منابع محلی به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که جسد عبدالولی نعیمی، افسر پیشین قطعات خاص پولیس افغانستان دو هفته پس از ناپدیدشدن در کابل پیدا شده است. آقای نعیمی که زاده ولایت پنجشیر است، در ۲۴ اسد ۱۴۰۴ از ایران به کابل بازگشته بود.
منابع از کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند او در ۲۴ اسد به کابل برگشت و دو روز بعد در ۲۶ اسد ناپدید شد.
خانواده نعیمی حدود دو هفته پس از ناپدیدشدن توانستند جسد او را در ریاست خدمات طب عدلی در کابل پیدا کنند. به گفته منابع محلی، «آثار دو گلوله در فرق و گردن جسد مشهود بود، دست چپ عبدالولی شکسته بود و علایم شکنجه در بدون او دیده میشد.»
در تصاویری که از جسد نعیمی به افغانستان اینترنشنال رسیده، زخمهایی در پیشانی و دماغ او دیده میشود. منابع گفتند از کبودیهای دستان او معلوم است که در جریان شکنجه، دستانش از پشت سر بسته شده بود.
عبدالولی نعیمی ازدواج کرده بود و از او چهار کودک بهجا مانده است.
تاکنون طالبان درباره کشتهشدن این نیروی امنیتی پیشین افغانستان ابراز نظر نکرده است.
گزارش شش ماهه سازمان حقوق بشری رواداری نشان میدهد که قتلهای فراقانونی در افغانستان تحت کنترول طالبان در شش ماه اول سال ۲۰۲۵ نسبت به زمان مشابه پارسال ۳۰ درصد افزایش یافته است.
هرچند طالبان پس از ورود به کابل عفو عمومی اعلام کرد، اما نیروهایش به این وعده وفادار نماندند و از اسد ۱۴۰۰ تاکنون صدها نیروی امنیتی دولت پیشین افغانستان کشته شدهاند.
ایران و پاکستان امسال بیش از دو میلیون مهاجر افغانستان را اخراج کردهاند. در میان اخراجشدگان نیروهای امنیتی دولت پیشین افغانستان شاملاند که در کشور خود با خطر بازداشت، شکنجه و مرگ روبرو هستند.
مقامهای سازمانهای مددرسان روز دوشنبه اعلام کردند که کاهش بودجه برای افغانستان، بهویژه پس از قطع کمکهای امریکا، عملیات کمکرسانی به زلزلهزدگان شرق افغانستان را دشوار کرده است. این در حالی است که دهها کلینیک در اثر قطع کمکها بسته شده و یک چرخبال بخش صحت از کار افتاده است.
زمینلرزهای به بزرگی شش که نیمهشب یکشنبه رخ داد، روستاها را ویران کرد، جان دستکم ۸۰۰ نفر را گرفت و بیش از ۲۸۰۰ نفر را در مناطق کوهستانی دورافتاده زخمی کرد.
رویترز گزارش داد که اکنون سازمانهای کمکرسان با بودجهای بسیار محدودتر از گذشته و اقتصادی در بحران، وظیفه دشواری برای نجات هزاران نفر در پیش دارند. نهادهای ارائهدهنده خدمات عامه در اداره طالبان نیز نسبت به ارتش و نهادهای مذهبی بودجه کمتری دارند و سیاستهای سختگیرانه طالبان در برابر زنان نیز بر عملیات کمکرسانی تاثیر میگذارد.
کیت کری، معاون دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان گفته است:
«امسال، عملیات کمکرسانی بهشدت تحت تاثیر کاهش بودجه قرار گرفته است».
به گفته این مقام سازمان ملل، «شمار کارمندانی که اکنون در میدان داریم، بسیار کمتر از شش ماه پیش است.»
این سومین زمینلرزه مرگبار بزرگ از زمان بهقدرترسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰ است.
همزمان افغانستان از جنگ، خشکسالی، سیلابها، اخراج بیش از ۲ میلیون افغان از کشورهای همسایه و سیاستهای ضدحقوق بشری طالبان رنج میبرد.
