منابع محلی در خوست به افغانستان اینترنشنال گفتند که دو روز پیش، محمدالله گران، فعال شبکههای اجتماعی توسط استخبارات طالبان بازداشت شد. منابع نزدیک به آقای گران، علت بازداشت او را برخی نوشتههایش در فیسبوک دانستهاند که ظاهراً طالبان این پستها را پس از بازداشتش حذف کرده است.
منابع محلی گفتند که آقای گران درباره مشکلات اجتماعی نوشته بود که بعداً مورد اعتراض طالبان محلی قرار گرفت.
یک منبع نزدیک به آقای گران که نخواست نامش گرفته شود، به افغانستان اینترنشنال گفت: «او پیش از این نیز بارها از سوی نهادهای مختلف طالبان در خوست احضار شده بود و از او خواسته بودند دست از نشر مطالب انتقادی بردارد.»
تا کنون طالبان درباره بازداشت این فعال اجتماعی چیزی نگفته است.
منابع میگویند که دوسیه او به نهادهای قضایی طالبان سپرده شده و علیه او اتهام «تبلیغ علیه امارت اسلامی» مطرح شده است.
طالبان منتقدان را به علت اعتراض به وضعیت کشور و سیاستهای این گروه بازداشت و شکنجه کرده است. در تازهترین مورد، طالبان روز سهشنبه دو نفر را در ولایت قندوز به دلیل «تبلیغات منفی در شبکههای اجتماعی» بازداشت کرد.
پیش از این، فاروق اعظم، مشاور وزارت انرژی و آب طالبان، پس از آنکه از هبتالله آخندزاده رهبر این گروه انتقاد کرد، بازداشت شد. او گفته بود باید پرستاران زن به مناطق زلزلهزده کنر فرستاده شوند تا برای مخالفان آموزش زنان، درسی عبرتآموز باشد.
طالبان روز دوشنبه خدمات اینترنتی را در پنج ولایت متوقف کرده است.
یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت: «امروز بانکداری در مزارشریف با اختلالات جدی روبهرو بود. در پی این وضعیت، والی طالبان دستور داد که بانکها، اداره تذکره الکترونیکی و چند نهاد مشابه از قطع اینترنت مستثنی شوند.»
به گفته این منبع، اینترنت بانکها ظهر امروز در مزارشریف وصل شده است.
همزمان با تصمیم هبتالله برای قطع اینترنت ادارات و خانهها، چند روز پیش هیئتی به رهبری وزارت اقتصاد طالبان و با حضور مقامهایی از وزارت مالیه و بانک مرکزی به قندهار رفت تا با رهبر طالبان درباره پیامدهای قطع اینترنت دیدار و گفتوگو کند. این هیئت بر این نکته تاکید داشت که تمامی امور این نهادها بهشکل آنلاین انجام میشود و قطع اینترنت پرسرعت، فعالیت و سیستمهای آنها را با اختلال جدی روبهرو میسازد.
گفتوگوهای شرکتهای مخابراتی با طالبان برای حل این مشکل بینتیجه بوده است. منابع گزارش دادند که در جلسهای با حضور نمایندگان شرکتهای خصوصی در وزارت مخابرات و تکنولوژی معلوماتی طالبان، مقامات این وزارت اعلام کردند که سرعت اینترنت تلفنها نیز کاهش مییابد و به ۲ جی محدود خواهد شد.
این منبع آگاه افزود: «در این جلسه تاکید شد که دستور رهبر طالبان غیرقابل تغییر است و در تمام ولایتهای افغانستان اجرا خواهد شد.»
وزارت مخابرات طالبان اعلام کرده که هر شرکتی نیاز به اینترنت وایفای دارد، باید درخواست رسمی ارائه کند و پس از تایید اداره استخبارات و طی مراحل در این وزارت، مجوز دسترسی به اینترنت دریافت خواهد کرد.
وبسایت نتبلاکس، که محدودیتهای اینترنتی را رصد میکند، نیز اختلال در اینترنت افغانستان را تایید کرده است. طالبان دسترسی به اینترنت بیسیم(وایفای) را در ولایتهای قندهار، ارزگان، هلمند، نیمروز و بلخ قطع کردهاند.
