عطامحمد نور، والی پیشین بلخ در واکنش به تلاش امریکا برای بازگشت به پایگاه بگرام میگوید «طالبان خاکفروش نیست.» آقای نور که از رهبران حزب جمعیت اسلامی افغانستان است، بازگرداندن کنترول بگرام به امریکا را «معامله بر سر ناموس» خوانده است.
عطامحمد نور روز یکشنبه، ۳۰ سنبله، پس از هشدار اخیر دونالد ترامپ به طالبان مبنی واگذاری پایگاه بگرام، در شبکه اکس نوشت که افغانستان در «بیگانهستیزی» و ایستادگی در برابر اشغال و اشغالگران در جهان شناخته شده است. او افزود: «متأسفانه این روزها برخی برای خاکفروشی از یکدیگر سبقت میگیرند. به باور من، پیشکش کردن خاک به آقای ترامپ یا هر کس دیگر ـ چه بگرام باشد، چه کابل و یا قندهار ـ چیزی جز بیتفاوتی و معامله بر سر ناموس نیست.»
این عضو جبهه مقاومت ملی برای نجات افغانستان که در تبعید بهسر میبرد، نوشته است: «کسانی که ملت ما را به چنین وضعی گرفتار کردهاند، هرگز شایسته آن نیستند که انتظار آزادی افغانستان را از آنها داشته باشیم.»
او در ادامه نوشت که اگر امریکا از دستپروردگان و حاکمان دستنشانده خود در افغانستان ناامید شده است، چون نتوانسته یا نخواسته پروژههای منطقهایاش را عملی سازد، باید بداند که افغانستان نیازی به حضور و اشغال ندارد و صرفاً رفع موانع و کمک تسلیحاتی به جبهه ضدطالبان برای آینده کشور کافی است.
اظهارات عطامحمد نور واکنش گستردهای در شبکه اکس بههمراه داشت. شماری از طرفداران طالبان از دیدگاه او استقبال کردند، اما منتقدان این گروه بهشدت موضع او را نکوهش کردند.
حمید مشعل، یکی از کاربران، در پاسخ به نوشته نور نوشت: «بدبختی افغانستان در ۳۰ سال اخیر اگر یک دلیل داشته باشد، آن هم طالب است. طالب از روز تأسیس تا امروز تمام فرصتهای یک افغانستان آرام، با ثبات و مترقی را با بمب و انتحار نابود کرده است. این را خاکفروشی نمیدانید؟ در مقاومت اول از طالب چندین اسیر پنجابی، عرب، چیچینی و دیگران داشتید.»
بلال مصطفا، کاربر دیگری، نوشت: «حالا که موقف مشترک با طالبان گرفتید، بهتر بود یک اعلامیه مشترک منتشر میکردید.»
یک کاربر حامی طالبان از اظهارنظر نور استقبال کرد و نوشت: «برگرد به کشور خودت و تجارت کن.»
عطامحمد نور مشخصاً از هیچ جریان یا شخصی نام نبرده است. با این حال، پیشتر یک عضو رهبری حزب جنبش ملی افغانستان به رهبری مارشال عبدالرشید دوستم گفت: «رویای ترامپ تنها با مارشال دوستم میتواند برآورده شود.»
بشیراحمد تهینج تأکید کرد که با اقدام رهبر حزب جنبش ملی و همکارانش، آزادی بگرام و افغانستان امکانپذیر خواهد بود.
پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، از طالبان خواست پایگاه هوایی بگرام را به ایالات متحده تحویل دهند. او هشدار داده بود: «اگر افغانستان پایگاه هوایی بگرام را به کسانی که آن را ساختهاند، بازنگرداند، اتفاقات بدی رخ خواهد داد.»
ترامپ این موضوع را روز شنبه در یادداشتی در شبکه اجتماعی «تروت سوشیال» مطرح کرد.
شبکه خبری سیانان نیز به نقل از سه منبع گزارش داده بود که ترامپ از چند ماه پیش مقامهای امنیتی امریکا را تحت فشار قرار داده تا راهی برای بازپسگیری پایگاه بگرام پیدا کنند.
تلویزیون ملی تحت اداره طالبان روز شنبه، ۲۹ سنبله، پیام صوتی منتسب به تاجمیر جواد، معاون استخبارات طالبان را پخش کرد.او گفته است در صورت ضرورت برای حفظ و دفاع از نظام طالبان، این گروه حملات انتحاری را از سر خواهد گرفت.
طلوعنیوز نیز روز شنبه در این خبر از واژه «حمله انتحاری» استفاده کرده بود.
اظهارات این مقام طالبان همزمان با سخنان دونالد ترامپ، رئيسجمهور ایالات متحده، درباره احتمال بازگشت نظامیان امریکایی به بگرام منتشر شده است.
طلوعنیوز در این خبر نوشته بود: «تاجمیر جواد، معاون اول ریاست استخبارات، میگوید برای حفاظت از نظام کنونی، بهویژه در برابر کسانی که هدفشان تضعیف این نظام است، آماده است تا حمله انتحاری انجام دهد.»
