دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد بشار اسد، رئیسجمهور پیشین این کشور، در مسکو هدف تلاش برای مسمومیت قرار گرفته است. بر اساس گزارش این سازمان، اسد صبح دوشنبه از شفاخانهای در حومه مسکو مرخص شده و وضعیت جسمی او اکنون پایدار است.
به گفته این نهاد، عاملان این اقدام در پی آن بودند که دولت روسیه را تحت فشار قرار داده و به تلاش برای حذف اسد متهم کنند.
این نهاد روز چهارشنبه، نهم میزان، تاکید کرد که در طول دوره درمان تنها به برادرش، ماهر اسد، و منصور عزام، دبیرکل پیشین امور ریاستجمهوری سوریه، اجازه ملاقات داده شد.
مقامات روسیه تاکنون در این مورد چیزی نگفتهاند.
بشار اسد پس از برکناری از قدرت به روسیه گریخت.
نیروهای اسرائيلی روز پنجشنبه ۱۴ قایق حامل فعالان و کمکهای بشردوستانه به غزه متوقف کردند. با این حال، سیستم ردیابی ناوگان نشان میدهد که در حال حاضر ۲۳ قایق دیگر همچنان به سمت غزه در حرکتاند.
یک ویدیوی منتشر شده از سوی وزارت خارجه اسرائيل، گرتا تونبرگ، فعال محیط زیست سوئدی را نشان میدهد که روی عرشه کشتی نشسته و سربازان اسرائيلی او را احاطه کردهاند.
وزارت خارجه اسرائيل در شبکه اکس نوشت: «چندین شناور از کاروان دریایی حماس-صمود با موفقیت متوقف شده و سرنشینان آنها به یک بندر اسرائیلی منتقل میشوند. گرتا و دوستانش در سلامت کامل هستند.»
ناوگان جهانی صمود با بیش ۴۰ قایق و ۵۰۰ سرنشین شامل اعضای پارلمان، وکلا و فعالان، برای انتقال غذا و دارو بهسوی غزه حرکت کرده بود.
این ناوگان ویدیوهایی در تلگرام خود منتشر کرد که در آنها سرنشینان قایقها گذرنامههای خود را نشان داده و مدعی شدند که ربوده شده و برخلاف میل خود به اسرائیل برده شدهاند. آنها بار دیگر تأکید کردند که مأموریتشان یک اقدام بشردوستانه و غیرخشونتآمیز است.
اعتراض کشورها
این کاروان برجستهترین نماد مخالفت با محاصره غزه از سوی اسرائیل است و توجه جهانی را به خود جلب کرده است. پیشتر کشورهایی از جمله ترکیه، اسپانیا و ایتالیا قایقها یا پهپادهایی اعزام کردند تا در صورت نیاز از شهروندان خود در این کاروان حمایت کنند.
وزارت خارجه ترکیه اقدام اسرائیل علیه این کاروان را «یک اقدام تروریستی» خواند و گفت جان غیرنظامیان بیگناه را به خطر انداخته است.
گوستاوو پترو، رئیسجمهور کلمبیا، روز چهارشنبه دستور اخراج کل هیئت دیپلوماتیک اسرائیل را پس از بازداشت دو شهروند کلمبیایی در این کاروان صادر کرد. اسرائیل از سال گذشته به اینسو سفیری در کلمبیا نداشته است.
انور ابراهیم، نخستوزیر مالزیا، روز پنجشنبه توقیف این کاروان توسط اسرائیل را محکوم کرد و افزود که نیروهای اسرائیلی هشت مالزیایی را بازداشت کردهاند.
توقف کشتیهای ناوگان جهانی صمود از سوی اسرائيل، همچنین باعث اعتراضات در ایتالیا و کلمبیا شد. اتحادیههای کارگری ایتالیا برای همبستگی با کاروان کمکهای بینالمللی، اعلام کردند که روز جمعه اعتصاب سراسری خواهند کرد.
وزارت داخله مراکش اعلام کرد ۲۶۳ نفر از نیروهای امنیتی و ۲۳ غیرنظامی در جریان درگیریهای شامگاه سهشنبه زخمی شدند.
موج خشم جوانان
شامگاه چهارشنبه، خشونت به شهر سَلا در نزدیکی پایتخت رباط کشیده شد؛ جایی که به گفته شاهدان، گروههایی از جوانان در محلههای پرجمعیت به سوی پولیس سنگ پرتاب کردند، مغازهها را غارت کردند، بانکها را به آتش کشیدند و خودروهای پلیس را سوزاندند.
در طنجه در ساحل تنگه جبلالطارق، جوانان به سوی نیروهای امنیتی سنگ پرتاب کردند.
