امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، روز پنجشنبه در نخستین سفر خود به هند وارد دهلی نو شد. رندیر جیسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند در شبکه اکس نوشت که هند مشتاق گفتوگوهای سازنده درباره روابط دوجانبه و مسائل منطقهای با وزیر خارجه طالبان است.
آناند پراکاش، معاون وزارت خارجه هند در امور افغانستان، ایران و پاکستان از وزیر خارجه طالبان در دهلی نو پذیرایی کرد.
متقی پیشتر برای حضور در نشست فرمت مسکو به روسیه سفر کرده بود.
هند پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت، سعی کرده روابط خود با این گروه را گسترش دهد. در همین راستا، سفارت هند در کابل فعال است و دیپلوماتهای ارشد این کشور بارها به افغانستان سفر کردهاند. دهلی نو همچنین دیپلوماتهای طالبان را در سفارت افغانستان در دهلی نو و قنسولگری در ممبی را پذیرفته است.
سازمان حقوق بشری حالوش گزارش داد که رستم اجباری، از مخالفان جمهوری اسلامی ایران، در شهر هرات افغانستان هدف تیراندازی افراد مسلح ناشناس قرار گرفته است. این حمله مسلحانه روز چهارشنبه ۱۶ میزان اتفاق افتاده و آقای اجباری در آن «به شدت زخمی شده است.»
این حادثه در یکی از مناطق مرکزی هرات رخ داده و آقای اجباری با اصابت دو گلوله به ناحیه سر به شفاخانه منتقل شده است. پزشکان وضعیت جسمی او را وخیم اعلام کردهاند.
حاجی رستم اجباری، فرزند حاجی احمد، اصالتا از بلوچهای ساکن خراسان ایران بوده و طی سالهای اخیر به افغانستان مهاجرت کرده و در هرات زندگی میکرد.
او بهدلیل مواضع صریح و انتقادیاش نسبت به سیاستهای جمهوری اسلامی، از چهرههای شناختهشده در میان مخالفان بلوچ بهشمار میرفت.
در گزارش حالوش آمده است که ساعاتی پس از وقوع این حادثه، چند کانال وابسته به نهادهای امنیتی ایران با انتشار خبر این تیراندازی مدعی شدند که وی از «سرکردگان گروه جیشالعدل» بوده است. خانواده و نزدیکان رستم اجباری هرگونه ارتباط یا همکاری او با گروه جیشالعدل را بهشدت رد کردهاند. آنان این ادعاها را «تلاشی برای توجیه این ترور» دانستهاند.
صندوق کودکان سازمان ملل (یونسیف) اعلام کرد که بیش از ۲ میلیون کودک از آموزش محروم اند و بیش از ۹۰ درصد کودکان دهساله در افغانستان قادر به خواندن متنهای ساده نیستند. به گفته این سازمان، شاگردان «مکتب میروند اما چیزی یاد نمیگیرند.»
یونسیف این وضعیت را پیامد سیاستهای ضعیف و محدودکننده طالبان در نظام آموزشی دانسته است.
صندوق کودکان سازمان ملل روز چهارشنبه در گزارشی مشترک با یونسکو اعلام کرد که بررسیهای آنها نشان میدهد که آموزش در مقطع متوسطه هم برای دختران و هم پسران دچار بحران است و آن را معضل عمیق «یاد نگرفتن در مکتب» توصیف کرده است.
این نهاد وابسته به سازمان ملل در بیانیهای گفت که محدودیتهای دستوپاگیر، سرمایهگذاری اندک طالبان در نظام آموزشی، دختران و پسران را از کسب مهارتهای لازم برای یادگیری و مشاغل آینده محروم کرده است.
در گزارش آمده است که «فقر یادگیری» در افغانستان به سطح بیسابقهای رسیده است.
کمبود شدید آموزگار، به ویژه در میان زنان، محدودیت منابع آموزشی، تغییرات مکرر در برنامه درسی، نظارت ضعیف و ضعف زیرساختها، کیفیت آموزش را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
بر بنیاد گزارش، تقریباً نیمی از مکاتب افغانستان فاقد آب آشامیدنی سالم، امکانات بهداشتی یا سیستم گرمایش هستند و بیش از هزار مکتب به دلیل تخریب ناشی از سالها جنگ و رویدادهای طبیعی غیر قابل استفاده مانده اند.
بخش آموزش افغانستان تحت فشار شدید بحرانهای انسانی قرار دارد. بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵ حدود ۸.۹ میلیون کودک، از جمله ۸۸۸ هزار کودک دارای معلولیت، به حمایتهای آموزشی اضطراری نیاز دارند.
در گزارش گفته شده است اخراج گسترده مهاجران از ایران و پاکستان از سال ۲۰۲۳، بیش از ۲.۷ میلیون نفر را به کشور بازگردانده که ۶۰ درصد آنها کودکان و جوانان هستند.
یونیسف و یونسکو از مقامات طالبان خواسته اند که ممنوعیت آموزش متوسطه و عالی دختران و زنان را فوراً لغو کنند. اگر این ممنوعیت ادامه پیدا کند، یونیسف پیشبینی کرده است که تا سال ۲۰۳۰، نزدیک به چهار میلیون دختر از آموزش متوسطه محروم خواهند شد که به گفته این سازمان این امر پیامدهای عمیقی برای آینده کشور خواهد داشت.
یونسکو نیز هشدار داده است که تعلیق آموزش عالی زنان میتواند تا سال ۲۰۶۶، خسارتی حدود ۹.۶ میلیارد دالر به اقتصاد افغانستان وارد کند، که معادل دو سوم تولید ناخالص داخلی کنونی کشور است.