از این اینترنت در خانهها، ادارات و شرکت ها استفاده می شود.
طالبان در حالی اینترنت را در افغانستان قطع کرده که طی چهار سال گذشته همواره ادعا کرده شرایط برای سرمایهگذاری در این کشور بیش از هر زمان دیگری مهیا است. مقامات طالبان اخیراً در نشستی در کابل از سرمایهگذاران خارجی دعوت کردند تا در افغانستان سرمایهگذاری کنند.
با این حال، این گروه خدمات اینترنتی را که یکی از نیازهای اساسی سیستم بانکداری و ارتباطات در دنیای مدرن است، متوقف کرده است.
در دو دهه حضور جامعه بینالمللی در افغانستان، خدمات اینترنتی در این کشور پیشرفت چشمگیری داشت و چندین شرکت بزرگ مخابراتی و اینترنتی در آن فعالیت میکنند.
او روز سهشنبه با اسد قیصر، رئیس سابق مجلس پاکستان، و افراسیاب ختک، رهبر حزب عوامی نشنل، دیدار کرد.
برخی از این مقامها، از جمله علی امین گنداپور، وزیر اعلای خیبرپختونخوا به عمران خان، رهبر زندانی تحریک انصاف و از مخالفان سرسخت شهباز شریف و ارتش پاکستان، نزدیک اند.
خبر دیدارهای سفیر طالبان نشان میدهد که او در چند ماه گذشته با مقامهای رسمی حکومت پاکستان دیدار نکرده است که نشان دهنده عدم تمایل حکومت شریف برای تعامل با سفیر طالبان در پاکستان است.
برخی تحلیلگران دیدارهای پیوسته احمد شکیب با اپوزیسیون را به لابیگری با مخالفان شهباز شریف برای منافع حکومت طالبان تعبیر کرده اند. این دیدارها نشان میدهد که مخالفان، به ویژه سیاستمداران نزدیک به عمران خان، روابط نزدیک با طالبان را در دستور کار خود قرار داده اند.
همزمان با افزایش حملات مرگبار شبه نظامیان به نیروهای پاکستانی در خیبرپختونخوا، عمران خان، رهبر زندانی حزب تحریک انصاف، خواستار گفتوگو و همکاری با طالبان افغان شده و از علی امین گنداپور، وزیر اعلی ایالت خیبرپختونخوا خواست که برای مذاکره با طالبان به افغانستان برود. اما، حکومت پاکستان پاسپورت گنداپور را باطل کرد.
با این حال، گنداپور به سفارت طالبان در اسلامآباد رفت و درباره همکاریهای دوجانبه گفتوگو کرد
همچنین، عمرانخان روز دوشنبه این هفته باردیگر محمود خان اچکزی را موظف کرد که برای میانجیگری به افغانستان برود.
عمران خان گفت که بدون همکاری طالبان افغان و مردم مناطق قبایلی، امکان برقراری صلح در خیبرپختونخوا نیست. اما مقامات پاکستانی گفتهاند که مذاکره با کشورهای خارجی تنها از صلاحیتهای حکومت مرکزی است.
یک معضل اسلام آباد مشارکت جنگجویان افغان در حملات علیه نیروهای پاکستانی است که به طور ملموس تلفات شان پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان افزایش یافته است.
در ۱۶ سنبله، در یک حمله انتحاری بر پایگاه نیروهای پاکستانی در خیبرپختونخوا، پنج انتحارکننده، در پیشاپیش جنگجویان مسلح، شرکت کردند. بنا به اطلاعات منابع امنیتی پاکستان، سه انتحارکننده اهل افغانستان بودند.
سفیر طالبان همچنین میزبان مولانا فضلالرحمن، رهبر جماعت علمای اسلام و حامی سرسخت طالبان، بود. فضلالرحمن سال گذشته با سفر به کابل تلاش کرد روابط طالبان و پاکستان را بهبود بخشد، اما میانجیگری او ناموفق ماند.
