و طالبان کمک می‌کند | افغانستان اینترنشنال

نماینده چین روز جمعه سوم اسد در صفحه اکس خود این دیدار را «بسیار خوب» توصیف کرد.
او گفت که این نشست در ادامه دیدار سه‌جانبه وزیران خارجه چین، طالبان و پاکستان برگزار شد و محور آن همکاری با همسایگان و جامعه جهانی برای بازسازی افغانستان بوده است.

وزارت خارجه طالبان نیز با انتشار خبرنامه‌ای نوشت در این دیدار، دو طرف به‌گونه مفصل درباره گسترش روابط دوجانبه بر مبنای مناسبات سیاسی، همکاری‌های اقتصادی و منافع مشترک گفت‌وگو کردند.

در خبرنامه آمده است که آقای یوی شیایونگ تعهد کرد که کشورش بر اساس اصل حسن همجواری، به حمایت سیاسی و اقتصادی از افغانستان ادامه خواهد داد.

نشست وزرای خارجه طالبان، چین و پاکستان در ثور امسال در بیجینگ برگزار شد. آن زمان وزیر خارجه چین این نشست را مثبت ارزیابی کرد. او گفت که «ما باید اعتماد متقابل سیاسی را افزایش دهیم و دوستی مبتنی بر حسن همجواری را حفظ کنیم.»

در پی این نشست، طالبان و پاکستان، روابط دیپلوماتیک خود را در سطح سفیر توسعه داد.

با گذشت نزدیک به چهار سال از حاکمیت طالبان، هنوز هیچ کشوری جز روسیه این گروه را به رسمیت نشناخته است.
با این حال، چین یکی از نزدیک‌ترین شرکای طالبان محسوب می‌شود. بیجینگ بارها خواستار برداشتن تحریم‌ها علیه طالبان شده و از گسترش روابط دیپلوماتیک آنان حمایت کرده است.

این کشور با کم‌اهمیت دانستن نقض حقوق بشر به ویژه حقوق زنان، تأکید کرده که افغانستان نباید دوباره به پناهگاه تروریستان بدل شود.

او این اظهارات را هفته گذشته در نشست امنیتی آسپن در ایالات متحده بیان داشت.

او تاکید کرد که انتقادش نه از منظر سیاسی، بلکه مبتنی بر واقعیت‌های عینی است. به‌گفته بولر، در میان دو حزب عمده سیاسی ایالات متحده، درباره ناکارآمد بودن رویکرد امریکا در افغانستان، اتفاق نظر وجود داشت.

او گفت: «همه موافق بودند که آن‌چه انجام می‌دادیم، کارآمد نبود. تصمیم برای ترک، بر مبنای تاریخ مشخص و نه شرایط واقعی[آن کشور]، فاجعه‌ای غیرقابل مهار خلق کرد.»

بولر همچنین درباره پیامدهای بین‌المللی خروج امریکا از افغانستان، نقل‌قولی از ولیعهد بحرین کرد که در آن هشدار داده بود: «همه دارند تماشا می‌کنند.» او افزود که تصاویر خروج از افغانستان برای بسیاری یادآور جنگ ویتنام بود و این‌گونه رویدادها به جسارت بیشتر برخی بازیگران بین‌المللی انجامیده است.

فرستاده ویژه امریکا در امور گروگان‌ها گفت که پیامدهای چنین رویدادی به تحولات گسترده‌تری از جمله جنگ در اوکراین و قدرت‌گیری گروه‌هایی چون حماس منجر شده است.

او گفت: «اگر فکر می‌کنید یک فرد نمی‌تواند جهان را تغییر دهد، به محمد سنوار فکر کنید. او در بسیاری جهات، این کار را کرده است.»

صحبت از موضع قدرت

بولر مسئول رهایی شهروندان امریکایی در وزارت خارجه امریکا است که از سوی گروه‌هایی چون طالبان و حماس گروگان گرفته شده اند. آقای بولر به همراهی زلمی خلیلزاد، سفیر امریکا در افغانستان، در ۳۰ حوت ۱۴۰۳ به کابل سفر کرد و توانست جورج گلزمن را از بند طالبان آزاد کند.