بانک جهانی در گزارش تازه خود اعلام کرد که اخراج گسترده مهاجران، کاهش کمکهای خارجی و حوادث طبیعی مرگبار، بحران انسانی و اقتصادی در افغانستان را تشدید کرده است.
بر اساس این گزارش، حدود ۱۵ تا ۲۳ میلیون نفر از جمعیت افغانستان در فقر شدید زندگی میکنند. در همین حال، بازگشت مهاجران، فشار سنگینی بر اقتصاد کمرمق افغانستان گذاشته است.
براساس این گزارش که سهشنبه ۱۵ میزان منتشر شد، از دو سال بدینسو، دستکم ۴ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته یا اخراج شدهاند. اخراج گسترده مهاجرین، فشار شدیدی بر بازار کار و بخش خدمات در افغانستان وارد کرده است.
بانک جهانی هشدار داد که ادغام مهاجرین اخراج شده در شرایط دشوار اقتصادی کنونی، بسیار چالشبرانگیز است.
در گزارش بانک آمده است: «جمعیت افغانستان همچنان در برابر شوکهای مکرر اجتماعی و اقتصادی، مانند بازگشت گسترده مهاجران از پاکستان و ایران، بسیار آسیبپذیر است. ادغام دوباره بازگشتکنندگان در جامعه و اقتصاد با توجه به رشد کند اقتصادی کشور، ایجاد اشتغال برای جمعیت جوان و بهسرعت در حال رشد افغانستان را بیش از پیش سنگینتر میکند.»
بانک جهانی پیشبینی میکند در سال مالی ۱۴۰۴، جمعیت افغانستان ۸.۶ درصد رشد کند، اما تولید ناخالص داخلی تنها ۴.۳ درصد افزایش یابد که منجر به کاهش ۴ درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه خواهد شد.
به گفته این بانک، رشد جمعیت و عرضه نیروی کار کممهارت، کاهش فقر را دشوارتر میکند.
این گزارش همچنین به پیامدهای مرگبار زلزله اخیر در شرق افغانستان پرداخت و نوشت که کمبود بودجه، کمکهای غذایی به زلزلهزدگان را محدود کرده و خطر ناامنی غذایی حاد را افزایش داده است.
این نهاد بر لزوم توجه بینالمللی به بحران فقر و نیازهای بشردوستانه فزاینده در افغانستان تاکید کرد.
نورالدین عزیزی، وزیر تجارت طالبان، برای شرکت در یازدهمین کنگره بینالمللی سازمان جهانی مناطق آزاد به چین سفر کرد. وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرد که وی در حاشیه این کنفرانس با وزرای کشورهای شرکتکننده دیدار خواهد کرد.
این کنگره با عنوان «دروازههایی به سوی شکوفایی جهانی: تجارت و نوآوری پایدار» از ۱۸ تا میزان ۲۰ در ولایت هاینان چین برگزار میشود.
در این نشست، راههای تقویت روابط و همکاریهای بینالمللی بررسی خواهد شد.
نورالدین عزیزی به دعوت رسمی سازمان جهانی مناطق آزاد در این کنگره شرکت کرده و علاوه بر سخنرانی، دیدارهای دوجانبهای با وزرای حاضر خواهد داشت.
گفتنی است که دهمین دوره این کنگره سال گذشته در شهر دبی برگزار شده بود.
یوسف وفا، والی طالبان در بلخ در نشست والیان این گروه در قندهار گفته است که آنها تا پای مرگ با هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، بیعت کرده اند. او گفت که به هیچ کسی اجازه نخواهند داد به حکومت و رهبری این گروه آسیب برساند.
طالبان این هفته سمینار سهروزهای با حضور والیان، ولسوالان و دیگر مقامهای طالبان در قندهار برگزار کرد که هدف آن مشورت درباره وضعیت کشور بود. پیشتر، منابع افغانستان اینترنشنال گفته بودند که در این نشست درباره تلاش امریکا برای بازگشت به پایگاه بگرام، بحث و گفتوگو خواهد شد.
یوسف وفا که از افراد مورد اعتماد رهبر طالبان محسوب میشود، گفت که به امریکا و همکارانش اجازه نخواهند داد به رهبرانشان آسیب برساند. او تهدید کرد که امریکا و همکارانش را نابود خواهند کرد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که شایعاتی درباره تلاش امریکا برای بازگشت به پایگاه استراتژیک بگرام در شمال کابل مطرح شده است. طالبان تاکید کرده است که پایگاه بگرام را به امریکا نخواهد داد. مقامهای امریکایی نیز در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفتند که امریکا برنامهای برای بازگشت به بگرام ندارد.
همچنین، والی طالبان در بلخ بر وفاداری به هبتالله تاکید کرده است. او گفت: «ما با امیر خود تا پای مرگ بیعت کردهایم و بار دیگر بر اساس شریعت بیعت خود را با او تجدید میکنیم.»
او از سایر مقامات طالبان در نشست نیز خواست که با هبتالله بیعت خود را تجدید کنند.
با این که مقامهای طالبان پیوسته بر اطاعت مطلق از رهبر خود تاکید دارند، اما گزارشهای متعددی از نارضایتی شماری از چهرههای قدرتمند طالبان با برخی از تصمیات رهبر این گروه منتشر شده است.
در آخرین مورد، مقامهای کلیدی طالبان مانند حسن آخند و سراج الدین حقانی با قطع اینترنت مخالفت کرده و گفته میشود که به دستور رئیس الوزرای طالبان و برخلاف میل قندهار، اینترنت وصل شده است.