عزیزه اکرمی، کارآفرین و مدافع حقوق بشر، بهعنوان نماینده جوانان افغانستان در سازمان ملل انتخاب شد. خانم اکرمی پنجمین جوانی است که از سوی یک نهاد مدنی بهعنوان «نماینده جوانان افغانستان در سازمان ملل» معرفی شده است.
پیش از این رامز بختیار، عایشه خرم، شکلا زدران و احمدفواد شهنیار بهعنوان «نماینده افغانستان در سازمان ملل کار کردهاند.
پس از سه سال توقف، روند گزینش «نماینده جوانان افغانستان» دوباره آغاز شده است. این روند پس از فروپاشی جمهوری اسلامی افغانستان در اسد ۱۴۰۰ متوقف شده بود.
این لقب پس از یک فرایند رقابتی از سوی یک نهاد مدنی به نام «اندیشهوران» همهساله به یکی از جوانان اهدا میشود. فاطمه فروتن، وژمه رحمانی و عزیزه اکرمی امسال سه نامزد نهایی این رقابت بودند. هیئت داوران در مسابقه سخنرانی که روز پنجشنبه ۲۰ سنبله در لاهه، پایتخت هالند برگزار شد، عزیزه اکرمی را بهعنوان نماینده جوانان افغانستان انتخاب کرد.
عزیزه اکرمی کارآفرین و مدافع حقوق بشر است. او از مدیران نهادی به نام «حلقه توانمند» است که از ۱۴۰۰ تاکنون برای بیش از هشتهزار زن و کودک در مناطق محروم افغانستان خدمات صحی و آموزشی فراهم کرده است.
تاجالدین اویواله، نماینده صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) در افغانستان، از وضعیت دختران در مناطق زلزلهزده هشدار داد. او گفت کودکان به ویژه دختران در مناطق زلزلهزده شرق افغانستان با خطرات منحصر به فردی روبرو هستند.
تاجالدین اویواله گفت: «دختران به طور خاص با خطرات منحصر به فردی روبرو هستند. هنگامی که خانهها ویران میشوند، دختران اغلب اولین کسانی اند که از تحصیل باز میمانند، آن هم در کشوری که حق تحصیل آنها با موانع بزرگی روبروست. وقتی که خانوادهها معیشت خود را از دست میدهند، دختران بیشتر در معرض خطر ازدواج در کودکی قرار میگیرند و وقتی که خدمات بهداشتی از دسترس خارج میشوند، دختران نوجوان بدون مراقبتهای ضروری رها میشوند.»
نماینده یونیسف افزود: «اگر اکنون اقدام نکنیم، این بحران نابرابریهای موجود را عمیقتر کرده و بار نامتناسبی را بر دوش آنها قرار میدهد.»
او روز جمعه ۲۱ سنبله در یک نشست خبری در ژنو، خاطرنشان کرد که افغانستان بار دیگر در حال دست و پنجه نرم کردن با تراژدی است و کودکان در آستانه بحرانی وخیم قرار دارند.
به گفته وی، در زلزله شرق افغانستان بیش از ۲۱۶۴ نفر جان خود را از دست دادند و بیش از ۳۴۲۸ نفر زخمی شدند.
او میگوید در این میان دستکم ۱۱۷۲ کودک جان خود را از دست دادهاند که بیش از نیمی از کل تلفات را تشکیل میدهد.
تاجالدین اویواله ادامه داد که یونیسف تمام تلاش خود را میکند و هر کاری که لازم باشد انجام میدهد تا به کودکان و خانوادهها با حمایتی که نیاز دارند، برسد.
او در عین حال بر استقرار امدادگران زن در مناطق زلزلهزده تاکید کرد و گفت «هنجارهای اجتماعی، ارائه کمک را پیچیدهتر میکند. به همین دلیل است که یونیسف و شرکا، استقرار امدادگران زن را در اولویت قرار میدهند تا اطمینان حاصل شود که زنان و دختران میتوانند به طور ایمن و عادلانه به حمایت دسترسی داشته باشند.»
یافتههای افغانستان اینترنشنال و سازمانهای بشردوستانه نشان میدهد که محدودیت طالبان برای خارج شدن زنان از خانه و همچنان جلوگیری از دسترسی امدادگران به آنان در افزایش مرگ زنان آسیب دیده در مناطق زلزله زده نقش داشته است.
سازمان ملل هم تائید کرده که طالبان جلو کار امدادگران زن افغان در مناطق زلزلهزده را گرفته است و این اقدام رسیدگی به مردم نیازمند و آسیبپذیر در این مناطق را دشوار میکند.
درخواست کمک فوری
تاجالدین اویواله در بخشی دیگری از صحبتهای خود تاکید کرد که با توجه به نزدیک شدن زمستان، بدون اقدام فوری، بسیاری از کودکان با شرایط یخبندان بدون سرپناه، غذا یا مراقبتهای پزشکی مواجه خواهند شد.
او گفت در این راستا یونیسف برای تامین نیازها، درخواست کمک ۲۲ میلیون دالری را برای شش ماه آینده آغاز کرده است.
