گزارشگر سازمان ملل: اجرای حکم اعدام در بادغیس ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز است
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان، اجرای حکم اعدام در بادغیس را «ظالمانه، تحقیرآمیز و غیرانسانی» خواند و از طالبان خواست فورا اجرای این احکام را متوقف کند.
طالبان روز پنجشنبه اعلام کرد یک مرد را به اتهام قتل عمد در ورزشگاهی در مرکز ولایت بادغیس اعدام کرده است.
ریچارد بنت در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «اجرای حکم اعدام نقض شدید حقوق بشر است و در بازدارندگی از جرم نیز تاثیری ندارد.»
طالبان پس از بازپسگیری قدرت در افغانستان در اگست ۲۰۲۱، مجازاتهای بدنی را از سر گرفت و تاکنون ۱۰ نفر را در ولایتهای مختلف اعدام کرده است.
سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری این اعدامها را محکوم کرده و به دلیل عدم دسترسی متهمان به عدالت، آن را «دادگاه صحرایی» میدانند.
محاکمه یک پناهجوی ۲۸ ساله افغان در آلمان به اتهام کشتن دو نفر از جمله یک کودک در حمله با چاقو روز پنجشنبه آغاز شد.
این مرد حدود هشت ماه پیش در پارکی در شهر اشفنبورگ آلمان به گروهی از کودکان مهدکودک حمله کرد و یک پسر دوساله و یک مرد ۴۱ ساله را کشت.
مقامهای آلمانی اعلام کردند که مردی که با نام «انعامالله»، در این حمله یک دختر دو ساله سوری، یک معلم و یک مرد ۷۲ ساله را نیز زخمی کرده است.
دادستانها میگویند که متهم در زمان حمله دچار بیماری روانی پارانوییدی یا اختلال شخصیت بدگمان بوده است.
این حمله، یک ماه پیش از انتخابات فبروری در آلمان رخ داد و باعث شد فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان وعده مقابله با مهاجرت و تشدید کنترول مرزی بدهد.
این رویداد همچنین بخشی از سلسله حملات خشونتآمیز در آلمان است که نگرانیها درباره مهاجرت را افزایش داده و حمایت از حزب راستگرای افراطی «آلترناتیو برای آلمان» را تقویت کرده است.
درخواست پناهندگی این متهم رد شده و او گفته بود در دسامبر سال گذشته آلمان را ترک خواهد کرد اما طبق گزارش رویترز، او از کشور خارج نشده و همچنان تحت درمان مانده بود.
پیشتر گزارش شده بود که این مرد افغان سابقه حمل مواد مخدر دارد و دستکم سه بار در آلمان مرتکب جرایم خشن شده است.
درگیریهای طالبان و پاکستان واکنشهای گسترده و متضادی را در میان سیاستمداران، فعالان و کاربران افغان در شبکههای اجتماعی برانگیخته است. شماری حملات پاکستان را نقض حاکمیت افغانستان میدانند، برخی طالبان را عامل این درگیری دانستند و تعداد هم از تلفات غیرنظامیان ابراز نگرانی کردند.
نیروهای طالبان و نظامیان پاکستان طی یک هفته اخیر در مناطق مختلف مرزی درگیر شدند. این جنگ پس از حملات هوایی پاکستان در هفته گذشته در کابل و پکتیکا آغاز شد. طالبان گفت که در پاسخ به حملات پاکستان به مواضع نظامیان پاکستان حمله کرده است.
سمیع مهدی، روزنامهنگار در یادداشتی در حساب کاربری خود در فیسبوک نوشت «پاکستان ۲۰ سال با استفاده از طالبان حمله میکرد و حالا مستقیم.»
رسول پارسی، فعال دینی مقیم فرانسه با کنایه نوشت: «اگر فردا پاکستان فتح شود، پسفردا ۲۱ میلیون دختر از مکتب و دانشگاه و ۳۹ میلیون زن از تمام فعالیتهای اجتماعی مطلقاً محروم خواهند شد».
حملات هوایی پاکستان در کابل در ۲۳ میزان
فرحناز فروتن، روزنامهنگار، نوشته است: «حمله به کابل، خوست یا قندهار، حمله به مردم است، به خاک است، نه به طالبان. اگر پاکستان میخواست طالبان را هدف بگیرد، امروز اینجا نبودیم. برخی از دور برای راکتباران کابل، خوست و قندهار کف میزنند. دریغ از این فرزندان ناخلف که نه از سیاست شدند نه از وطن.»
محمد محق، سفیر پیشین افغانستان در مصر، با لحنی تحلیلیتر به این موضوع پرداخته و نوشته است: «حمله پاکستان به خاک افغانستان محکوم است و قتل مردم بیگناه جرمی نابخشودنی، اما چه چیزی این کشور را تا این اندازه بیمقدار ساخته است که سالانه شاهد صدها حمله کوچک و بزرگ هوایی و زمینی باشد؟»
آقای محق پرسیده است: «آیا این چیزی جز حاکمیت طالبان است؟ پیامد ویرانگر حاکمیت طالبان، فقط در ناامنی خلاصه نمیشود بلکه در ترویج بیاعتمادی و دشمنی میان مردم و از میانرفتن مفهوم منافع ملی نیز دیده میشود.»
به باور او، طالبان کشور را به میدان جنگهای نیابتی بدل کرده است و اکنون افغانستان جامعهای است که «قطبنمای منافع ملی ندارد و هر گروهی با هر بادی به سویی میچرخد.»
آثار حکیمی، روزنامهنگار و فعال سیاسی، در اکس نوشت که طالبان از آغاز ظهور تا امروز «ناجوانمردانه و غیرانسانی» جنگیدهاند. او گفت «کشتار زنان و کودکان، حمله به شفاخانهها، بازارها، دانشگاهها، مساجد، محافل خوشی، هوتلها، ورزشگاهها و حتی مراسم نماز جنازه، همه و همه تنها بخشی از کارنامه سیاه طالبان است.»
