ریلی مور، نماینده جمهوریخواه کانگرس امریکا، از تصمیم دونالد ترامپ برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام حمایت کرد و آن را اقدامی «استراتژیک و منطقی» دانست. او به شبکه نیوزمکس گفت که موقعیت جغرافیایی بگرام و سرمایهگذاری عظیم امریکا در گذشته، اهمیت بازپسگیری آن را دوچندان میکند.
این نماینده جمهوریخواه روز پنجشنبه تاکید کرد که بازپسگیری بگرام نهتنها به منافع امنیتی ایالات متحده مربوط میشود، بلکه برای مقابله با تهدید روزافزون چین نیز کمک میکند.
مور گفت: «شکی نیست که این اقدام کاملاً از نظر راهبردی درست است. و چه تراژدی بزرگی است که ما اکنون هیچ چشم و گوشی در آنجا نداریم، با توجه به میلیاردها دالر هزینه و جانهای از دسترفته برای بهدست آوردن همین موقعیت از ابتدا.»
پایگاه هوایی بگرام، که زمانی بزرگترین تأسیسات نظامی امریکا در افغانستان بود، پس از خروج نیروهای امریکایی در سال ۲۰۲۱ به کنترول طالبان درآمد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز پنجشنبه در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد: «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم.» او افزود که طالبان «چیزهایی از ما میخواهد. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
مور با اشاره به اظهارات ترامپ درباره نزدیکی بگرام به چین، گفت: «چین تهدیدی همتراز و وجودی برای ایالات متحده است. این موضوعی است که قطعاً باید در اولویت قرار گیرد و در برابر آن بازدارندگی ایجاد شود. بنابراین، از نظر من، این واقعاً منطقی به نظر میرسد.»
با این حال، برخی مقامهای امریکایی گفتهاند که بازپسگیری میدان بگرام کار سادهای نیست. یکی از آنها، که هویتش فاش نشده، به خبرگزاری رویترز گفت: «چنین اقدامی نیازمند دهها هزار نیروی نظامی، هزینههای سنگین برای بازسازی پایگاه و یک عملیات تدارکاتی پیچیده است. حتی پس از تصرف، تأمین امنیت اطراف بگرام کار بسیار دشواری خواهد بود.»
یک مقام امریکایی دیگر، که نخواست نامش فاش شود، گفت که هیچ برنامهای برای تصرف نظامی پایگاه هوایی بگرام وجود ندارد.
این منابع گفتند که گفتوگوها برای بازگرداندن کنترول پایگاه بگرام به امریکا، از ماه مارچ سال جاری آغاز شد.
منابع امریکایی تاکید کردند که پس گرفتن پایگاه بگرام برای ترامپ و مقامهای ایالات متحده به دلایلی از جمله نظارت بر چین، دسترسی به عناصر خاکی کمیاب و معادن افغانستان، ایجاد یک مرکز ضدتروریسم برای هدف گرفتن داعش و احتمالاً بازگشایی یک نمایندگی دیپلوماتیک در افغانستان ضروری است.
با این حال، یک از این منابع گفت که برای رسیدن به این اهداف، به حضور نظامی امریکا در افغانستان نیاز خواهد بود.
این در حالی است که توافقنامه دوحه که در فبروری ۲۰۲۰ میان طالبان و اداره نخست دونالد ترامپ امضا شد، خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان را الزامی کرده است.
هنوز روشن نیست که طالبان تاکنون برای واگذاری پایگاه بگرام وارد مذاکره با ایالات متحده شده است یا خیر.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز پنجشنبه در کنفرانس خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد: «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم.» او گفت که «آنها [طالبان] چیزهایی از ما میخواهند. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
ترامپ بارها از جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا، بهخاطر خروج پرهرجومرج سال ۲۰۲۱ از افغانستان انتقاد کرده و گفته است که این اقدام موجب شد تسلیحات و تجهیزات نظامی امریکایی، از جمله پایگاه بگرام، به دست طالبان بیفتد.