به گفته وی، با حمایت کافی میتوان جان انسانها را نجات داد و از کودکان محافظت کرد.
نماینده یونیسف گفت: «ما از اهداکنندگان و جامعه جهانی میخواهیم که در این لحظه حساس در کنار کودکان افغانستان بایستند. آنها نباید به تنهایی با این بحران روبرو شوند.»
سازمان ملل متحد اعلام کرده است که پس از ممانعت تازه طالبان بر کار زنان در دفاتر این نهاد، بخشی از خدمات حیاتی برای افغانستان را متوقف کرده است.
به گفته این سازمان، ادامه محدودیتها، ظرفیت امدادرسانی در افغانستان را به شدت کاهش و زندگی هزاران کودک و خانواده افغان را در خطر قرار داده است.
عرفات جمال، نماینده کمیساریای سازمان ملل در افغانستان گفته است: «همه ما در دفاتر سازمان ملل از تشدید ممنوعیت کار زنان آسیب دیدهایم [...] ما عملا بدون حضور زنان قادر به فعالیت نیستیم.»
روز یکشنبه گذشته، نیروهای طالبان مانع ورود کارمندان زن افغان و قراردادی سازمان ملل به دفاتر این نهاد در کابل شدند. این موضوع را دفتر سازمان ملل در افغانستان (یوناما) تایید کرده است.
سازمان ملل متحد در افغانستان روز پنجشنبه از مقامهای طالبان خواسته بود تا محدودیتهایی را که مانع ورود زنان کارمند افغان به دفاتر این نهاد شده، لغو کنند.
در بیاینهای نیز که از سوی این سازمان منشتر شد، آمده است که وقتی زنان نباشد، عملا کار بیومتریک و مصاحبه با زنان بازگشت کننده ناممکن شده است.
بیانیه یادآور شد که چنین ترتیباتی به سازمان ملل امکان داده بود تا کمکهای حیاتی را در سراسر افغانستان از طریق رویکردی فرهنگی، حساس و مبتنی بر اصول ارائه کند و تضمین نماید که کمکها توسط زنان و برای زنان رسانده شود.
بیانیه تأکید کرده که ممنوعیت بر رفتوآمد کارمندان سازمان ملل و ممانعت از فعالیتهای این نهاد، نقض قوانین بینالمللی مربوط به امتیازات و مصونیتهای کارمندان سازمان ملل است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (یواناچسیآر) نیز گفته است که مراکز پرداخت نقدی و حمایتی در مرزها و شهرها عملا بسته شده، چرا که روند ثبتنام و توزیع کمک بدون حضور کارکنان زن ممکن نیست. این نهاد تأکید کرده که بیش از نیمی از بازگشتکنندگان افغان زن هستند و نبود نیروی زن، کار را برای این دفاتر را عملا ناممکن ساخته است.
ملل متحد گفته است که نیروهای امنیتی طالبان اکنون در ورودیهای دفاتر سازمان ملل در کابل، هرات و مزارشریف حضور دارند تا دستور عدم ورود زنان به دفاتر این سازمان را عملی کنند.
به گفته این سازمان: «این موضوع بهویژه با در نظر گرفتن محدودیتهای مداوم بر حقوق زنان و دختران افغان نگرانکننده است.»
سازمان ملل همچنان میگوید که گزارشهایی دریافت کرده است مبنی بر اینکه نیروهای امنیتی طالبان تلاش کردهاند مانع سفر کارمندان زن افغان به ساحات شوند؛ حتی زمانی که آنها برای حمایت از زنان و دختران در روند کمکرسانی به زلزلهزدگان شرق افغانستان در حرکت بودهاند.
خطر آسیب سیاستهای طالبان بر امدادرسانی به زلزلهزدگان
دفتر سازمان ملل در افغانستان (یوناما) هشدار داد که این اقدامات، کمکهای حیاتی بشردوستانه و سایر خدمات اساسی برای صدها هزار نفری را که از زلزله مرگبار اخیر آسیب دیدهاند، نیز به خطر انداخته است.
سازمان ملل هشدار داده است که افغانستان هنوز از پیامدهای زلزله شش ریشتری در کنر و ننگرهار بیرون نیامده است. این سازمان نگران است که محدودیت بر زنان کارمند ملل متحد بر خدمات اساسی به زلزلهزدگان نیز تاثیر بگذارد.
به گفته این نهاد، تاکنون بیش از ۲,۱۰۰ نفر کشته، ۳,۴۰۰ نفر زخمی و ۶,۷۰۰ خانه ویران یا آسیبدیدهاند. دستکم ۱,۱۷۲ کودک در میان قربانیان هستند.
رسانههای آلمانی گزارش دادهاند که حکومت این کشور با پاکستان در حال گفتوگو است تا افغانهایی را که از آن کشور اخراج شدهاند، دوباره به پاکستان برگرداند.
روزنامه «یونگه فریهایت» چاپ آلمان نوشته است که بیش از ۶۰۰ شهروند افغانستان که قرار بود به آلمان منتقل شوند، در پاکستان بازداشت شده و حدود ۲۵۰ تن آنان به افغانستان بازگردانده شدهاند.