تصمیم دونالد ترامپ، رئيسجمهور ایالات متحده امریکا برای کاهش بودجه آژانس توسعه بینالمللی امریکا تاثیر بزرگی بر عملیاتهای مددرسانی بر افغانستان گذاشت. ترامپ کمکهای خارجی امریکا را هزینههای «بیهوده» میداند و دستور حذف آنان را داده است.
رویترز نوشت که حتی پیش از به قدرت رسیدن ترامپ نیز کمکهای خارجی به افغانستان در حال کاهش بود. چندین بحران بینالمللی دیگر مثل جنگ مرگبار در غزه، اوکراین و سودان باعث شده که توجه به بحران افغانستان در اولویت دولتها نباشد.
نارضایتی کشورهای کمککننده از سیاستهای ضدحقوق بشری طالبان نیز یکی از عوامل مهم کاهش توجه جهان به کمک به افغانستان است. طالبان فعالیت کارمندان زن در نهادهای بشردوستانه بینالمللی را رسما ممنوع کرده است. در ماههای گذشته حتی کارمندان زن سازمان ملل تهدید به مرگ شده اند.
با این حال، طالبان تاکید دارد که کمکهای بینالمللی مشروط به رعایت حقوق بشر در افغانستان نشود. وزیر خارجه این گروه این نگاه جهان به ویژه کشورهای غربی را «درهم آمیختن سیاست و کمکهای امدادی» توصیف کرده است.
کمکهای بشردوستانه به افغانستان امسال به ۷۶۷ میلیون دالر کاهش یافت؛ در سال ۲۰۲۲ این کمکها ۳.۸ میلیارد دالر بود.
کیت کری میگوید: «تاثیر این کاهش بودجه در بحران اخیر بهروشنی دیده میشود.» به گفته او، «اکنون، نظام فرسوده صحی افغانستان باید به هزاران زخمی زلزله اخیر رسیدگی کند.»
آمار سازمان جهانی بهداشت نشان میدهد که امسال ۴۴ کلینیک صحی در ننگرهار و کنر بهدلیل کاهش کمکهای امریکا متوقف یا تعطیل شدهاند.
نبود چرخبال
معاون دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل گفت: «در گذشته یک چرخبال، تیمهای پزشکی و تدارکات را به روستاهای دورافتاده میبرد، اما کاهش بودجه برنامه جهانی غذا باعث شد این هلیکوپتر از استفاده خارج شود.»
طالبان از جامعه جهانی خواسته است که کمکهای بشردوستانه به افغانستان را افزایش دهد.
عبدالرحمن حبیب، سخنگوی وزارت اقتصاد طالبان به رویترز گفت: «حمایت جامعه جهانی حیاتی است.» او گفت کمکهای غذایی، خدمات درمانی، کمک به بیجاشدگان و مردم آسیبدیده از تغییرات اقلیمی کاهش یافته است.
افغانستان بعد از ورود طالبان به کابل در اسد به انزوا رفت. اکنون، چهار سال پس از تسلط دوباره طالبان روسیه تنها کشوری است که حکومت این گروه را به رسمیت میشناسد. هنوز رهبران طالبان تحت تحریمهای بینالمللی قرار دارند. این تحریمها بخش بانکی افغانستان را فلج کرده است و ایالات متحده امریکا میلیاردها دالر از داراییهای بانک مرکزی افغانستان را مسدود کرده است.
طالبان بودجه سالانه خود را به طور رسمی اعلام نکرده است. رسانهها به آمار بودجه ملی دسترسی ندارند و معلوم نیست بخشهایی مثل صحت و رسیدگی به حوادث چقدر بودجه سالانه دارند.
بانک جهانی در ماه اپریل اعلام کرد که طالبان درآمد مالیاتی نسبتا قوی دارد، اما این درآمد برای جبران سقوط فعالیتهای بشردوستانه در اثر قطع کمکهای خارجی کافی نیست.
قطع کمکهای جهانی تنها مشکل بخش صحت و امداد در افغانستان نیست.
