مقام‌های چین و اوزبیکستان درباره «حل مسائل افغانستان» گفت‌وگو کردند

به اساس گزارش شبکه‌ای از نهادهای امدادرسان، بیش از ۹۱ هزار نفر در ساحات متضرر به کمک‌های عاجل ضرورت دارند. تنها در شرق کشور، دستکم ۱۶ مرکز صحی آسیب دیده و یکی کاملاً ویران شده است.

علاوه بر این، در سال جاری به دلیل کاهش کمک‌های بین‌المللی، حدود ۸۰ کلینیک یا تیم سیار صحی، که تقریباً ۹ درصد از مجموع مراکز صحی در شرق افغانستان را تشکیل می‌دهد، مسدود شده‌اند. این امر حدود ۵۶۴ هزار نفر را متاثر ساخته است.

در سراسر افغانستان، حدود ۴۲۲ مرکز صحی به دلیل کمبود بودجه بسته شده یا فعالیت‌های‌شان متوقف گردیده، که دسترسی حدود ۳ میلیون نفر به خدمات صحی حیاتی را محدود کرده است.

سمیرا سعید رحمن، از مدیران سازمان نجات کودکان در افغانستان، اظهار داشت: «سوءتغذیه کودکان همین اکنون یک وضعیت اضطراری ملی در افغانستان است. زلزله این بحران را عمیق‌تر می‌سازد و کاهش بودجه به معنای کاهش مواد غذایی و خدمات صحی برای اطفال و خانواده‌های‌شان است.»

این زلزله که تاکنون حدود ۲ هزار و ۲۰۰ کشته، از جمله ۷۵۰ کودک به جا گذاشته، در حالی رخ داده که افغانستان با بحران سراسری سوءتغذیه کودکان دست‌وپنجه نرم می‌کند. نزدیک به ۵ میلیون کودک، یعنی حدود ۲۰ درصد کودکان افغانستان، با کمبود شدید مواد غذایی مواجه‌اند. تخمین زده می‌شود که ۳.۵ میلیون کودک در سال جاری از سوءتغذیه رنج ببرند.

در این مراسم که روز سه‌شنبه به‌گونه مجازی برگزار شده بود، سخنرانان بر مقابله با طالبان تا آزادی افغانستان تاکید ورزیدند.

احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، بر اهمیت جنگ روایت‌ها علیه طالبان تاکید کرد و گفت که طالبان تلاش دارد روایت مقاومت را تضعیف کرده و جنگ درونی میان مخالفانش به راه اندازد.

وی افزود: «دشمن زمانی به هدفش می‌رسد که جریان‌های مخالف مشغول درگیری با یکدیگر شوند.»

احمد مسعود با تاکید بر ادامه مبارزه تا رسیدن به آزادی، اظهار داشت: «ما محکوم به مبارزه برای آزادی هستیم و شکست یا تسلیمی را نمی‌پذیریم.»

احمد مسعود تاکید کرد که «هیچ توحشی دوام نمی‌آورد و توحش طالبان نیز پایان خواهد یافت.»

مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر جنبش ملی افغانستان، نیز در پیامی اظهار داشت: «مرگ در بستر برای من ننگ است.» او بر سرنگونی رژیم طالبان تاکید کرد و گفت که طالبان باید بدانند که عمر استبداد کوتاه است و روزی به اراده ملت تسلیم خواهند شد.»

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان از نبود اتحاد در بین‌ جریان‌های مخالف طالبان انتقاد کرد. محقق گفت که جریان‌های سیاسی باید هم‌دیگر را بپذیرند.

سرور دانش، معاون سابق رئیس‌جمهور، بر لزوم یافتن راه‌حلی پایدار برای بحران افغانستان تاکید کرد. او هشدار داد که بدون تفکر اساسی درباره آینده، فردای پس از طالبان شبیه فردای پیروزی مجاهدین و نشست بن در ۲۰۰۱ خواهد بود.

محمد عمر داوودی، وزیر داخله پیشین، نیز در این مراسم گفت: «با گذشت هر روز، جایگاه و حقانیت احمدشاه مسعود بیش از پیش ثابت می‌شود.»

او از آنچه بداخلاقی فعالان طالبان در شبکه‌های اجتماعی خواند، به‌شدت انتقاد کرد. داوودزی گفت که طالبان با ادبیات تند و خلاف فرهنگ افغانی، به مخالفان در شبکه‌های اجتماعی دشنمان می‌دهند.

احمد مسعود روز سه‌شنبه اظهار داشت که احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، با وجود «گذشته‌ نهایت تاریک»، گام‌های منطقی برای آینده سوریه برداشته است.

وی به اقدامات شرع در زمینه انتخابات، قانون اساسی و حمایت از حقوق زنان اشاره کرد و افزود که «وی در ظاهر قدم‌های خوبی برداشته است. هرچند آینده را نمی‌توان پیش‌بینی کرد.»

احمد شرع، عضو سابق القاعده، پس از سرنگونی حکومت بشار اسد و با به‌دست گرفتن قدرت در دمشق تلاش کرده تصویر متفاوتی از خود ارایه کند. او با پوشیدن لباس رسمی و نکتایی چهره یک زمام‌دار تکنوکرات را ارایه کرده است. احمد شرع، هم‌زمان با همسرش در مراسم‌های عمومی ظاهر می‌شود. اخیرا در مراسم فراغت همسرش از دانشگاه شرکت کرد.

او تلاش کرده است که سوریه را از انزوای جهانی خارج سازد و بخشی از نظام بین‌الملل سازد. او در یک اقدامی نادر در خاورمیانه و در میان گروه‌های اسلامگرا، با اسرائیل گفت‌وگو کرده است.

