پولیس ترکیه در شهر آماسیا روز پنجشنبه ۱۷ پناهجوی افغان را که در داخل یک موتر باربری پنهان شده بودند، بازداشت کرد. به گفته پولیس، این پناهجویان که بهطور «غیرقانونی» وارد ترکیه شده بودند، پس از طی مراحل اداری به افغانستان اخراج خواهند شد.
رسانههای ترکیه روز پنجشنبه به نقل از پولیس آماسیا گزارش دادند که پناهجویان افغان بازداشتی بین ۱۸ تا ۳۰ سال دارند و اکنون در مراکز اخراج اتباع خارجی بهسر میبرند.
پولیس همچنین راننده موتر باربری را نیز به اتهام حمل غیرقانونی پناهجویان بازداشت کرده و پرونده او به دادگاه منتقل شده است.
ترکیه در سالهای اخیر به یکی از مسیرهای اصلی عبور پناهجویان بهویژه افغانها بهسوی اروپا تبدیل شده است. حکومت ترکیه اخیرا اقدامات سختگیرانهتری را برای کنترول مرزها و مقابله با ورود پناهجویان غیرقانونی رویدست گرفته است.
سالانه هزاران شهروند افغانستان به امید رسیدن به اروپا، وارد مسیر پرخطر ترکیه میشوند. عبور از این مسیر در برخی موارد به قیمت جان پناهجویان تمام میشود.
آمارهای اداره مهاجرت ترکیه نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴، بیش از ۲۳۰ هزار مهاجر بدون مدرک در سراسر این کشور شناسایی، بازداشت و اخراج شدهاند.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان از حمایت طالبان از شبهنظامیان مخالف اسلامآباد انتقاد کرد و افغانستان را «کشوری متخاصم» خواند. او با اشاره به پیشینه تاریخی روابط دو کشور گفت: «افغانستان آخرین کشوری بود که پاکستان را بهرسمیت شناخت.»
وزیر دفاع پاکستان روز پنجشنبه در گفتوگو با شبکه جیونیوز بار دیگر تاکید کرد که خاک افغانستان همچنان برای اقدامات تروریستی علیه پاکستان مورد استفاده قرار میگیرد.
خواجه آصف با اشاره به جنگ شوروی در دهه ۱۹۸۰ و مأموریت نیروهای بینالمللی کمک به امنیت به رهبری امریکا پس از سال ۲۰۰۱ در افغانستان، گفت:«ما در افغانستان وارد دو جنگ شدیم. ایالات متحده هر دو بار منطقه را ترک کرد و ما هنوز با پیامدهای آن، چه طالبان، چه تحریک طالبان پاکستانی، چه جداییطلبان بلوچ یا گروههای دیگر، دست و پنجه نرم میکنیم.»
او افزود: «مردم ما هر روز قربانی میشوند؛ این وضعیت محصول همان دو جنگ است. دولت کابل در این زمینه بیگناه نیست. ما از طریق این گروهها توسط آنها تحت فشار و باجگیری قرار میگیریم.»
آصف تأکید کرد: «بدون هیچ ابهامی میگویم: افغانستان یک کشور متخاصم است.»
وی همچنین گفت که پاکستان از متحدان عرب خود انتظار دارد در برابر حملات شبهنظامیانی که از خاک افغانستان صورت میگیرد، واکنش نشان دهند.
خواجه آصف بدون نام بردن مستقیم از حزب تحریک انصاف به رهبری عمران خان، برخی جریانهای سیاسی داخلی را متهم کرد که با طالبان همدستی دارند و دستشان به خون مردم پاکستان آلوده است. او تصریح کرد: «این موضوعی است که پاکستان باید در آن شفاف باشد و ما کاملاً شفاف هستیم.»
ناتوی اسلامی
وزیر دفاع پاکستان در بخش دیگری از سخنانش به توافق استراتژیک اخیر اسلامآباد و ریاض اشاره کرد و گفت که همواره خواستار سازوکاری مشابه ناتو در جهان اسلام بوده است.
به گفته او، پاکستان به دلیل شرایط منطقه طی چهار تا پنج دهه گذشته، بیش از دیگران آسیبپذیر بوده است.
