بعد ظهر روز سهشنبه، اول میزان زمینلرزهای به بزرگی ۴.۹ ننگرهار و کنر را تکان داد. دفتر مطبوعاتی والی طالبان در ننگرهار گفت که در پی این حادثه دستکم ۱۵ نفر در ولسوالی دره نور این ولایت زخمی شدهاند. طالبان گفت که چندین خانه در ولسوالی دره نور بر اثر این زلزله آسیب دیده است.
این زلزله ساعت ۳:۲۱ دقیقه به وقت محلی رخ داده است.
براساس اطلاعات مرکز زلزلهنگاری امریکا، این زلزله در عمق ده کیلومتری زمین رخ داده و مرکز آن شهر جلالآباد، مرکز ولایت ننگرهار بوده است.
طالبان گفته زخمیها به شفاخانه حوزهای انتقال یافتهاند و وضعیت صحی آنان رضایتبخش است.
منابع در هرات میگویند که اداره امر بهمعروف طالبان صبح روز سه شنبه، اول میزان مسئولان تمام رسانههای تصویری این ولایت، بهشمول تلویزیونها و یوتیوبرها را فراخوانده و به آنان دستور داده است که از نشر تصاویر افراد و یا موجودات زنده خودداری کنند.
چند منبعی که در این نشست حضور داشتند، این خبر را تأیید کردهاند. به گفتهی آنان، برخی از مسئولان رسانهها در جلسه استدلال کردند تا زمانیکه تلویزیون ملی وابسته به طالبان در کابل به نشر چنین مواردی ادامه میدهد، نباید جلو فعالیت رسانههای خصوصی در هرات گرفته شود.
یوتیوبرهای حاضر در نشست نیز گفتهاند که نشرات آنان بیشتر برای بیرون از افغانستان تهیه میشود و ارتباطی با داخل کشور ندارد. با این حال، مقامهای اداره امر بهمعروف طالبان بر ممنوعیت پخش زنده تأکید کردهاند.
یک منبع رسانهای در هرات گفته است که رسانههای محلی تنها در صورتی این محدودیت را خواهند پذیرفت که در سراسر افغانستان بهگونه یکسان عملی شود.
پیشتر نیز طالبان در کابل و شماری از ولایتهای دیگر جلو نشر تصاویر موجودات زنده رسانهها را گرفته بودند. هرات پس از کابل، دومین ولایت افغانستان با بیشترین رسانه تصویری بهشمار میرود.
طالبان تایید کرده که خدمات اینترنت در پنج ولایت شمالی قندوز، بلخ، بدخشان، تخار و بغلان قطع شده؛ هدف از این اقدام «جلوگیری از فعالیتهای غیراخلاقی» گفته شده است. بهگزارش رویترز، این اقدام هزاران فعالیت آنلاین خانگی، کسبوکار و آموزش آنلاین به ویژه برای زنان را فلج کرده است.
شماری از زنان قالیباف در قندهار میگویند با قطع اینترنت که مهمترین پل ارتباطی آنان با خریداران بهشمار میرفت، کسبوکار خانگیشان متوقف شده است.
علاوه بر ولایات شمالی، ساکنان قندهار، هرات و پروان نیز از اختلالات در اینترنت خبر دادهاند، هرچند این موارد بهطور رسمی از سوی مقامات طالبان تأیید نشده است.
برای صبرینه حیات و ۹ زن دیگر که «صنایع دستی حیات» را راهاندازی کردهاند، قطع اینترنت موجب افزایش سهبرابری هزینههای بستههای اینترنت مبایل شده است.
صبرینه به رویترز گفت که پیشتر سفارشها را از داخل و خارج افغانستان دریافت میکرد، اما اکنون مجبورند بارها بستههای اینترنت موبایل فعال کنند که سه برابر بیشتر از فایبر هزینه دارد.
سخنگوی والی طالبان در بلخ گفته که «این اقدام برای جلوگیری از فعالیتهای غیراخلاقی گرفته شده و راهحل بدیلی در داخل کشور برای رفع نیازهای ضروری توسعه خواهد یافت.»
دفتر رسانههای ولایت قندوز نیز بیانیه مشابهی صادر کرده است.
یک زن خیاط به رویترز گفت کارگاهش که برای بیوهها و زنان نیازمند کار فراهم کرده بود، پس از قطع اینترنت از هم پاشیده است، زیرا فروش و سفارشها وابسته به اتصال اینترنتی بوده است.