بولر گفت که در مذاکرات برسر رهایی گروگان‌ها علاوه بر مشوق‌ها گاهی باید از موضع قدرت صحبت کرد. او به مذاکرات حکومت دونالد ترامپ با طالبان در جریان توافقنامه دوحه اشاره کرد که ظاهراً رئیس جمهور امریکا رهبران طالبان را تهدید جانی کرد.

ترامپ در سال ۲۰۲۲ در مصاحبه‌ با شان هنیتی در فاکس نیوز گفت که به عبدالغنی برادر، معاون رئیس الوزرای کنونی طالبان، یک تصویر ماهواره‌ای از خانه‌اش را به عنوان یک هشدار در طول مذاکرات دوحه نشان داد.

هنیتی گفت: «شما در مصاحبه قبلی به من گفتید که قبل از اینکه درباره هرگونه خروج صحبت کنید، به رهبر طالبان گفتید که اگر قرارداد را رعایت نکند، بدون هیچ تردیدی او را نابود خواهید کرد.»

ترامپ در پاسخ گفت: «من عکسی از خانه‌اش را برای او فرستادم. او گفت: چرا عکس خانه من را می‌فرستی؟ من گفتم: خودت باید منظور این کار بفهمی.»

او ادامه داد: «گفتم اگر کاری بکنید، طوری به شما ضربه می‌زنیم که هیچ کشوری تا به حال نخورده است.»

بولر گفت که رئیس‌جمهور امریکا در تهدیدهای خود جدی است و به مورد ایران اشاره کرد که ترامپ پس از چندبار تهدید، دستور بمباران تاسیسات اتمی ایران را صادر کرد.

طالبان خواهان نابودی امریکا نیست

بولر در اظهاراتش به تفاوت داعش و طالبان اشاره کرد و گفت که طالبان برخلاف داعش خواهان نابودی امریکا نیست. او به گفته‌های یک سناتور امریکایی اشاره کرد که به بولر توصیه کرده بود که «به طالبان رشوه بده اما داعش را بکش.»

نماینده امریکا در ادامه گفت: «فکر نمی‌کنم که طالبان بخواهد امریکا نابود شود... آنها تنها خواهان[به دست آوردن] افغانستان بودند.»

مقام‌های امریکایی تایید کردند که با طالبان در مورد مبارزه با داعش همکاری اطلاعاتی انجام داده اند. آنها داعش را تهدیدی جدی برای امنیت امریکا به حساب می‌آروند.

این وزارت در بیانیه‌ای گفت که امارات متحده از سال ۲۰۲۱، بیش از ۱۷ هزار مهاجر افغان را در ابوظبی اسکان داده و برای میزبانی و انتقال آن‌ها به کشورهای دیگر، نزدیک به یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون درهم (حدود ۳۶۷ میلیون دالر) هزینه کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا در ۲۹ سرطان اعلام کرد برای کمک به افغان‌هایی که پس از خروج امریکا از افغانستان در امارات متحده عربی بی سرنوشت مانده‌اند، اقدام می‌کند.

در پی گزارشی درباره احتمال تحویل برخی از پناهجویان افغان به طالبان، ترامپ در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت: «از همین حالا تلاش می‌کنم آن‌ها را نجات بدهم.»

پایگاه خبری «جست د نیوز» گزارش داده بود که مقام‌های امارات در حال آماده‌ شدن برای تحویل دادن برخی از افغان‌ها به طالبان هستند.

به نقل از وبسایت خبری نشنل در امارات متحده، وزارت خارجه امارات تاکید کرده تمام خدمات لازم برای تامین یک زندگی «محترمانه و انسانی» برای مهاجران افغان در «مرکز انسان‌دوستانه ابوظبی» فراهم بوده است، از جمله مراقبت‌های صحی، خدمات لجستیکی و دیپلوماتیک، آموزش، حمل‌ونقل، اسکان و خوراک.

در این بیانیه آمده است: «امارات از نخستین کشورهایی بود که در کنار مردم افغانستان ایستاد و تلاش کرد تا در یکی از بحرانی‌ترین دوران‌ها، از آنان حمایت کند.»