آصف افزود: «به نظر من، این حق اساسی کشورهای منطقه و بهویژه جمعیت مسلمان است که در کنار هم از سرزمینها و ملتهای خود دفاع کنند.»
وی همچنین تاکید کرد که هیچ بندی در توافق با عربستان سعودی وجود ندارد که مانع پیوستن کشورهای دیگر شود یا جلوی امضای توافقهای مشابه پاکستان با دیگر کشورها را بگیرد.
گاردین در گزارشی با اشاره به نشست مطبوعاتی مشترک دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا و کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، نوشت هر چند ترامپ کوشید رفتاری «منظم و کنترولشده» از خود نشان دهد و از ورود به مباحث مناقشهبرانگیز پرهیز کند، با این حال این نشست حاوی جزئیات قابل توجهی بود.
ترامپ و استارمر پنجشنبه در اقامتگاه رسمی نخستوزیر بریتانیا دیدار کردند.
ترامپ و تلاش برای کنترول مجدد پایگاه بگرام افغانستان
بگرام تا سال ۲۰۲۱ بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در افغانستان به شمار میرفت، اما پس از خروج نیروهای امریکایی از این کشور تخلیه شد.
اکنون ترامپ بهدلیل موقعیت راهبردی این پایگاه در نزدیکی چین، خواهان بازپسگیری آن است.
با این حال، اظهارات او بیشتر نشاندهنده تمایل به مذاکره بر سر کنترول این پایگاه است تا برنامهای برای حمله مجدد به افغانستان.
رئیسجمهور امریکا گفت: «بگرام، یکی از بزرگترین پایگاههای هوایی جهان را حفظ خواهیم کرد. ما در حال تلاش برای بازپسگیری آن هستیم؛ این شاید خبر تازهای باشد.»
او در عین حال اذعان کرد مقامهای طالبان در ازای این درخواست، مطالباتی را مطرح کردهاند.
ترامپ افزود: «یکی از انگیزههای ما برای بازپسگیری این پایگاه آن است که تنها یک ساعت با منطقهای فاصله دارد که چین تسلیحات هستهای خود را تولید میکند.»
ترامپ و جنگ اوکراین
ترامپ در مواضع خود گاه روسیه و گاه اوکراین را مسئول جنگ میان دو کشور معرفی میکند، اما توجه او در گفتوگوی ۹۰ دقیقهای با استارمر بیشتر به نقش ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در تداوم این مناقشه مرگبار بود.
با وجود این، ترامپ تمایلی به تشدید تحریمهای مسکو نشان نداد و بهجای آن، از سایر کشورها بهدلیل خرید نفت روسیه انتقاد کرد.
رویکرد محتاطانه در قبال جنگ غزه و شناسایی دولت فلسطین
روزنامه گاردین نوشت نگرانیهای بریتانیا مبنی بر اینکه تصمیم لندن در خصوص به رسمیت شناختن کشور فلسطین میتواند به شکاف میان استارمر و ترامپ بینجامد، «بیاساس» از آب درآمد.
ترامپ اذعان کرد دو طرف در این موضوع اختلافنظر دارند اما یادآور شد که این تنها «یکی از معدود اختلافات ما» است.
در مقابل، استارمر کوشید از تحریک ترامپ پرهیز کند و هیچ اشارهای به اتهامات مطرحشده علیه اسرائیل درباره «کشتار و قحطی در غزه» نکرد.
استارمر گفت: «حماس خواهان راهحل دو کشوری نیست. آنها صلح نمیخواهند و با آتشبس هم مخالف هستند.»
این سخنان با واکنش مثبت ترامپ همراه شد.
حمایت استارمر از قوانین اروپا در حوزه امنیت آنلاین
برخی متحدان ترامپ قوانین اروپا را برای برقراری امنیت در فضای مجازی بهدلیل فشار بر شرکتهای فناوری امریکایی، ناعادلانه میدانند. با این حال، استارمر بر این باور است استدلالهایی ارائه میکند که میتواند برای رئیسجمهور امریکا نیز قابل پذیرش باشد.
او تصریح کرد: «آزادی بیان از ارزشهای بنیادین بریتانیاست اما میان آزادی بیان و محتوایی که به ترویج پورنوگرافی کودکان یا تشویق به خودکشی کودکان در شبکههای اجتماعی میانجامد، باید مرز روشنی ترسیم کرد.»