سازمان ملل متحد و نهادهای خیریه باید با مجموعهای از قوانین سختگیرانه طالبان کنار بیایند؛ مثلا زنان حق ندارند در نهادهای مددرسان خارجی و داخلی کار کنند. طالبان مکتبهای بالاتر از صنف شش و دانشگاهها را بهروی زنان بسته و جلو گشتوگذار آزادانه زنان -بدون محرم- را میگیرد.
شیرین ابراهیم از کمیته نجات بینالمللی در افغانستان روز دوشنبه گفت: «کاهش بودجه روند رسیدگی به زلزلهزدگان را کند کرده است.»
خانم ابراهیم افزود: «اگرچه توانستهایم سریع عمل کنیم، اما بهشدت نگرانیم که این فاجعه روی کل عملیات امدادرسانی در افغانستان فشار مضاعف وارد کند.»
سخنگوی طالبان اعلام کرد به دستور هبتالله ۱۰ مقام این گروه تغییر و تبدیل شدند. خیرالله خیرخواه از وزارت اطلاعات و فرهنگ برکنار و بهعنوان والی میدان وردک گماشته شد. مولوی سیر احمد حقانی والی پیشین لغمان بهجای او وزیر اطلاعات و فرهنگ تعیین شد.
در جابجاییهای تازه هبتالله آخندزاده، که روز دوشنبه ۱۰ سنبله توسط ذبیحالله مجاهد سخنگوی این گروه اعلام شد، قاری محمد بختیار معاذ، والی پیشین میدان وردک، بهعنوان والی لغمان، ملا محمد حافظ مجاهد، معاون پیشین قولاردوی مرکزی ۳۱۳، بهعنوان والی فراه و مولوی غوثالدین رهبر، والی پیشین فراه، بهعنوان معاون همین قولاردو تعیین شدهاند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در صفحه خود در شبکه اکس نوشت که قاری محمد نسیم عزت، فرمانده پیشین لوای دوم پیاده قولاردوی ۲۰۵ البدر، بهعنوان معاون والی جوزجان، شیرعلی جندالله، آمر پیشین حوزه سوم امنیتی کابل، بهعنوان فرمانده امنیه طالبان در پکتیا، و ملا عبدالشکور بریالی، فرمانده پیشین لوای اول پیاده قولاردوی ۲۰۹ الفتح، بهعنوان فرمانده لوا دوم پیاده قولاردوی ۲۰۵ البدر گماشته شدهاند.
در جابجاییهای تازه، مولوی نورالدین، معاون پیشین طالبان در جوزجان، بهعنوان فرمانده لوا اول پیاده قولاردوی ۲۰۹ الفتح، و مولوی محمد عمر مخلص، قوماندان پیشین امنیه طالبان در پکتیا، بهعنوان آمر حوزه سوم امنیتی کابل تعیین شدهاند.
طالبان پس از به قدرت رسیدن در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، به طور گسترده کارمندان مسلکی در ادارات دولتی را برکنار و ملاها را به جای آنها نصب کرده است. مقامهای طالبان عمدتا در مدارس دینی پاکستان آموزش دیدهاند.
در اداره طالبان معمولاً برکناری کامل مقامات دیده نمیشود، بلکه رهبر این گروه بیشتر آنها را از یک سمت به سمت دیگر جابهجا میکند. این شیوه سبب شده تا مقامهای طالبان به ندرت از ساختار اداری کنار گذاشته شوند و بیشتر در موقعیتهای جدید دوباره گماشته میشوند.
طالبان برای استخدام کارمندان در نهادهای دولتی سه شرط اصلی تعیین کرده است: پیشینه جنگ علیه دولت افغانستان و نیروهای خارجی، پیشینه تحصیلات دینی و سابقه عضویت در رژیم طالبان.
بسیاری از افراد مسلکی و باتجربه از افغانستان مهاجرت کردهاند. بیشتر آنها کارمندان دولت پیشین، همکاران نیروهای خارجی و نهادهای بینالمللی، اعضای جامعه مدنی، رسانهها و نهادهای مدافع حقوق بشر و حقوق زنان بودند.