حکومت پاکستان، حزب تحریک انصاف را مسئول وخامت اوضاع امنیتی میداند و معتقد است مماشات با شبهنظامیان در مناطق قبایلی، آنها را جسورتر کرده است. نهادهای تحقیقاتی پاکستان نیز گزارش دادهاند که پس از قدرتگیری طالبان در افغانستان، وضعیت امنیتی در پاکستان رو به بحران رفته است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، به طالبان هشدار داده که بین تیتیپی و اسلامآباد یکی را انتخاب کند. ارتش پاکستان نیز تاکید کرده که طالبان نباید اجازه دهد خاک افغانستان علیه پاکستان استفاده شود. با این حال، طالبان هرگونه حمایت از شبهنظامیان مخالف پاکستان را رد کرده است.
ملیحه لودی، سفیر پیشین پاکستان در واشنگتن روز گذشته در مقالهای در روزنامه دان نوشت که به رغم سفر معاون نخست وزیر پاکستان به کابل برای بهبود مناسبات با حکومت طالبان، روابط اسلام آباد با این گروه به پایین ترین سطح سقوط کرده است.
او گفت بازگشت سردی به روابط دو طرف ناشی از بی توجهی طالبان به نگرانیهای امنیتی حکومت پاکستان است.
این سردی روابط نشان میدهد که سفیر طالبان راهی به محافل رسمی و سیاسی حکومت پاکستان ندارد و از سوی دیگر اپوزیسیون برای پیشبرد دستورکار، رفتوآمد به سفارت طالبان در اسلام آباد را افزایش داده است و از سفیر طالبان استفاده سیاسی میکنند.
سازمان ملل در ۲۰ سنبله اعلام کرد که طالبان جلو کار امدادگران زن افغان در مناطق زلزلهزده را گرفت. این سازمان گفت که این اقدام طالبان رسیدگی به مردم نیازمند و آسیبپذیر در این مناطق را دشوار کرد.
گوترش روز سهشنبه، در یک نشست خبری در نیویارک در پاسخ به پرسش مریم رحمتی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال در این باره گفت: «آنچه در افغانستان جریان دارد نه تنها تحملناپذیر، بلکه کاملاً احمقانه است. جلوگیری از کار زنان در امدادرسانی برای مردم افغانستان، به شدت زیانبار است.»
آقای گوترش گفت که این انتقاد از طالبان تنها محدود به کمکرسانی نمیشود امادر وضعیت کنونی سهمگیری زنان در روند امدادرسانی موضوع خیلی با اهمیت است.
او تاکید کرد که حضور زنان در بخش کمکرسانی حیاتی است و بدون آنان، دسترسی به بخش بزرگی از جامعه افغانستان ممکن نیست. به گفته دبیرکل، «ما هرچه در توان داریم مستقیم و با بسیج جامعه جهانی، انجام میدهیم تا طالبان درک کنند که زنان و دختران باید اجازه یابند که در فعالیتهای بشردوستانه سهم بگیرند تا کمکها به نیازمندان برسد.»
دبیرکل سازمان ملل پیشتر نیز بارها از محدودیتهای گسترده طالبان علیه زنان و دختران، از جمله ممنوعیت آموزش و اشتغال، انتقاد کرده بود و آن را مانعی جدی در مسیر ارائه خدمات انسانی و توسعه در افغانستان خوانده بود.
ممنوعیت آموزش و کار زنان در افغانستان از سوی رهبر طالبان پیامدهای عمیق و ویرانگری بر جامعه بهجا گذاشته است. این تصمیم نه تنها آینده میلیونها دختر را از حق آموزش و پیشرفت محروم کرده، بلکه چرخه فقر و عقبماندگی را در کشور تقویت کرده است.
یافتههای افغانستان اینترنشنال و سازمانهای بشردوستانه نشان میدهد که محدودیت طالبان برای خارج شدن زنان از خانه و همچنان جلوگیری از دسترسی امدادگران به آنان در افزایش مرگ زنان آسیب دیده در مناطق زلزلهزده نقش داشته است.