شهرهای کوچک در منطقه سوس در نزدیکی آگادیر، برای دومین شب متوالی شاهد شدیدترین ناآرامیها بودند. در سیدی بیبی، جوانان نقابدار ساختمان فرمانداری محلی را به آتش کشیدند و یک جاده اصلی را مسدود کردند.
موج اخیر خشم جوانان با اعتراضات اولیه در آگادیر بهدلیل شرایط نامناسب بیمارستانها آغاز شد که به سرعت به دیگر شهرها گسترش یافت.
معترضان خواستار استعفای نخستوزیر مراکش شدند و شعارهایی مانند «مردم خواهان پایان فساد هستند» سر دادند.
در حالی که مراکش بارها شاهد اعتراضات مسالمتآمیز بر سر مسائل اقتصادی و اجتماعی بوده است، ناآرامیهای این هفته خشونتآمیزترین رخداد از زمان اعتراضات منطقه ریف در سالهای ۲۰۱۶–۲۰۱۷ است.
وزارت داخله مراکش چهارشنبه اعلام کرد که حق اعتراض در چارچوب قانونی حفظ خواهد شد و متعهد شد با «خویشتنداری و خودکنترولی، پرهیز از تحریک» پاسخ دهد.
تا کنون، ۴۰۹ نفر در پی ناآرامیها بازداشت شدهاند و ۱۹۳ نفر، عمدتا با قرار وثیقه، به دادگاه معرفی خواهند شد. به گفته دادستان مراکش، اتهامات این افراد، شامل آتشسوزی عمدی، تخریب، حمله به نیروهای امنیتی است.
رهبران اتحادیه اروپا حمایت کلی خود را از ایده استفاده از داراییهای مسدودشده روسیه برای تامین یک وام ۱۴۰ میلیارد یورویی به اوکراین اعلام کردند، اما تصمیمگیری نهایی را به سه هفته دیگر موکول کردند تا ابعاد حقوقی این طرح بررسی شود.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۹ میزان در گزارشی نوشت این ابتکار کمیسیون اروپا در حالی مطرح میشود که کمکهای نظامی امریکا به کییف رو به پایان است و بسیاری از دولتهای اروپایی نیز با محدودیتهای بودجهای مواجهاند.
بر اساس این طرح، پول نقد حاصل از اوراق بهادار مسدودشده بانک مرکزی روسیه برای حمایت از اوکراین در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ استفاده خواهد شد.
بر اساس پیشنهاد بروکسل، اوکراین تنها زمانی موظف به بازپرداخت این وام خواهد شد که روسیه غرامت جنگی را بپردازد.
در نتیجه، کییف میتواند بلافاصله از این منابع برای خرید سلاح و تامین هزینههای جاری کشور استفاده کند.
متّه فردریکسن، نخستوزیر دنمارک، پس از نشست کپنهاگ گفت: «من کاملا از این ایده حمایت میکنم.»
چالشهای حقوقی و مخالفت مسکو
با این حال، موانع حقوقی جدی پیش روی این طرح قرار دارد؛ زیرا طبق حقوق بینالملل، داراییهای حاکمیتی قابل مصادره نیستند.
به همین دلیل اتحادیه اروپا باید سازوکاری پیدا کند که در عین استفاده از این داراییها، مالکیت حقوقی روسیه بر آنها حفظ شود.
بلجیم، که بخش عمده داراییهای مسدودشده در آن کشور قرار دارد، خواستار تضمینهای روشن اتحادیه اروپا است تا در صورت نیاز به بازگرداندن داراییها به مسکو، تنها این کشور مسئول جبران خسارت نباشد. فرانسه و لوکزامبورگ نیز موضع مشابهی دارند.
اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، گفت: «واضیح است که بلجیم نمیتواند تنها کشوری باشد که بار ریسک را بر دوش میکشد. این مسئولیت باید بهصورت دستهجمعی پذیرفته شود.»
او افزود که کمیسیون در حال کار روی جزئیات بیشتر طرح است.
کرملین در واکنش به این پیشنهاد آن را «سرقت آشکار» خواند.
نقش گروه هفت و اختلاف نظرها
فرانسه ضمن استقبال از ایده وام، خواستار مشارکت سایر اعضای گروه هفت، شامل امریکا، کانادا، جاپان و بریتانیا، در تضمین این وام شد.
پاریس همچنین تاکید کرد که اوکراین باید بخشی از خریدهای تسلیحاتی خود را از صنایع دفاعی اروپا انجام دهد، نه صرفا از ایالات متحده.
اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، اعلام کرد «کاملا موافق» این طرح است.
نخستوزیر هالند نیز گفت پیشنهاد باید جدی بررسی شود، مشروط بر آنکه ریسکهای مالی و حقوقی پوشش داده شوند.
اما لوک فریدن، نخستوزیر لوکزامبورگ، هشدار داد: «شما نمیتوانید بهسادگی داراییهای یک کشور دیگر را تصرف کنید.»