طالبان پس از کاهش کمکهای امریکا، حدود ۲۰ درصد کارمندان دولتی را برکنار کرد. ناظران میگویند این کار بیشتر برای کنار زدن کارمندان حکومت پیشین بوده است. بیشترین برکناریها در نهادهای امنیتی صورت گرفته و طالبان گفتهاند افراد گذشته را کنار زده و نیروهای جدید را جایگزین کرده است.
سازمان همکاری شانگهای روز دوشنبه در بیانیهای مشترک از تلاشهای بینالمللی به منظور تضمین صلح و توسعه در افغانستان اعلام حمایت کرد. در این بیانیه، تشکیل دولت فراگیر با مشارکت نمایندگان تمامی گروههای قومی_سیاسی افغانستان تنها راه دستیابی به صلح و ثبات دوامدار دانسته شده است.
نشست دو روزه سازمان همکاری شانگهای روز دوشنبه در بندر تیانجین در شمال چین با حضور بیش از ۲۰ رهبر جهان و بدون طالبان آغاز شد.
در بخشی از بیانیه مشترک، کشورهای عضو این سازمان بر «ضرورت تشکیل دولت مستقل، بیطرف، عاری از تروریسم، جنگ و موادمخدر در افغانستان» تاکید کردهاند. کشورهای عضو با تاکید بر تعهدشان در ایجاد افغانستان به عنوان کشوری مستقل، بیطرف و صلحآمیز، بدون تروریسم، جنگ و مواد مخدر، آمادگی خود را در حمایت از تلاشهای جامعه جهانی برای ایجاد صلح و توسعه در کشور اعلام کردند.
این کشورها تاکید کردند که «تشکیل دولت همهشمول با حضور گسترده نمایندگان گروههای قومی-سیاسی جامعه افغانستان، تنها راه برای دستیابی به صلح دوامدار و ثبات است.»
سازمان همکاری شانگهای یک سازمان منطقهای است که در سال ۲۰۰۱ تاسیس شد. اعضای اصلی این سازمان روسیه، چین، هند، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، پاکستان، ایران و اوزبیکستان هستند. بلاروس نیز در چهارم جولای ۲۰۲۴ به این سازمان پیوست.
افغانستان و مغولستان بهعنوان کشورهای ناظر در این سازمان اند، اما امسال هیچ نمایندهای از گروه طالبان دعوت نشده است، در حالیکه مغولستان بهعنوان کشور ناظر در این نشست دعوت شده است.
با پایان مهلت اقامت مهاجران افغان در پاکستان در یکم سپتمبر، صفهای طولانی موترهای باربری حامل مهاجران افغان و وسایلشان در گذرگاه تورخم شکل گرفته است. منابع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند در میان افغانهای اخراجشده، دارندگان کارت «پیاوآ» و کارتهای شهروندی نیز حضور دارند.
به گفته منابع، بسیاری از مهاجران افغان از ایالت پنجاب اخراج و در گذرگاه مرزی تورخم در انتظار ورود به افغانستان هستند.
پیش از این، حکومت پاکستان ۱۰ سنبله را آخرین مهلت برای خروج مهاجران افغان تعیین کرده و هشدار داده بود که مهاجران افغان پس از این بازه زمانی، تحت طرح «بازگشت اتباع خارجی» به کشور مبدا اخراج خواهند شد.
بر اساس این طرح، مهاجران دارای کارت پیاوآر و افغانهایی که مدت ویزای شان تمام شده، نیز از پاکستان اخراج میشوند.
بر مبنای آمارها، از اکتوبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۱.۲ میلیون افغان از پاکستان اخراج شدهاند و بیش از ۳ میلیون نفر دیگر، شامل دارندگان کارتهای پیاوآر و ایسیسی در معرض خطر فوری اخراج قرار دارند.
