۵۰ نهاد حقوق بشری در اعلامیهای مشترک از کارزار حمایت از خبرنگاران افغان در ایران، پاکستان و ترکیه استقبال کردند و خواستار توقف فوری اخراج اجباری و بازداشت آنان شدند. این نهادها همچنین خواستند با اقدام فوری، امنیت و حق حیات خبرنگاران افغان را تضمین کنند.
این سازمانهای حقوق بشری نسبت به وضعیت زندگی روزنامهنگاران افغان در این کشورها ابراز نگرانی کردند و تاکید کردند که این شرایط با تعهدات بینالمللی کشورها نسبت به مهاجران در تضاد است.
آنها خواستار بررسی کامل پروندههای این خبرنگاران و فراهم شدن امکان انتقال آنان به کشورهای امن شدند.
این نهادها همچنین از سازمانهای حامی خبرنگاران خواستند تا موارد نقض حقوق روزنامهنگاران افغان را مستندسازی کنند.
این فعالان حقوق بشری از سازمان ملل خواستند برنامهای ویژه و اضطراری برای اسکان و حفاظت از خبرنگاران افغان در ایران، ترکیه و پاکستان اجرا کند. در اعلامیه آمده است: «هرگونه کوتاهی در این زمینه، چشمپوشی بر تهدید علیه آزادی، عدالت و کرامت انسانی خواهد بود.»
دولت آلمان از پیگیری حقوقی علیه حکم دادگاه برلین برای صدور ویزا به یک خانواده افغان انصراف داد. این خانواده که در اکتبر ۲۰۲۳ از طریق برنامه فدرال «نامه پذیرش» دریافت کرده بودند، بیش از یکونیم سال در پاکستان منتظر سفر به آلمان بودهاند.
وزارت خارجه آلمان اعلام کرده که سفارت این کشور در اسلامآباد مأمور صدور ویزا شده است، اما تکمیل مراحل خروج از پاکستان و هماهنگی با مقامهای محلی چندین هفته زمان خواهد برد.
بر اساس آمار وزارت داخله آلمان، در حال حاضر حدود ۲۳۰۰ افغان با نامه پذیرش در پاکستان منتظر انتقال به آلمان هستند. از این شمار، نزدیک به ۳۰۰ نفر اخیراً بازداشت یا در معرض اخراج به افغانستان قرار گرفتهاند که در چندین مورد، اخراج نیز انجام شده است.
دولت آلمان میگوید که برای تضمین امنیت این افراد با مقامهای پاکستانی در تماس است و کارکنان اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان دوباره به پاکستان اعزام شدهاند.
پیش از این دادگاه عالی اداری برلین- براندنبورگ، حکم موقت قبلی مبنی بر الزام دولت آلمان به صدور ویزا برای این خانواده افغان را تعلیق کرده بود. این خانواده، شامل یک زن استاد حقوق و ۱۳ نفر از بستگانش، نزدیک به دو سال است که در پاکستان منتظر ورود به آلمان هستند.
در پی اخراج شماری از افغانها از پاکستان که منتظر انتقال به آلمان بودند، دو نهاد حامی حقوق پناهجویان، روز جمعه از وزیران خارجه و داخله آلمان به دادگاه شکایت کردند. این دو سازمان، مقامات آلمان را متهم کردند که برای نجات جان پناهجویان افغان کوتاهی کردهاند.
پاکستان اخیرا شماری از افغانهای منتظر انتقال به آلمان را به افغانستان اخراج کرد.
پاکستان چند هفته پیش روند اخراج پناهندگان ثبتشده افغان را آغاز کرد. سازمان ملل هشدار داده که این اقدام میتواند بیش از یک میلیون افغان را مجبور به ترک پاکستان کند.
در میان این پناهجویان، بیش از دو هزار تن شامل کسانی که از سوی آلمان بهعنوان افراد آسیبپذیر شناخته شده و اجازه انتقال به این کشور را گرفتهاند حضور دارند. اما روند انتقال انها، با روی کار آمدن دولت جدید آلمان و بازبینی برنامههای مهاجرتی، متوقف شده است.
سازمان «پرو اسیل» و «شبکه حمایت از نیروهای محلی»، روز جمعه شکایتشان را به دادستانی برلین سپردند. به گفته این نهادها، با اجازه دادن به پاکستان برای اخراج افغانهایی که قبلاً در برنامه اسکان آلمان پذیرفته شدهاند، وزیران مرتکب «ترک یاری» و «امتناع از کمکرسانی» طبق قانون جزای آلمان شدهاند.
