مقامهای کنونی و سابق امریکا میگویند طرح دونالد ترامپ برای پسگرفتن پایگاه هوایی بگرام در افغانستان چیزی شبیه یک حمله دیگر نظامی به افغانستان است. به گفته آنها، چنین اقدامی با استفاده از هزاران سرباز و تجهیزات نظامی پیشرفته ممکن است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز پنجشنبه در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد که «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم.» او گفت که طالبان «چیزهایی از ما میخواهند. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
مقامهای امریکایی گفتند که پسگیری میدان بگرام کار سادهای نیست. یکی از آنها که هویتش فاش نشده، به رویترز گفت: «چنین اقدامی نیازمند دهها هزار نیروی نظامی، هزینههای سنگین برای بازسازی پایگاه و یک عملیات تدارکاتی پیچیده است. حتی پس از تصرف، تامین امنیت اطراف بگرام کار بسیار دشواری خواهد بود.»
یک مقام امریکایی که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت که هیچ برنامهای برای تصرف نظامی پایگاه هوایی بگرام وجود ندارد.
یک مقام پیشین وزارت دفاع امریکا گفت که «مزیت نظامی خاصی در آن منطقه نمیبینم. خطراتش بیشتر از منافعش است.»
با این حال، ترامپ بر استراتژیکبودن این میدان تاکید کرده و گفته است که بگرام به تاسیسات اتمی چین نزدیک است. شماری از مقامهای امریکایی نیز به سیانان گفتند که این پایگاه، ارزش تجسسی و نظارتی دارد.
ترامپ بارها از بایدن انتقاد کرد که باید نیروهای محدودی در بگرام نگه میداشت، اما این انتقاد بیشتر استفاده از ماجرای خروج نیروهای امریکایی برای حمله سیاسی به حکومت بایدن است. ترامپ با اینکه بر اهمیت بگرام تاکید میکند اما در سال ۱۳۹۹ توافقی را با طالبان امضا کرد که بر اساس آن تمام نیروهای امریکایی باید از افغانستان بیرون شوند.
طالبان گفتهاند که آنها حضور نیروهای معدود امریکایی در افغانستان را در جریان مذاکرات دوحه رد کرده بودند.
دونالد ترامپ روز پنجشنبه در نشست مشترک خبری با نخستوزیر بریتانیا، بار دیگر از کنترول بگرام سخن گفت و اعلام کرد که این پایگاه، که در فاصلهای نزدیک به زرادخانه هستهای چین قرار دارد، بازپس گرفته خواهد شد.
جلالی بلافاصله به اظهارات ترامپ واکنش نشان داد و در اکس نوشت: «دونالد ترامپ، فراتر از سیاست، یک تاجر و معاملهگر موفق است و یادآوری پسگیری بگرام را نیز در قالب یک معامله بیان کرده است.»
ترامپ در اظهاراتش گفت که طالبان از امریکا درخواستهایی دارند و باید در بدل آن کنترول بگرام را به امریکا واگذار کنند.
این مقام وزارت خارجه طالبان افزود که افغانستان و ایالات متحده نیاز به تعامل با یکدیگر دارند و میتوانند روابط اقتصادی و سیاسی بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک برقرار کنند، اما هرگونه حضور نظامی امریکا در افغانستان غیرقابل قبول است.
ذاکر جلالی همچنین تصریح کرد که «حضور نظامی خارجی هرگز در تاریخ از سوی افغانها پذیرفته نشده و این موضوع در مذاکرات دوحه نیز بهطور کامل رد شد.» وی افزود که درهای تعامل در حوزههای دیگر همچنان باز است.
فشار بر تیم امنیت ملی برای بازپسگیری بگرام
سه منبع آگاه به سیانان گفتهاند که دونالد ترامپ ماههاست از مسئولان امنیت ملی خود خواسته است تا راهی برای پسگیری پایگاه هوایی بگرام پیدا کنند.
منابع به سیانان گفتهاند که گفتوگوها درباره بازگرداندن پایگاه به کنترول ایالات متحده حداقل به ماه مارچ بازمیگردد. ترامپ و مقامات ارشد امنیت ملی او بر این باورند که پایگاه بگرام به چند دلیل حیاتی است: نظارت بر چین به علت نزدیکی افغانستان به این کشور؛ دسترسی به عناصر نادر معدنی و معادن افغانستان؛ ایجاد یک مرکز ضدتروریستی برای هدف قرار دادن داعش؛ و احتمالاً بازگشایی یک مکان دیپلوماتیک.
با این حال، یکی از منابع گفت که تحقق همه این اهداف نیازمند حضور نظامی امریکا در افغانستان است.
هنوز مشخص نیست طالبان چگونه یا تا چه حد با امریکا برای واگذاری کنترول این پایگاه کلیدی همکاری میکند، اما ترامپ روز پنجشنبه اشاره کرد که ایالات متحده ابزاری برای اعمال نفوذ بر طالبان دارد.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «ما در تلاشیم آن را پس بگیریم، چون طالبان به چیزهایی از ما نیاز دارند. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
این نخستینبار نیست که ترامپ بحث بازپسگیری بگرام را مطرح میکند. او تقریبا در اکثر سخنرانیهای خود از خروج حکومت بایدن از افغانستان و واگذاری بگرام انتقاد کرده است. برخی ناظران میگویند که مساله افغانستان برای ترامپ صرفا موضوعی برای حمله به اداره بایدن است.
اظهارات ترامپ درحالی مطرح میشود که روابط ایالات متحده و طالبان همچنان پرتنش است. امریکا خواهان آزادی شهروندان خود از نزد طالبان است و هیئتی را نیز به کابل فرستاده است، اما به نظر میرسد سفر این هیئت نتیجهبخش نبوده است.
امریکا همچنین مانع سفر برخی مقامات طالبان به نشستهای منطقهای شده است. بهتازگی وزیر خارجه طالبان نتوانست در نشست کشورهای اسلامی در قطر شرکت کند و سفر متقی به پاکستان و هند نیز لغو شد.
این اقدامات واکنش متحدان منطقهای طالبان از جمله روسیه، ایران و چین را در پی داشته است.نماینده چین در شورای امنیت گفت که امریکا به علت آزاد نشدن شهروندانش از بازداشت طالبان، با سفر متقی مخالفت کرده است.