طلوعنیوز دقایقی پس از نشر این خبر آن بدون هیچ توضیحی حذف کرد.
پس از انتشار خبر، شماری از طالبان در صفحه اکس، مسئول طلوعنیوز را به استفاده از «ادبیات کفر و الحاد» متهم کردند و واژه «حمله انتحاری» را واژهای نادرست خوانده و تأکید کردند که نمیخواهند چنین «ادبیات مزخرف» دوباره رواج یابد.
یکی از کارمندان پیشین استخبارات طالبان به نام «جواد څارگر» گفته است: «طلوعنیوز از زبان سبک و بیباکانه استفاده کرده است. انتحاری خواندن مجاهدان ما هیچگونه توجیهی ندارد.»
او افزود: «چنین سخنانی نه با شأن مسلمان سازگار است و نه ما به کسی اجازه میدهیم درباره شهیدان با لحنی سبکسرانه صحبت کند.» او همچنین افزود: «گمان میکنم رهبری جدید طلوع همچنان با ادبیات کفر و الحاد در ذهن خود سروکار دارد.»
برخی دیگر از طالبان در اکس نوشتهاند که سخنان تاجمیر جواد تحریف شده و به گفته آنان، «به جای واژه استشهادی از اصطلاح انتحاری استفاده شده که بیاحترامی به مبارزه ارزشمند شهیدان و خیانت آشکار به مفهوم استقلال است. این تعبیر نه تنها تحریف، بلکه توهین به ارزشهای ملی است.»
یکی دیگر از طالبان گفته است: «فدا شدن در راه دفاع از وطن، استقلال و عقیده، استشهاد است نه انتحار.»
طالب دیگری در اکس نوشته است: «طلوعنیوز که لانه شیطان خوانده میشود، در حق استشهادیان ظلم بزرگی کرده است. این رسانه هرگز اصلاح نخواهد شد. استفاده از چنین الفاظ سبکی برای هیچ مجاهدی قابل پذیرش نیست. همانطور که بسیاری از منکرات بسته شدند، باید این هم بسته شود.»
حملات انتحاری یکی از تاکتیکهای جنگی و مرگبار طالبان در دو دهه گذشته بوده است. این گروه برای حملات انتحاری از واژه «استشهادی» استفاده میکنند.
تاجمیر جواد از افراد کلیدی شبکه حقانی است. دولت پیشین افغانستان او را به سازماندهی حملات خونبار بر اهداف غیرنظامی متهم کرده بود.
تاجمیر جواد پیش از نیز در دیدار با مهاجمان انتحاری این گروه در ولسوالی ژیری قندهار گفته بود که در صورت ضرورت، از حملات انتحاری برای محافظت و دفاع از نظام طالبان استفاده خواهند کرد.
رئیسجمهور امریکا روز شنبه این موضوع را در یادداشتی در شبکه اجتماعی تروت سوشیال مطرح کرد.
دونالد ترامپ روز پنجشنبه در کنفرانس خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد که امریکا تلاش میکند پایگاه هوایی بگرام را پس بگیرد. او گفت که «آنها [طالبان] چیزهایی از ما میخواهند. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
بگرام تا سال ۲۰۲۱ بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در افغانستان به شمار میرفت، اما پس از خروج نیروهای امریکایی از این کشور تخلیه شد.
ترامپ بارها از جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا، بهخاطر خروج پرهرجومرج سال ۲۰۲۱ از افغانستان انتقاد کرده و گفته است که این اقدام موجب شد تسلیحات و تجهیزات نظامی امریکایی، از جمله پایگاه بگرام، به دست طالبان بیفتد.
ترامپ در کنفرانس خبری در لندن افزود: «یکی از دلایلی که ما آن پایگاه را میخواهیم این است که همانطور که میدانید، فقط یک ساعت با جایی فاصله دارد که چین سلاحهای هستهایاش را میسازد. خیلی چیزها در جریان است، اما من واقعاً از اینکه این موضوع هنوز حل نشده، بسیار ناامیدم.»
او گفت: «ما آن را رایگان از دست دادیم. اکنون تلاش میکنیم آن را پس بگیریم.»
رئیسجمهور امریکا روز جمعه، گفت که در حال گفتوگو با طالبان برای گرفتن کنترول پایگاه هوایی بگرام است. ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما هرگز نباید آن را واگذار میکردیم.»
والاستریت ژورنال به نقل از مقامات امریکایی گزارش داد که دولت ترامپ در حال مذاکره با طالبان است تا زمینه بازگشت حضور محدود نظامی ایالات متحده در پایگاه بگرام فراهم شود. آدام بوهلر که چند روز پیش با زلمی خلیلزاد به افغانستان سفر کرده بود، مأموریت اصلی این گفتوگو را بر عهده دارد.
زلمی خلیلزاد میگوید که امکان استفاده از پایگاه هوایی بگرام برای عملیات ضدتروریسم امریکا وجود دارد. با این حال، آقای خلیلزاد تحقق این هدف را به حل مسئله گروگانها میان امریکا و طالبان مشروط دانسته است.
