مخالفان طالبان می‌گویند صلح و ثبات افغانستان و پاکستان به‌هم تنیده است

در گزارش این نشریه که روز پنجشنبه دهم میزان منشتر شده آمده است که عبدالحق ترکستانی، رهبر این گروه که به نام «حرکت اسلامی ترکستان شرقی» نیز شناخته می‌شود، پیش از سقوط دمشق هشدار داده بود که «کافران چینی به‌زودی همان چیزی را خواهند چشید که کافران سوریه چشیدند، اگر خدا بخواهد.»

در این گزارش آمده، هنگامی که هیئت تحریرالشام به رهبری احمد شرع پس از یک حمله ۱۱ روزه وارد دمشق شد، جنگجویان اویغور، آسیای میانه و قفقاز در کنار آنان بودند و نقش مهمی در پیروزی بر رژیم اسد داشتند.

حدود هزار و ۱۰۰ اویغور در این نبرد کشته شدند. اویغورها که عمدتاً از منطقه سین‌کیانگ چین هستند، از سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ از طریق ترکیه و آسیای جنوب‌شرقی به سوریه رفته بودند و بیشترشان در ادلب تجمع کرده بودند.

تخمین زده می‌شود که حدود ۱۵ هزار اویغور در سوریه حضور داشته باشند که سه‌هزار و ۵۰۰ نفرشان اکنون به تیپ ۸۴ ارتش سوریه پیوسته‌اند.

دیپلومات نوشته است که این جنگجویان قصد دارند روزی به سین‌کیانگ بازگردند و مبارزه جدایی‌طلبانه برای ایجاد «ترکستان شرقی» را از سر بگیرند. چون عبور از مرزهای به‌شدت محافظت‌شده چین دشوار است، احتمال دارد پایگاه‌های تازه‌ای در افغانستان و آسیای میانه برپا کنند و طرح «یک کمربند ـ یک راه» چین را هدف قرار دهند.

حضور ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ جنگجوی ترکستان شرقی در افغانستان

طبق گزارش فبروری ۲۰۲۵ سازمان ملل، بین ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ جنگجوی ترکستان شرقی در افغانستان حضور دارند و طالبان آنان را تحت کنترول نگه داشته‌اند. اما این تعداد می‌تواند در صورت سرازیر شدن جنگجویان بیشتر از سوریه، به سرعت افزایش یابد.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که شماری از این جنگجویان، همراه با تروریست‌های آسیای میانه، از سوریه به دره پنجشیر منتقل شده‌اند و در عین حال در ولایت‌های بلخ، بدخشان، قندوز، کابل و بغلان نیز پایگاه‌های مشترک با شبکه‌های دیگر ساخته‌اند.

مجله دیپلومات نوشته است که طالبان از جنگجویان حزب اسلامی ترکستان در شمال افغانستان برای مقابله با نفوذ داعش خراسان استفاده کرده‌اند.

داعش در تلاش است تا جنگجویان این حزب را جذب کند و حتی تیمی موسوم به «تیم اویغور» ایجاد کرده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر طالبان کنترول سخت‌گیرانه بر حزب اسلامی ترکستان را کاهش دهد، اعضای ناراضی این گروه ممکن است به داعش بپیوندند.

در ادامه گزارش دیپلومات آمده است که به دلیل روابط گسترده حزب اسلامی ترکستان با طالبان، القاعده، تحریک طالبان پاکستانی، جماعت انصارالله و جنبش اسلامی اوزبیکستان، این گروه به یک تهدید بزرگ امنیتی در افغانستان و کل منطقه تبدیل شده است.

تجربه‌ رزمی آنان در سوریه نیز برای شبکه‌های تروریستی منطقه جذاب است. سازمان ملل گزارش داده است که این حزب کارزارهای تازه‌ای برای جذب افراد از ملیت‌های مختلف در افغانستان به راه انداخته و در صدد است فعالیت‌های خود را به آسیای میانه گسترش دهد.

دولت سوریه در جون ۲۰۲۵ این گروه را مجبور به اعلام انحلال کرد و رئیس‌جمهور احمد شرع گفت: «من با اویغورها همدردی دارم، اما مبارزه آنان با چین، مبارزه ما نیست.» با این حال، نبود نظارت شفاف باعث شده که این اقدام بیشتر جنبه نمایشی داشته باشد.

در مارچ حزب اسلامی ترکستان منشور تازه‌ای منتشر کرد و نام «حزب اسلامی ترکستان شرقی» را دوباره برگزید و تمرکز خود را روی سین‌کیانگ گذاشت.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که دولت جدید سوریه بسیار متزلزل است و توانایی واقعی برای مقابله با این حزب را ندارد و در صورت فشار، احتمال دارد اعضای این گروه به داعش بپیوندند.

به باور نویسنده گزارش، تنها راه مؤثر برای مهار این گروه اعمال تحریم‌های بین‌المللی و قرار دادن دوباره حزب اسلامی ترکستان شرقی در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی است.

ایالات متحده اخیراً ارتش آزادی‌بخش بلوچستان را در چنین فهرستی قرار داده تا همکاری چین را در مبارزه با تروریسم جلب کند.

طالبان اجرای مجازات شلاق را برای افرادی که آن‌ها را متهم عنوان می‌کند، تطبیق «شریعت اسلامی» می‌داند. محاکم این گروه روزانه در سراسر افغانستان افرادی را متهم شناخته و به ضرب شلاق مجازات می‌کنند.