این نهادها میگویند که در هفتههای اخیر بیش از ۴۰۰ نفر از این پناهجویان در پاکستان بازداشت و ۳۴ نفر دیگر به افغانستان اخراج شدهاند. آنها هشدار دادهاند که بازگشت به افغانستان این افراد را با خطر بازداشت، شکنجه یا حتی اعدام روبهرو میکند.
ویکتوریا لیز، وکیل شماری از این پناهجویان، گفته که بعضی از موکلانش از خانوادههایشان جدا شدهاند و در یک مورد، یک دختر نوجوان بهتنهایی به افغانستان فرستاده شده است.
وزارتهای خارجه و داخله آلمان تاکنون در مورد این شکایت اظهار نظر نکردهاند. با این حال، وزیر خارجه آلمان روز جمعه گفت که کشورش با حکومت پاکستان در تماس مستقیم است تا از این افراد حفاظت کند و برای کسانی که اخیراً بازداشت یا اخراج شدهاند، کمک فوری فراهم نماید.
وزارت داخله نیز گفته که فعلاً نمیتواند زمان مشخصی برای تصمیمگیری در مورد ادامه برنامه اسکان اعلام کند، اما تصمیم نهایی بهزودی گرفته خواهد شد.
این شکایت بر اساس یک نظر حقوقی در هشتم جولای تهیه شده که هشدار میدهد مقامهای آلمانی در صورت جلوگیری نکردن از این اخراجها، ممکن است مسئولیت جزایی داشته باشند. این پرونده به دهها دعوای دیگر پناهجویان افغان افزوده شد که برای گرفتن ویزای آلمان به دادگاه شکایت کردهاند.
در برخی موارد، دادگاهها به نفع آنها حکم دادهاند، اما وزارت داخله به این احکام اعتراض کرده است.
طالبان برخلاف سه سال گذشته، امسال به مناسبت چهارمین سال تسلط خود بر افغانستان، در بگرام رژه نظامی برگزار نکرد. مقامات طالبان در تالار لویه جرگه در کابل مراسم پیروزی خود را تجلیل کردند. دونالد ترامپ بارها اعلام کرده است که نمایش طالبان با تجهیزات امریکایی را نمیتواند تحمل کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بارها از رها به جاماندن تجهیزات نظامی امریکا در افغانستان و رژه رفتن طالبان با سلاحهای امریکایی ابراز ناخرسندی کرده است.
ترامپ میگوید گرام «قویترین پایگاه هوایی در جهان» است، و ایالات متحده باید این پایگاه را حفظ میکرد. او گفته است که این پایگاه به تأسیسات اتمی چین نزدیک است.
طالبان روز جمعه ۲۴ اسد در شهرهای مختلف افغانستان چهارمین سال تسلط خود را جشن گرفت. جنگجویان طالبان در برخی از شهرها بشکههای زرد که نمادی از حملات انتحاری و بمبهای کنار جادهای است را حمل و نمایش دادند.
طالبان در سه سال گذشته در پایگاه هوایی بگرام و همچنین در شهرهای مختلف با تجهیزات نظامی ارتش پیشین افغانستان رژه نظامی بر گزار میکرد.
به نظر میرسد هشدارهای پیاپی ترامپ باعث شده است طالبان امسال از برگزاری رژه نظامی خودداری کند.
رئیسجمهور امریکا در ماه سرطان امسال گفت که اداره جو بایدن تجهیزات نظامی را برای طالبان باقی گذاشت و طالبان با آنها هر سال در «یک جاده زشت» رژه میروند؛ چیزی که او نمیتواند تحمل کند. دونالد ترامپ گفت این تجهیزات را میشد به پاکستان منتقل کرد.
بیشتر بخوانید: ترامپ: نمایش طالبان با تجهیزات امریکایی را نمیتوانم تحمل کنم
دونالد ترامپ همچنین تجهیزات امریکایی و بازپسگیری پایگاه استراتژیک بگرام در ولایت پروان، در شمال کابل، شده بود.
فصیحالدین فطرت، رئیس ارتش طالبان، اخیراً در مصاحبهای گفت که ترامپ نسبت به رژههای نظامی این گروه حسادت میکند. او تاکید کرد که طالبان کنترول بگرام را به هیچ کشوری واگذار نخواهند کرد.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان روز جمعه، ۲۴ اسد، به دوره سرپرستی اداره طالبان پایان داد. آخندزاده در پیامی به مناسبت چهارمین سالگرد به قدرت رسیدن طالبان، از تمام وزیران و مقامهای این گروه خواست که از کلمه «سرپرست» برای اداره طالبان استفاده نکنند.
اداره طالبان که اعضای کابینه آن در سنبله ۱۴۰۰ اعلام شد، از چهار سال به اینسو توسط سرپرستان اداره میشود.