استقبال ترامپ از افزایش بودجه دفاعی بریتانیا
نخستوزیر بریتانیا پیشتر از کاهش کمکهای بینالمللی این کشور بهمنظور افزایش بودجه دفاعی خبر داده بود.
این تصمیم با واکنش تند نهادهای امدادرسان بینالمللی و استعفای یکی از وزرای کابینه او روبهرو شد، اما به نظر میرسد توانسته است رضایت کاخ سفید را جلب کند.
ترامپ در نشست خبری در چکرز گفت: «میخواهم به بریتانیا بابت این تعهد حیاتی برای اختصاص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به حوزه دفاعی در اجلاس امسال ناتو تبریک بگویم.»
تعرفهها و مذاکرات تجاری
ترامپ با اشاره به مذاکرات تجاری دو کشور، استارمر را «مذاکرهکنندهای سرسخت» توصیف کرد و خطاب به او گفت: «گمان میکنم این توافق برای شما بهتر از ما بود؛ هرچند اینها جزئیات چندان مهمی نیستند.»
با این حال، در این نشست خبری هیچ اشارهای به کاهش تعرفه صادرات فولاد بریتانیا نشد؛ بندی که در توافق اولیه پیشبینی شده بود اما اکنون ظاهرا کنار گذاشته شده است.
گاردین نوشت ترامپ همچنان به سیاستهای تعرفهای خود سرسختانه پایبند است.
ترامپ گفت: «ایالات متحده از نظر کسبوکار و سرمایهگذاری در بهترین وضعیت تاریخ خود قرار دارد و بخش زیادی از این موفقیت بهدلیل تعرفههاست.»
پیتر ماندلسون و جفری اپستین
پیتر ماندلسون، سفیر پیشین بریتانیا در امریکا، از جمله موضوعاتی بود که در جریان این نشست خبری مورد اشاره قرار گرفت.
استارمر پیشتر در پی افزایش فشارها، ماندلسون را بهدلیل ارتباط با پرونده جفری اپستین از سمتش برکنار کرد.
برخی مقامهای بریتانیایی بیم داشتند که برکناری ماندلسون به تنش در روابط لندن و واشنگتن منجر شود؛ بهویژه آنکه ترامپ نیز دوستی جنجالبرانگیزی با اپستین داشته است.
با وجود این، ترامپ در نشست خبری پنحشنبه در پاسخ به پرسشی درباره ماندلسون گفت که او را نمیشناسد و سپس ادامه پاسخ را به نخستوزیر بریتانیا واگذار کرد.
این در حالی است که ماندلسون در زمان امضای توافق تجاری بریتانیا و امریکا در کنار ترامپ ایستاده بود و در پایان یادداشتی از ترامپ دریافت کرد که روی آن نوشته شده بود: «پیتر، کارت عالی بود.»
در پی اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر بازپسگیری پایگاه بگرام، بشیر احمد تهینج، عضو ارشد حزب جنبش ملی، گفت تنها راه دستیابی به این پایگاه با همکاری مارشال عبدالرشید دوستم ممکن است. او تأکید کرد که با اقدام رهبر حزب جنبش ملی و همکارانش، آزادی بگرام و افغانستان امکانپذیر خواهد بود.
این عضو حزب جنبش ملی روز جمعه، ۲۸ سنبله در یادداشتی در شبکه اجتماعی فیسبوک با اشاره به سقوط حکومت نجیب بهدنبال اتحاد دوستم و مجاهدین نوشت: «سقوط پنج ولایت شمال، تاریخ تازه است.»
بشیر احمد تهینج عضو کابینه پیشین افغانستان بود. او نوشت: «رؤیای دونالد ترامپ با مارشال دوستم عملی میشود.»
این اظهارات او اما با واکنش کاربران روبهرو شده است. شماری از کاربران آن را «خیالبافی» و «تکرار تجربههای ناکام» توصیف کردند.
پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده در یک نشست خبری مشترک با نخستوزیر بریتانیا گفت: «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم. آنها [طالبان] چیزهایی از ما میخواهند و ما آن پایگاه را میخواهیم.»