براساس اعلامیه‌های منتشرشده دادگاه عالی این گروه، طی ماه گذشته بیش از ۸۰ زن و مرد را به اتهام‌های مختلف در سراسر کشور شلاق زده است.

اخیرا ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان نسبت به افزایش اجرای احکام شلاق در این کشور ابراز نگرانی کرد و گفت طالبان نباید عادی‌سازی شود.

به گزارش خبرگزاری تاس، ماریا زاخارووا روز پنجشنبه ۱۰ میزان در یک نشست خبری در مسکو گفت: «واشنگتن به‌خوبی می‌داند که مردم افغانستان که آزادی خود را در نبرد با نیروهای ناتو به‌دست آورده‌اند، در برابر هیچ اولتیماتومی از حاکمیت ملی خود دست نخواهند کشید. این موضع را ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان نیز پیش از این به به‌صراحت بیان کرده بود.»

او در واکنش به گفته‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا که هشدار داده بود در صورت تحویل ندادن پایگاه بگرام به امریکا «چیزهای بدی» در انتظار افغانستان خواهد بود، افزود: «امریکا در سال ۲۰۲۱ در زمان حکومت جو بایدن عملاً پس از بیست سال جنگ، از افغانستان فرار کرد. حالا واشنگتن تلاش دارد دوباره حضور نظامی خود را در این کشور احیا کند و بگرام را به‌عنوان یک تأسیسات بسیار باارزش بازپس گیرد.»

سخنگوی وزارت خارجه روسیه تاکید کرد که یک هفته پیش سخنگوی حکومت طالبان، امکان واگذاری پایگاه بگرام به امریکا را منتفی دانسته بود.

پیش‌تر، دونالد ترامپ تهدید کرده بود که در صورت بازنگرداندن پایگاه بگرام به «کسی که آن را ساخته است»، اتفاقات بدی رخ خواهد داد.

روسیه تنها کشوری در جهان است که حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است.

این اظهارات سخنگوی وزارت خارجه روسیه در حالی بیان می‌شود که امیر خان متقی، وزیر خارجه طالبان، هفته آینده به روسیه و هند سفر خواهد کرد.

سازمان ملل روز سه‌شنبه ۸ میزان، برای امیرخان متقی معافیت سفر یک‌ هفته‌ای صادر کرده است.

منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که عبدالرحمن زاهد از سال ۲۰۰۱ به این طرف در فعالیت‌های تجاری فعال بوده و به‌طور منظم به قطر، امارات متحده عربی، پاکستان و افغانستان سفر کرده است.

منابع افزودند که سازمان اطلاعات قطر جمعه، ۳۱ اسد سال جاری او را بازداشت کرده و در دو هفته گذشته هیچ تماسی با او برقرار نشده است.

یک مقام طالبان در دوحه نیز بازداشت عبدالرحمن زاهد را تایید کرده و گفته است که گفت‌وگوها با مقام‌های قطری برای روشن شدن دلایل این بازداشت در جریان است.

تاکنون دلایل بازداشت این مقام طالبان مشخص نیست.

عبدالرحمن زاهد در دوره نخست حکومت طالبان معین وزارت خارجه این گروه بود و یکی از چهره‌های شناخته‌شده طالبان در دور اول حاکمیت طالبان محسوب می‌شود.

پیش از این نیز گزارش‌هایی از بازداشت این مقام طالبان در سپتامبر سال ۲۰۱۵ در میدان‌ هوایی دبی منتشر شده بود.

عبدالرحمن زاهد، متولد ۱۹۶۳ ولسوالی خروار ولایت لوگر، به دلیل ارتباط با تروریسم و فعالیت‌های حساس بین‌المللی تحت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل قرار دارد.

بر اساس اعلامیه‌ای که محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان، دهم میزان در اکس منتشر کرد، تاریخ نهایی درخواست‌ از ۸ میزان به ۱۸ میزان ۱۴۰۴ تغییر یافته است.

برنامه بورسیه اقبال زیر نظر کمیسیون تحصیلات عالی پاکستان اجرا می‌شود و از سال ۱۳۸۸ تاکنون هزاران دانشجوی افغان را در مقاطع کارشناسی، ماستری و دکترا شامل ساخته است.

این بورسیه همه هزینه‌های تحصیل، لیلیه، کمک‌هزینه زندگی و سفر یک‌باره را پوشش می‌دهد. در مرحله سوم این برنامه که از سال ۱۴۰۲ آغاز شده، قرار است طی سه سال ۴۵۰۰ بورسیه اعطا شود.

دانشجویان افغان پذیرفته‌شده در این برنامه در دانشگاه‌های دولتی و معتبر پاکستان درس می‌خوانند. طول دوره‌ها بسته به رشته متفاوت است؛ کارشناسی معمولاً چهار سال، طب پنج سال، ماستری دو سال و دکترا دست‌کم سه سال زمان می‌برد. گروهی از متقاضیان پیش از ورود به دانشگاه یک کورس آمادگی نیز سپری می‌کنند.

محمد صادق که در حال حاضر به‌عنوان نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان فعالیت می‌کند، در پیام خود تأکید کرده است که هدف از تمدید مهلت، فراهم کردن فرصت برابر برای متقاضیان افغان در شرایط دشوار ناشی از قطع اینترنت است.