انتظار میرود سران اتحادیه اروپا در نشست اول و دوم آبان در بروکسل، به کمیسیون ماموریت دهند طرحی حقوقی و اجرایی برای این وام تهیه کند.
فوندرلاین گفت از نظر او اتحادیه راهحلی «قانونی و محکم» برای اجرای این ایده یافته است، هرچند کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، تاکید کرد: «هنوز همه کشورها موافق نیستند و نمیتوانیم برای تکمیل این روند مهلت مشخص کنیم.»
سازمان حقوق بشری ههنگاو اعلام کرد که جمهوری اسلامی در ماه سپتامبر دستکم ۱۰ شهروند افغانستان را اعدام کرده است. این سازمان همچنین گفت که ماه گذشته در مجموع ۱۸۷ نفر در زندانهای ایران اعدام شدهاند.
این گزارش که چهارشنبه، نهم میزان، منتشر شد، میگوید که اعدام در ایران نسبت به بازه زمانی مشابه پارسال ۱۴۰ درصد افزایش یافته است.
برپایه گزارش، اعدامشدگان شامل شش زن از جمله یک زن افغان بوده که به اتهام مرتبط با مواد مخدر اعدام شده است.
در گزارش آمده که است که منابع رسمی و وبسایتهای مربوط به قوه قضائیه ایران، تنها ۹ مورد یعنی چهار درصد از تمام این اعدامها را گزارش کردهاند.
ترکیه داراییهای شمار زیادی از افراد و نهادهای مرتبط با فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی را مسدود کرد. این اقدام در هماهنگی با تلاشهای بینالمللی گسترده برای فشار بر تهران درباره برنامه هستهایاش صورت گرفته است.
این تصمیم که چهارشنبه نهم میزان با فرمان اجرایی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه ابلاغ شد، افراد و سازمانهایی را هدف قرار میدهد که در برنامه توسعه هستهای ایران دخیل هستند؛ از جمله شرکتهای حملونقل دریایی، شرکتهای انرژی و مراکز تحقیقاتی.
این اقدام در پی بازگشت تحریمهای سازمان ملل صورت گرفته است. روز چهارشنبه قدرتهای غربی از جمله امریکا، کانادا و برتانیا از بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه تهران و وضع تحریمهایی تازه علیه برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی خبر دادند.
مسدودسازی داراییها در ترکیه شامل افراد و شرکتهایی در بخشهای گوناگون میشود؛ از جمله تاسیسات هستهای ایران، شرکتهای کشتیرانی، شرکتهای انرژی و مراکز تحقیقاتی. از جمله نهادهای هدفگرفتهشده، سازمان انرژی اتمی ایران، چند بانک و شرکتهای فعال در حوزه تبدیل اورانیوم و تولید سوخت هستهای هستند.
بانک سپه، مرکز تحقیق و تولید سوخت هستهای اصفهان، مرکز فناوری هستهای اصفهان، مرکز تحقیقات هستهای کرج و مرکز تحقیقات هستهای کشاورزی و پزشکی، از جمله تحریمشدگان از سوی ترکیه هستند.
این تحریمها در شرایطی از سوی ترکیه اعمال شده که مسعود پزشکیان سهشنبه گفت که در پاسخ به اجرای مکانیسم ماشبه بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد، جمهوری اسلامی باید«گسترش تجارت با همسایگان» را در دستور کار خود قرار دهد.
در سرطان، وزارت خزانهداری امریکا از تحریم ۲۲ شرکت و نهاد از جمله شرکتهای مستقر در ترکیه به اتهام نقش در دور زدن تحریمها و تامین مالی فروش نفت جمهوری اسلامی به نفع نیروی قدس سپاه پاسداران خبر داد.
در روزهای اخیر و از زمان اجرای مکانیسم ماشه، امریکا و متحدانش بر اجرای دوباره تحریمهای سازمان ملل متحد تاکید کردند.
هفتم مهرماه، وزارت امور خارجه کانادا با انتشار یک پست دوقسمتی در شبکه اجتماعی ایکس حمایت خود را از آغاز فرآیند مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی اعلام کرد.
در بخش اول این پست که در حساب رسمی وزارت امور خارجه این کشور در ایکس منتشر شد آمده است: «کانادا در کنار سه کشور اروپایی و ایالات متحده در اجرای مجدد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران ایستاده است و از همه اعضای سازمان ملل میخواهد که به این تعهد پایبند باشند.»
در بخش دوم این پست به مطالبات کانادا از جمهوری اسلامی اشاره شده است: «ایران باید از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای پیروی کند، با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند و به مذاکرات مستقیم با ایالات متحده در مورد توافقی بازگردد تا تضمین کند هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.»