بر اساس این گزارش، از میانه ماه آگست تا اکنون، پاکستان ۶۶۱ شهروند افغانستان را بازداشت کرده که از این میان ۲۴۸ نفر به افغانستان اخراج شدهاند. در میان آنها ۵۱ کارمند محلی آلمان، ۱۲۴ نفر از افراد شامل برنامه ویژه پذیرش دولت آلمان و ۷۳ نفر از دیگر برنامههای ورود به آلمان بودهاند.
به گفته وزارتهای داخله و خارجه آلمان، حکومت آلمان در بیش از ۳۰۰ مورد توانسته، اخراجها را متوقف کند و این افراد هنوز در پاکستان باقی ماندهاند.
همزمان، بیش از ۲۰۰ افغان اخراجشده که قبلاً ضمانت ورود به آلمان دریافت کرده بودند، در نامهای به دولت آلمان خواستهاند فوراً برای نجات جان و امنیت آنان اقدام کند. آنها گفتهاند پس از بازگشت به افغانستان در ترس از طالبان زندگی میکنند.
با این حال، سخنگوی وزارت خارجه آلمان تأکید کرده که برای همه این افراد «بررسی انفرادی» صورت میگیرد و اگر نگرانیهای امنیتی وجود داشته باشد، ورود آنها به آلمان انجام نخواهد شد.
در حال حاضر بیش از دو هزار افغان که مشمول برنامههای رسمی انتقال به آلمان هستند، در پاکستان منتظر پرواز به این کشور بهسر میبرند.
وزارت خارجه طالبان اعلام کرده است که هریش کومار، دیپلومات هندی در کابل به عنوان «عنصر نامطلوب» از افغانستان اخراج نشده، بلکه مأموریت او پایان یافته است.
با این حال، وزارت پرسونل، شکایات عمومی و بازنشستگی هند در وبسایت خود توضیح داده که مأموریت دیپلوماتهای هندی در بیرون از این کشور «سه ساله» است و در صورت لزوم میتواند تمدید شود. بررسیهای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که پاسپورت دیپلوماتیک هریش کومار، با شماره D1156181 در تاریخ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ صادر شده اما نخستین ورود او به افغانستان در ویزهاش در ۲۴ می ۲۰۲۵ ذکر گردیده است. به این ترتیب، از نخستین ورود او به افغانستان تا خروج او از این کشور، کمتر از سه ماه (حدود ۸۵ روز) را در بر گرفته است.
منابع در کابل به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که طالبان هریش کومار، یک دیپلومات ارشد هندی را از افغانستان اخراج کرده است. به گفته منابع، این دیپلومات هندی به دلیل ارتباط با مخالفان طالبان در تاریخ ۱۷ اگست از کابل اخراج شده است.
به گفته منابع، طالبان او را به دلیل برگزاری نشستی با چهرههای ضد این گروه و تلاش برای سازماندهی آنها، «عنصر نامطلوب» خوانده و از کشور بیرون کرده است.
هریش کومار پس از فروپاشی حکومت پیشین افغانستان بهعنوان دیپلومات و افسر روابط سازمان استخبارات خارجی هند در کابل تعیین شده بود.
منابع میگویند او در سفر به دهلی و قطر با شماری از رهبران ضد طالبان دیدار کرده و در این دیدارها درباره برگزاری نشستی در اسلامآباد گفتوگو کرده بود.
بنا به تاکید این منابع، دیپلومات هندی با رهبران مخالف طالبان درباره برگزاری نشستی مشابه در قطر و یا دبی رایزنی کرده است. منابع گفتهاند که دهلی از برگزاری نشست مخالفان طالبان در اسلامآباد ناراضی بود.
یک زن ۲۱ ساله افغان در کمپ مهاجران هریپور ایالت خیبر پختونخوای پاکستان مورد تجاوز گروهی پنج مرد قرار گرفته است. پولیس پاکستان گفته افراد متهم در این رویداد را بازداشت کرده و همه آنها نیز شهروندان افغانستان بودهاند.
رسانههای پاکستانی گزارش دادهاند که این زن هنگام رفتن به کمپ شماره شانزده در منطقه «خلابت»، از سوی پنج مرد ربوده شده و به مزرعهای در نزدیکی کمپ کشانده شده است.
این زن افغان به پولیس پاکستان گفته است که برای مدت دو ساعت گروگان گرفته شده و پس از لتوکوب، به زور مورد تجاوز قرار گرفته است.
به نقل از پولیس حوزه خلابت، قربانی در شکایت رسمی خود نام متهمان را «پاچا»، «نادی»، «روزی خان»، «جاوید» و «نصیر» ذکر کرده است. پولیس تأیید کرده که پرونده بر اساس ماده ۳۷۵ قانون جزای پاکستان درج شده و هر پنج متهم بازداشت شدهاند. گزارش پزشکی اولیه نیز وقوع تجاوز بر این زن افغان را تأیید کرده است.
این رویداد در یکی از کمپهای مهاجران افغان رخ داده است؛ جایی که هزاران پناهجو در پی جنگها و تحولات سیاسی سالهای اخیر زندگی در آن میکنند.