در جوزای امسال، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان گفته بود که اداره طالبان به دلیل ملاحظات سیاسی بهعنوان سرپرست باقی مانده است.
رهبر طالبان روز جمعه در پیامی که سخنگویان طالبان نشر کرده، از مسئولان طالبان خواسته که «در خدمت نظام شرعی و مسلمانان» باشند و «تمام وزرا و کابینه» از «کلمه سرپرست استفاده نکنند.»
او بازگشت طالبان به قدرت در ۲۴ اسد ۱۴۰۰ را «رهایی افغانستان از اشغال امریکایی و متحدان آن» خوانده است.
ملا هبتالله که تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده و طالبان تنها بیانیههای کتبی و صوتی منتسب به او را نشر کرده، گفت: «افغانستان پس از پایان اشغال، دارای یک نظام مقدس شرعی گردید، پس از چند دهه در تمام وطن امنیت سرتاسری تامین شد، مردم در روشنایی قوانین شرعی از فساد، ظلم، غصب، مواد مخدر، دزدی، چور و چپاول نجات یافتند.»
«سالروز فتح» برای طالبان و «روز سیاه» برای مردم
در حالی که طالبان ۲۴ اسد مصادف با روز ۱۵ آگست را بهطور گسترده به عنوان «سالروز فتح» جشن میگیرند، شهروندان اما آن را «روز سیاه» برای افغانستان مینامند.
چهار سال پیش در چنین روزی، اشرف غنی، رئیسجمهور سابق افغانستان، در یک چرخبال به اوزبیکستان و سپس به امارات فرار کرد و طالبان بهطور کامل بر پایتخت تسلط یافتند. به این ترتیب، ارتش و نظام جمهوری اسلامی افغانستان تحت حمایت غرب فرو پاشید. طالبان قبل از سقوط کابل، کنترول بسیاری از شهرهای افغانستان را به دست گرفته بودند.
هبتالله آخندزاده، طی چهار سال گذشته، با صدور فرمانهای متعدد محدودیتهای گستردهای بر زندگی شهروندان به ویژه زنان وضع کرده است. فعالان و کارشناسان حقوق بشر سیاستهای طالبان علیه زنان و دختران را مصداق «آپارتاید جنسیتی» عنوان میکنند.
حکومت طالبان دروازه مکاتب بالاتر از صنف شش و دانشگاه را بهروی دختران بسته است. طالبان همچنین زنان را از کار کردن در اکثریت حوزهها و سفر بدون «محرم» منع کرده است.
در پی اخراج شماری از افغانهای واجد شرایط انتقال به آلمان از پاکستان به افغانستان، دولت آلمان اعلام کرد که بهزودی درباره سرنوشت آنان تصمیمگیری خواهد کرد. بیش از دو هزار افغان که مدتها قبل تاییدیه انتقال به آلمان دریافت کرده بودند، ماههاست در پاکستان منتظر هستند.
یک منبع آگاه به رویترز گفت که که نیروهای امنیتی پاکستان حتی در روز استقلال این کشور که رخصتی عمومی است، تعدادی از افغانهای دارای تاییدیه پذیرش آلمان را بازداشت و برای اخراج به مرز تورخم منتقل کردهاند.
الکساندر دوبرینت، وزیر داخله آلمان، تایید کرد که برخی از این افراد «توجه مقامات پاکستانی را جلب کردهاند» و گفت برلین در حال گفتوگو با اسلامآباد برای روشن شدن وضعیت آنان است. او تاکید کرد که ادامه روند انتقال به نتیجه بررسیهای جاری بستگی دارد و آنها در صدد بررسی نهایی این مسئله هستند که چه تعدادی از این پناهجویان واقعا میتوانند به آلمان بیایند.
برنامه پذیرش افغانهای در معرض خطر که در اکتبر ۲۰۲۲ آغاز شد، پس از انتخابات اخیر آلمان و روی کار آمدن دولت جدید، متوقف و وارد مرحله بازنگری شده است. دولت جدید اعلام کرده که احتمال تعطیلی کامل این برنامه وجود دارد.
از سال ۲۰۲۱ تاکنون، آلمان بیش از ۳۶ هزار افغان آسیبپذیر را پذیرفته است، اما مقامهای فعلی این کشور میگویند ظرفیت پذیرش به حد نهایی رسیده و امکان انتقال شمار بیشتری از افغانها وجود ندارد.
وزارت خارجه آلمان اعلام کرده است که از طریق سازوکارهای اضطراری و تماس مستقیم با مقامات پاکستانی تلاش میکند مانع اخراج افغانهای مشمول این برنامه شود.