طالبان در آغاز از پیروزی شرع استقبال کردند و آن را نشانه پیروزی یک گروه اسلام‌گرای دیگر مانند آنها تلقی کردند اما شرع مسیر متفاوت از طالبان در پیش گرفت و به کنایه گفت که جامعه افغانستان و سوریه قابل مقایسه نیستند.

طالبان برعکس شرع، به سیاست‌های افراطی، ضد زن، و مخالف آزادی و تکثر اجتماعی دهه ۹۰ پایبند مانده است. ناظران معتقدند این سیاست‌ها باعث انزوای روزافزون افغانستان و مانع به‌رسمیت‌شناخته‌شدن طالبان در چهار سال گذشته شده است.

روزنامه پاکستانی نیوز، روز سه‌شنبه ۱۸ سنبله، به نقل از مقام‌های پاکستانی نوشت این جنگجویان از خاک افغانستان و از مسیرهای کمتر شناخته‌شده مرزی وارد پاکستان شده‌اند و اکنون در شهرهای پشاور، تانک، دیره اسماعیل خان، بنو، لکی مروت، سوات و در مناطق دیگر پختونخوا حضور دارند.

به گفته این مقام‌ها، این افراد در مسیرهای مهم از جمله جاده دیره اسماعیل خان ایست‌های بازرسی ایجاد کرده و در میان مردم عام پناه گرفته‌اند و سپس نیروهای امنیتی پاکستان را هدف قرار می‌دهند.

محمدعلی سیف، مشاور وزیر اعلی خیبرپختونخوا گفت که این جنگجویان برای اعلام حضور و نمایش قدرت، در جاده‌های ایالت از خود ویدیو می‌گیرند و سپس ناپدید می‌شوند.

ایالت‌های خیبرپختونخوا و بلوچستان بیشترین آسیب را از حملات گروه‌های مسلح مخالف دولت پاکستان دیده‌اند.

تنها در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۵، بیش از ۶۰۰ حمله در خیبرپختونخوا رخ داده است که منجر به کشته‌شدن ۱۳۸ غیرنظامی و زخمی‌شدن ۳۵۲ نفر دیگر شده است. همچنان ۷۹ نظامی در این رویدادها جان باخته و ۱۳۰ تن دیگر زخمی شدند.

براساس آمار پولیس، تنها در ماه آگست امسال ۱۲۹ حمله ثبت شده که در آن ۱۷ غیرنظامی کشته و ۵۱ نفر دیگر زخمی شده‌اند.
در همین مدت ۱۳ نظامی نیز کشته و ۴۶ نفر دیگر زخمی شده‌اند.
در پی این حملات، ۳۵۱ نفر شناسایی شدند که ۳۲ تن کشته و ۵ نفر بازداشت گردیدند.

مقام‌های این ایالت گفته‌اند که نیروهای امنیتی در برابر حملات با دشواری‌های جدی روبه‌رو شده و گاه تلفات نیز می‌دهند.

پیش‌تر بزرگان قبایلی در جرگه‌‌ای به ریاست علی‌امین گنداپور، وزیر اعلی خیبرپختونخوا، هشدار داده‌ بودند که ورود جنگجویان از افغانستان نگران‌کننده است و باید این موضوع با طالبان افغان در میان گذاشته شود.

مقام‌های پاکستان بارها طالبان افغان را به پناه دادن برای جنگجویان مخالف دولت این کشور متهم کرده‌اند. طالبان افغان، اما حضور تی‌تی‌پی و هر گروه خارجی دیگر در افغانستان را همواره ردکرده است.

به گزارش سازمان‌های بین‌المللی، حدود شش هزار جنگجوی تحریک طالبان پاکستانی در خاک افغانستان حضور دارند. این سازمان‌ها خاطرنشان کرده‌اند که شبه‌نظامیان تی‌تی‌پی در پایگاهای در افغانستان آموزش می‌بینند.

تاجران می‌گویند که مسئولان در ریاست ترانسپورت طالبان در تورخم از موترها در بدل نوبت، رشوت می‌گیرند و سپس اجازه عبور می‌دهند.

آن‌ها همچنین از کند بودن روند بررسی موترهای باربری از سوی پاکستان نیز شکایت دارند و می‌گویند: «موترهای باربری در سمت پاکستان در پنج مرحله بررسی می‌شوند و طی مراحل و خروج از گمرک نیز پاکستان وقت‌گیر است.»

به گفته تاجران، همین مسأله باعث شده تا شمار زیادی موترهای باربری در سمت افغانستان به‌خاطر ازدحام و نبود نوبت متوقف مانده و میلیون‌ها افغانی به تاجران خسارات مالی وارد شود.

یکی از تاجران گفت: «یک مشکل اساسی دیگر این است که طالبان برای شمار زیادی از موترهای میوه تازه تعرفه صادر می‌کند، اما در مرز تورخم آن‌قدر ظرفیت وجود ندارد که روزانه تعداد زیادی موترها تردد کند.»

یک منبع در تورخم به افغانستان اینترنشنال گفت دلیل عمده ازدحام این است که گمرک پاکستان بسیار کند کار می‌کند، اما در سوی دیگر تاجران افغان بدون توجه به ظرفیت تورخم، شمار زیادی موتر بارگیری می‌کنند و همین ازدحام باعث فاسد شدن میوه‌ها می‌شود.

منابع طالبان در تورخم به افغانستان اینترنشنال گفتند که پاکستان روزانه تنها به ٢٠٠ موتر حامل میوه و سبزی اجازه ورود می‌دهد، اما تاجران افغان به‌جای ٢٠٠ موتر، ٨٠٠ موتر بارگیری می‌کنند و به همین دلیل در تورخم ازدحام ایجاد می‌شود و میوه‌ها و سبزیجات در داخل موترهای باربری خراب می‌شود.