پیشتر کارشناسان ملل متحد نسبت به پیامدهای زیانبار اخراج مهاجران هشدار داده و خواستار پایبندی اسلامآباد به تعهدات بینالمللی شدند. آنها با اشاره به نقض حقوق بشر و محرومیت زنان از آموزش، بازگشت مهاجران را نگرانکننده خواندند.
با احتساب زمینلرزه روز گذشته در کنر، لغمان و ننگرهار که تاکنون بیش از «۸۰۰» کشته برجای گذاشته است، مجموعا از سال ۲۰۲۱ بدینسو بیش از «۲۰» زمینلرزه در سراسر افغانستان ثبت شده است. رویترز جدول زمانی زمینلرزههای ثبتشده در افغانستان را در بازه زمانی ۲۰۲۱ تاکنون نشر کرده است.
از آغاز سال ۲۰۲۵ تاکنون دستکم «پنج زمینلرزه» در سراسر افغانستان ثبت شده است:
زمینلرزهای به بزرگی ۵.۶ در ۲۷ آگست در منطقه هندوکش افغانستان رخ داد.
زمینلرزهای به بزرگی ۵.۲ در ۱۹ آگست در منطقه هندوکش افغانستان و در عمق ۱۸۶ کیلومتر به وقوع پیوست.
زمینلرزههایی به بزرگی ۵.۶ و ۵.۸ به ترتیب در ۱۶ و ۱۹ اپریل مناطق هندوکش و مرز افغانستان و تاجیکستان را لرزاندند.
در سال ۲۰۲۴ نیز مجموعا «سه زمینلرزه» در سراسر افغانستان ثبت شده است:
زمینلرزهای به بزرگی ۵.۵ در ۱۷ اکتوبر منطقه هندوکش افغانستان را لرزاند.
زمینلرزهای به بزرگی ۶.۳ در ۱۱ جنوری منطقه هندوکش افغانستان را تکان داد.
زمینلرزهای به بزرگی ۵ در ۵ جنوری مرز افغانستان و تاجیکستان را لرزاند.
در سال ۲۰۲۳ بیش از «هفت زمینلرزه» در سراسر افغانستان ثبت شده است:
زمینلرزهای به بزرگی ۵.۳ در ۱۵ نوامبر مرز افغانستان ـ تاجیکستان را لرزاند.
در ماه اکتوبر چندین زمینلرزه ولایت هرات افغانستان را لرزاند که تلفات بسیاری برجای گذاشت.
در ۶ آگست زمینلرزهای به بزرگی ۵.۱ مرز افغانستان و تاجیکستان را تکان داد.
زمینلرزههایی به بزرگی ۵.۶ و ۵.۷ به ترتیب در ۳ می و ۵ آگست در منطقه هندوکش افغانستان رخ دادند.
زمینلرزهای به بزرگی ۶.۵ در اواخر مارچ شمال افغانستان را لرزاند و دستکم ۱۳ کشته بر جای گذاشت.
زمینلرزهای به بزرگی ۵.۸ در ۵ جنوری منطقه هندوکش افغانستان را لرزاند.
در سال ۲۰۲۲ نیز «شش زمینلرزه» در سراسر افغانستان ثبت شده است:
زمینلرزهای به بزرگی ۴.۳ در ۱۶ دسامبر جنوبشرق افغانستان را لرزاند.
در ۵ و ۶ سپتامبر دستکم دو زمینلرزه افغانستان را تکان داد که یکی از آنها جان دستکم هشت نفر را گرفت.
زمینلرزهای به بزرگی ۶ در ماه جون افغانستان را لرزاند و بیش از ۱۰۰۰ نفر را کشت.
زمینلرزهای به بزرگی ۵.۷ در ۵ فبروری منطقه هندوکش افغانستان رخ داد.
زمینلرزهای به بزرگی ۵.۶ در ۱۷ جنوری غرب افغانستان را در عمق ۳۰ کیلومتر لرزاند.
در سال ۲۰۲۱ نیز دستکم «یک زمینلرزه» در افغانستان ثبت شده است:
زمینلرزهای به بزرگی ۴.۶ در ۱۹ می و در عمق ۱۷.۶ کیلومتر افغانستان را لرزاند.