او گفت: «اگر نتوانم همین لقمه نان اندک را هم بهدست بیاورم، مجبور خواهم شد این کشور را ترک کنم.»
اینترنت شریان حیاتی برای دانشجویان بهویژه دخترانی که از رفتن به مکتبهای متوسطه و دانشگاهها منع شدهاند، بود، اما قطع شبکه این گزینه را نیز در افغانستان از میان برده است.
مدافعان حقوق دیجیتال میگویند این اقدام طالبان بیشتر کنترول است تا اخلاق.
عبیدالله، استاد دانشگاه به رویترز گفته است که این اقدام تکرار اقدامهای پیشین طالبان است که با توجیه غیراخلاقی بودن، محدودیتهایی از جمله بر آموزش زنان اعمال میکردند و سپس وعده اصلاح میدادند که هیچگاه عملی نمیشد. او افزود: «این نشاندهنده نسخهای بهشدت ضد مدرن از طالبان است. به نظر میرسد جنگ آنها علیه مدرنیته است و همان تصویری را بازتولید میکنند که مردم پیشتر آنها را بهخاطرش مستبد مینامیدند.»
بخش زنان سازمان ملل خواستار ۲.۵ میلیون دالر برای اجراییساختن یک برنامه اضطراری ۶ تا ۱۲ ماهه برای زنان زلزلهزده در شرق افغانستان شده است. این برنامه ۳۰ هزار نفر عمدتا زنان و دختران زلزلهزده را تحت پوشش قرار خواهد داد.
سازمان ملل میگوید این کمک برای افزایش مشارکت زنان در روند کمکرسانی و دسترسی زنان زلزلهزده به خدمات بیشتر صرف خواهد شد.
سوزان فرگوسن، نماینده ویژه سازمان ملل در امور افغانستان، هشدار داده است: «تکانهای بزرگ زمینلرزه ممکن است پایان یافته باشد، اما زنان و دختران آسیبدیده بدون دریافت کمکهای فوری با یک فاجعه بلندمدت روبهرو خواهند شد.»
بسیاری از زنان در مناطق زلزلهزده به دلیل هنجارهای محافظهکارانه و همچنین کمبود کارکنان زن امدادی، به بسیاری از خدمات اولیه و اساسی دسترسی ندارند.
بخش زنان سازمان ملل در تلاش است تا با سازمانهای زنمحور و رهبریشده توسط زنان همکاری کند تا نیازهای فوری زنان و دختران در ولایت کنر را برآورده سازند.
سازمان ملل میگوید از مجموع مبلغ درخواستی ۲.۵ میلیون دالر، ۸۰ هزار دالر برای حمایت از مشارکت زنان افغان در روند پاسخدهی، تحلیل نیازهای زنان و دختران استفاده خواهد شد.
جسیکا بردلی راشینگ از سازمان «افغان ایواک» میگوید بیسرنوشت گذاشتن پناهجویان افغان در کشورهای ثالث، نه تنها خودسرانه بلکه ظالمانه است. ابراهیم بهیس از گروه بینالمللی بحران نیز طرح پاکستان برای اخراج اجباری افغانها را «اهرم فشار بر شرکای خارجی در کارزار ضد تروریسم» دانسته است.
او میگوید: «این اقدامات پاکستان نه تنها برای فشار وارد کردن بر طالبان، بلکه برای نشان دادن جدیت پاکستان به جامعه بین المللی است.»
پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در ماه فبروری سال جاری میلادی پذیرش پناهجویان را بهطور نامحدود تعلیق کرد، حدود ۱۵ هزار افغان واجد شرایط، بلاتکلیف ماندند.
هزاران نفر دیگر نیز در این شهر منتظر انتقال به کشورهای غربی هستند، اما تغییر نگرش جهانی نسبت به پناهجویان، شانس آنها را کاهش داده و خطر موج جدید اخراج توسط پاکستان را افزایش داده است.
برای دختران و زنان، این چشمانداز بهویژه ویرانگر است؛ بازگشت به تنها کشوری در جهان که آنها را از حق آموزش و مشاغل محروم کرده است.
زهرا، پناهجوی افغان در پاکستان، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما هر کاری لازم باشد میکنیم تا خودمان را پنهان کنیم. برای دخترانی مثل ما، در افغانستان هیچ آیندهای وجود ندارد.»
پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، دهها هزار افغان مجبور به فرار به پاکستان شدند تا در آنجا درخواست پناهندگی و اسکان مجدد خود را در سفارتهای غربی ثبت کنند.
بسیاری برای نیروهای ناتو به رهبری امریکا یا سازمانهای غیردولتی غربی کار کرده بودند، در حالیکه عدهای دیگر فعال مدنی، موسیقیدان یا روزنامهنگار بودند.
با گذشت حدود چهار سال، هنوز هم هزاران نفر هنوز در انتظار اسکان مجدد به کشورهای مقصدند؛ این درحالیست که در هفتههای اخیر، صدها نفر بازداشت و اخراج شدهاند
یک مقام دولت پاکستان به خبرگزاری فرانسه گفت: «این کشور یک اردوگاه موقت بیپایان نیست.» او افزود پاکستان تنها در صورتی به افغانهای دارای پرونده اجازه اقامت خواهد داد که کشورهای غربی به دولت اطمینان دهند آنها را اسکان خواهند داد.
یکی از کارکنان پیشین دفتر هماهنگکننده وزارت خارجه امریکا برای انتقال افغانها میگوید که در آغاز سرکوبهای پاکستان در سال ۲۰۲۳، سفارت امریکا فهرستی از افغانهای در دست بررسی خود را به دولت داد تا از اخراج آنها جلوگیری شود، اما آن دفتر و حمایتهایش اکنون از سوی حکومت ترامپ از بین رفته است.
روزنامه «نیشن» پاکستان گزارش داده است که حجم تجارت میان افغانستان و پاکستان در ماه آگست ۲۰۲۵ به ۱۴۳ میلیون دالر رسید که نسبت به ماه پیش از آن، چهار درصد افزایش را نشان میدهد. به نوشته این روزنامه، واردات پاکستان از افغانستان در ماه آگست نسبت به جولای ۵۰ درصد افزایش یافت.
بر اساس آمار رسمی، واردات پاکستان از افغانستان در ماه آگست از ۳۷ میلیون دالر در جولای به ۵۵ میلیون دالر افزایش یافت. اما صادرات پاکستان به افغانستان در همین دوره از ۱۰۲ میلیون دالر به ۸۸ میلیون دالر کاهش یافت که معادل افت ۱۳ درصدی است. در مقایسه سالانه نیز صادرات پاکستان یک درصد کاهش داشته و از ۸۹ میلیون دالر در آگست ۲۰۲۴ به ۸۸ میلیون دالر رسیده است.
در مجموع، تجارت دوجانبه در دو ماه نخست سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ (جولای و آگست) به ۲۸۲ میلیون دالر رسید که نسبت به سال قبل یک درصد افزایش را نشان میدهد. در این مدت صادرات پاکستان اندکی افت کرد و از ۱۹۳ میلیون به ۱۹۰ میلیون دالر رسید، اما واردات از افغانستان از ۸۵ میلیون به ۹۱ میلیون دالر رشد داشته است.
به نوشته نیشن، رشد واردات پاکستان از افغانستان عمدتاً ناشی از افزایش شدید میوهها و سبزیجات بوده است. واردات زردآلو ۳۸۲ درصد افزایش یافت و از ۴.۱۵ میلیون دالر به نزدیک ۲۰ میلیون دالر رسید. واردات انگور ۹۶ درصد، بادنجان رومی ۴۶ درصد و بادرنگ ۱۵ درصد رشد داشته است. در مقابل، واردات پیاز، ادویه، زغالسنگ و پنبه از افغانستان کاهش یافته است.
از سوی دیگر، در صادرات پاکستان به افغانستان برخی کالاها رشد چشمگیر داشتهاند: صادرات میوه و سبزیجات ۲۲۷ درصد، روغنهای حیوانی و نباتی ۱۸۷ درصد، آلومینیوم ۸۱ درصد، سمنت ۷۹ درصد و محصولات دارویی ۲۳ درصد افزایش داشته است. در عین حال صادرات برنج، موتورسیکلت، وسایل برقی و مواد خوراکی آماده کاهش یافته است.
کارشناسان میگویند هرچند توازن تجاری به سود افغانستان تغییر یافته، اما حجم کلی تجارت دو کشور در سال مالی جاری تاکنون پایدار مانده است.
دیروز ایران اعلام کرد که صادرات آن کشور به افغانستان در شش ماهه نخست سال جاری خورشیدی در مقایسه با شش ماه نخست سال گذشته، سی درصد افزایش یافته است.