دونالد ترامپ روز پنجشنبه در نشست مشترک خبری با نخستوزیر بریتانیا، بار دیگر از کنترول بگرام سخن گفت و اعلام کرد که این پایگاه، که در فاصلهای نزدیک به زرادخانه هستهای چین قرار دارد، بازپس گرفته خواهد شد.
جلالی بلافاصله به اظهارات ترامپ واکنش نشان داد و در اکس نوشت: «دونالد ترامپ، فراتر از سیاست، یک تاجر و معاملهگر موفق است و یادآوری پسگیری بگرام را نیز در قالب یک معامله بیان کرده است.»
ترامپ در اظهاراتش گفت که طالبان از امریکا درخواستهایی دارند و باید در بدل آن کنترول بگرام را به امریکا واگذار کنند.
این مقام وزارت خارجه طالبان افزود که افغانستان و ایالات متحده نیاز به تعامل با یکدیگر دارند و میتوانند روابط اقتصادی و سیاسی بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک برقرار کنند، اما هرگونه حضور نظامی امریکا در افغانستان غیرقابل قبول است.
ذاکر جلالی همچنین تصریح کرد که «حضور نظامی خارجی هرگز در تاریخ از سوی افغانها پذیرفته نشده و این موضوع در مذاکرات دوحه نیز بهطور کامل رد شد.» وی افزود که درهای تعامل در حوزههای دیگر همچنان باز است.
فشار بر تیم امنیت ملی برای بازپسگیری بگرام
سه منبع آگاه به سیانان گفتهاند که دونالد ترامپ ماههاست از مسئولان امنیت ملی خود خواسته است تا راهی برای پسگیری پایگاه هوایی بگرام پیدا کنند.
منابع به سیانان گفتهاند که گفتوگوها درباره بازگرداندن پایگاه به کنترول ایالات متحده حداقل به ماه مارچ بازمیگردد. ترامپ و مقامات ارشد امنیت ملی او بر این باورند که پایگاه بگرام به چند دلیل حیاتی است: نظارت بر چین به علت نزدیکی افغانستان به این کشور؛ دسترسی به عناصر نادر معدنی و معادن افغانستان؛ ایجاد یک مرکز ضدتروریستی برای هدف قرار دادن داعش؛ و احتمالاً بازگشایی یک مکان دیپلوماتیک.
با این حال، یکی از منابع گفت که تحقق همه این اهداف نیازمند حضور نظامی امریکا در افغانستان است.
هنوز مشخص نیست طالبان چگونه یا تا چه حد با امریکا برای واگذاری کنترول این پایگاه کلیدی همکاری میکند، اما ترامپ روز پنجشنبه اشاره کرد که ایالات متحده ابزاری برای اعمال نفوذ بر طالبان دارد.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «ما در تلاشیم آن را پس بگیریم، چون طالبان به چیزهایی از ما نیاز دارند. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
این نخستینبار نیست که ترامپ بحث بازپسگیری بگرام را مطرح میکند. او تقریبا در اکثر سخنرانیهای خود از خروج حکومت بایدن از افغانستان و واگذاری بگرام انتقاد کرده است. برخی ناظران میگویند که مساله افغانستان برای ترامپ صرفا موضوعی برای حمله به اداره بایدن است.
اظهارات ترامپ درحالی مطرح میشود که روابط ایالات متحده و طالبان همچنان پرتنش است. امریکا خواهان آزادی شهروندان خود از نزد طالبان است و هیئتی را نیز به کابل فرستاده است، اما به نظر میرسد سفر این هیئت نتیجهبخش نبوده است.
امریکا همچنین مانع سفر برخی مقامات طالبان به نشستهای منطقهای شده است. بهتازگی وزیر خارجه طالبان نتوانست در نشست کشورهای اسلامی در قطر شرکت کند و سفر متقی به پاکستان و هند نیز لغو شد.
این اقدامات واکنش متحدان منطقهای طالبان از جمله روسیه، ایران و چین را در پی داشته است.نماینده چین در شورای امنیت گفت که امریکا به علت آزاد نشدن شهروندانش از بازداشت طالبان، با سفر متقی مخالفت کرده است.