شبکه خبری سیانان نیز به نقل از سه منبع گزارش داد که دونالد ترامپ از ماهها پیش مقامهای امنیتی امریکا را تحت فشار قرار داده تا راهی برای بازپسگیری پایگاه بگرام پیدا کنند.
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل روز جمعه اعلام کرد که میلیونها نفر در سراسر جهان بهویژه در افغانستان با بحرانهای بشردوستانه دستوپنجه نرم میکنند. این سازمان با اشاره به زلزله مرگبار در شرق افغانستان گفت که آسیبدیدگان نیاز به حمایت حیاتی دارند.
اوچا پیشتر اعلام کرد که بیش از ۸ هزار نفر از زمینلرزه شرق افغانستان متضرر شده و بیش از ۸ هزار خانه نیز ویران شده و یا آسیب دیدهاند.
این سازمان هشدار داده که از میان خانوادههای آسیبدیده بیش از ۹۰ درصد آنان در فضای باز بهسر میبرند و در معرض سرما قرار دارند؛ بیش از ۹۸ درصد نیز امکانات و تجهیزات خانگی شان را از دست داده و ۹۵ درصد نیز ذخایر غذایی شان از بین رفته است.
افزون بر آن، تخریب بیش از ۲۴ مکتب دولتی در ولایات ننگرهار و کنر تخریب و یا ویران شده و روند آموزش را برای حدود دوونیم هزار کودک مختل کرده است.
وقوع زلزله مرگبار در نهم ماه سنبله امسال در ولایتهای کنر، لغمان و ننگرهار، بیش از ۲۲۰۰ کشته و بیش از ۳۶۰۰ زخمی برجای گذاشت. تخریب و ویرانی خانهها و مزارع نیز از دیگر پیامدهای فاجعهبار زمینلرزه شرق افغانستان بوده است.
ریلی مور، نماینده جمهوریخواه کانگرس امریکا، از تصمیم دونالد ترامپ برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام حمایت کرد و آن را اقدامی «استراتژیک و منطقی» دانست. او به شبکه نیوزمکس گفت که موقعیت جغرافیایی بگرام و سرمایهگذاری عظیم امریکا در گذشته، اهمیت بازپسگیری آن را دوچندان میکند.
این نماینده جمهوریخواه روز پنجشنبه تاکید کرد که بازپسگیری بگرام نهتنها به منافع امنیتی ایالات متحده مربوط میشود، بلکه برای مقابله با تهدید روزافزون چین نیز کمک میکند.
مور گفت: «شکی نیست که این اقدام کاملاً از نظر راهبردی درست است. و چه تراژدی بزرگی است که ما اکنون هیچ چشم و گوشی در آنجا نداریم، با توجه به میلیاردها دالر هزینه و جانهای از دسترفته برای بهدست آوردن همین موقعیت از ابتدا.»
پایگاه هوایی بگرام، که زمانی بزرگترین تأسیسات نظامی امریکا در افغانستان بود، پس از خروج نیروهای امریکایی در سال ۲۰۲۱ به کنترول طالبان درآمد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز پنجشنبه در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد: «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم.» او افزود که طالبان «چیزهایی از ما میخواهد. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
مور با اشاره به اظهارات ترامپ درباره نزدیکی بگرام به چین، گفت: «چین تهدیدی همتراز و وجودی برای ایالات متحده است. این موضوعی است که قطعاً باید در اولویت قرار گیرد و در برابر آن بازدارندگی ایجاد شود. بنابراین، از نظر من، این واقعاً منطقی به نظر میرسد.»
با این حال، برخی مقامهای امریکایی گفتهاند که بازپسگیری میدان بگرام کار سادهای نیست. یکی از آنها، که هویتش فاش نشده، به خبرگزاری رویترز گفت: «چنین اقدامی نیازمند دهها هزار نیروی نظامی، هزینههای سنگین برای بازسازی پایگاه و یک عملیات تدارکاتی پیچیده است. حتی پس از تصرف، تأمین امنیت اطراف بگرام کار بسیار دشواری خواهد بود.»
یک مقام امریکایی دیگر، که نخواست نامش فاش شود، گفت که هیچ برنامهای برای تصرف نظامی پایگاه هوایی بگرام وجود ندارد.