در این بیانیه اشاره‌ای به اخراج احتمالی پناهجویان افغان‌ که منتظر انتقال به کشورهای غربی به ویژه امریکا هستند، نشده است.

ترامپ پس از رسیدن به قدرت، برنامه انتقال گسترده مهاجران افغان را که با امریکا در افغانستان همکاری می‌کردند یا اعضای خانواده ارتش امریکا هستند، متوقف کرد. این سیاست در راستای کاهش مهاجرت از کشورهایی مانند افغانستان بوده است که اخیراً در فهرست ممنوعیت سفر شهروندان آن به امریکا قرار گرفته است.

همچنان، حکومت ترامپ وضعیت محافظت موقت پناهجویان افغان در امریکا را لغو کرد که بر اثر آن، بیش از ۱۴ هزار افغان در معرض اخراج از امریکا قرار دارند. این پناهجویان به طور غیرقانونی وارد امریکا شدند اما حکومت بایدن به خاطر وضعیت افغانستان از اخراج آنها خودداری کرده بود.

با سقوط دوباره افغانستان به‌دست طالبان در ماه اگست سال ۲۰۲۱، هزاران شهروند افغان با پروازهای نیروهای نظامی ایالات متحده و ناتو از افغانستان به امارات متحده عربی منتقل شدند. پس از آن، روند انتقال این افراد از امارات به کشورهای ثالث، از جمله ایالات متحده امریکا، کانادا و چند کشور اروپایی آغاز شد.

این افغان‌ها چندین بار نسبت به وضعیت مبهم خود در امارات اعتراض کردند و از امریکا خواستند که در مورد انتقال شان اقدام کند.

تجمع‌کنندگان با حمل شعارهایی چون «مهاجرت جرم نیست» و «نه به نژادپرستی»، خواستار توقف فوری اخراج مهاجران و ایجاد طرح‌های آبرومندانه برای بازگشت آن‌ها از ایران و پاکستان شدند.

آنان همچنین دو کشور همسایه افغانستان را به «نقض گسترده حقوق بشر» به‌ویژه در قبال مهاجران متهم کردند و از مقام‌های این کشورها خواستند که «کرامت انسانی افغان‌ها» را رعایت کنند.

مریم ساغری، یکی از شرکت‌کنندگان این تجمع گفت که در کنار ایران و پاکستان، کشورهای دیگری نیز فشارها بر مهاجران افغان را افزایش داده‌اند. او افزود: «تاجیکستان نیز تصمیم به اخراج شماری از مهاجران گرفته و در ترکیه و یونان، مهاجران افغان در وضعیت نامناسبی به سر می‌برند.»

به‌گفته او، حتی در کشورهای اروپایی نیز برخورد مناسبی با مهاجران افغان صورت نمی‌گیرد و در آلمان، بازگرداندن مهاجران مجرم، به‌ویژه در وضعیت کنونی، «با معیارهای بین‌المللی حقوق بشری همخوانی ندارد».

این اعتراض در حالی برگزار شده است که روند اخراج مهاجران افغان در هفته‌های اخیر شدت گرفته است. ایران تنها از آغاز سال ۱۴۰۴ خورشیدی تا کنون بیش از یک میلیون مهاجر افغان را از خاک خود اخراج کرده است. همزمان، پاکستان نیز صدها هزار مهاجر افغان را طی ماه‌های گذشته به افغانستان بازگردانده است.

سازمان‌های حقوق بشری نسبت به وضعیت بازگشت‌کنندگان، به‌ویژه زنان، کودکان و کسانی که پس از بازگشت با بازداشت، شکنجه یا تهدید از سوی طالبان روبه‌رو شده‌اند، ابراز نگرانی کرده‌اند.

در ماه‌های اخیر، گزارش‌های هشدارآمیزی از جانب نهادهای بین‌المللی، از جمله سازمان ملل و عفو بین‌الملل، نسبت به «بحران انسانی» ناشی از بازگشت اجباری افغان‌ها منتشر شده است. با این حال، مقام‌های ایرانی و پاکستانی تاکید دارند که اقدامات آنان در چارچوب «مقررات داخلی» و «ضرورت‌های امنیتی» صورت گرفته است.