آقای حکیمی تاکید کرد که اکنون نیز «جنگجویان طالبان و همپیمانانشان مانند تیتیپی، نیروهای خود را در میان غیرنظامیان جابهجا کردهاند.»
آثار حکیمی به نقل از منابع در کابل، نوشت که چندی پیش گروهی در منطقه که روز گذشته هدف حملات هوایی پاکستان قرار گرفت، ساکن شده بودند که خود را از جلالآباد معرفی میکردند اما لهجهشان آمیخته با واژههای اردو و انگلیسی بود.
او گفته است احتمالاً این افراد از اعضای گروه تیتیپی بودهاند و در محل انفجار نیز یک تانکر تیل در اثر انفجار آتش گرفته است.
حملات هوایی پاکستان در اسپین بولدک قندهار
وحید مجروح، وزیر پیشین صحت عامه افغانستان، در واکنشی احساسیتر نوشته است: «وطن با نشر نفرت و کینه و قضاوت کردن و تاپهزدن همدیگر آباد نمیشود. در این روزها که حرمتها شکسته و احترام گم شده است، وطن با لطف و همدیگرپذیری نجات مییابد. برای من وطن عزیزترین است؛ هر که بر این دو ظلم کند میرنجم. چه بیگانه باشد چه خودی.» او از مردم خواسته است که در میان این هیاهو «احترام و ادب و تحمل» را فراموش نکنند.
در کنار چهرههای شناختهشده، شماری از کاربران نیز روایتهای خود را نوشتهاند که بازتابدهنده بخشی از احساس عمومی مردم افغانستان است. یکی از این کاربران نوشته است: «پاکستان سالها طالبان را پرورش داد، برایشان پناهگاه ساخت، مسجد و مدرسه باز کرد و این گروه را تقویت کرد. امروز همان فرزند نافرمان دامن پدر را گرفته است. این نه جنگ عقیده است، نه دفاع از وطن، بلکه جنگ منافع است میان کسانی که روزی در یک جبهه بودند و حالا بر سر غنیمت اختلاف دارند. اما مثل همیشه، قربانی اصلی مردم افغانستاناند؛ مردمی که نه در این بازی سهم دارند و نه از آن سودی میبرند.»
کاربر دیگری نوشته است: «هر مرمی که در افغانستان فیر میشود، حتی اگر آسیبش به طالبان برسد، ناراحتکننده است؛ چون ما هنوز درگیر جنگهای فرسایشی مذهبی، مافیایی و استخباراتی هستیم که سودش در جیب چند خانواده میریزد و زیانش به میلیونها نفر میرسد. طالب اول غلط کرد که حاکم افغانستان شد، دوم غلط کرد که عروسک خیمهشببازی هند شد، و سوم غلط کرد که پناهگاه طالبان پاکستان شد. اگر در حملات پاکستان باید یقهای گرفته شود، آن یقه طالبان است که کشور را به سرزمین وحشت بدل کرده و اکنون از دشمنان سابقش در کابل پذیرایی میکند.»
کاربر دیگری در تحلیلی تطبیقی نوشته است که «در میدان جنگ، کشورهایی که زیر فشار شدید دشمن قرار میگیرند، درخواست آتشبس میکنند. طالبان نیز اکنون در موقعیتی مشابه قرار گرفتهاند. در چهار سال گذشته با تکیه بر امکانات غربی، از زاغ به شاهین بدل شده بودند و به هیچکس گوش نمیدادند، اما حالا در برابر پاکستان سر خم کردهاند.» او ادامه داده است: «طالبان از قبله پاکستان به قبله هند سجده کردند و خشم اسلامآباد را برانگیختند.»
حلیم فدایی، والی پیشین خوست در حکومت پیشین میگوید که تقبیح حملات پاکستان به خاک افغانستان هرگز به معنای دفاع از طالبان نیست.
او در اکس نوشت «ما هم حملهٔ دیروز پاکستان از طریق نیروهای نیابتی و هم تجاوز مستقیم امروز را محکوم میکنیم.»
«جنگ پاکستان و طالبان جنگ مردم افغانستان نیست»
نور رحمان اخلاقی، وزیر مهاجرین حکومت پیشین افغانستان میگوید جنگ پاکستان و طالبان جنگ مردم افغانستان نیست. او در اکس نوشت «جنگ طالبان با پاکستان، چه قومی باشد و چه مذهبی، حتی اگر ساختگی هم نباشد، جنگ مردم افغانستان نیست.»
حمیرا قادری، نویسنده در اکس نوشت «بین مردم، میهن و طالب تروریست فرق قایل شوید.»
خانم قادری در یادداشتی دیگری در اکس نوشته است «چقدر وطن فروش هستید، پاکستان غلط بکند که به افغانستان حمله کند. مشکل ما با طالب سر جایش اما حمله پاکستان به هیچ عنوان قابل توجبه نیست.»
تلفات غیرنظامیان
نمایندگی سازمان ملل در افغانستان اعلام کرد که در درگیری میان مرزبانان پاکستانی و طالبان در اسپینبولدک قندهار، دستکم ۱۷ غیرنظامی کشته و ۳۴۶ نفر دیگر زخمی شدند. یوناما گفت در درگیری در ولایتهای پکتیا، پکتیکا، کنر و هلمند نیز دستکم یک نفر جان باخته و ۱۵ غیرنظامی زخمی شدهاند.
یوناما گفته است که احتمالا تلفات غیرنظامی وجود دارد.
پاکستان و طالبان روز چهارشنبه اعلام کردند که با برقراری آتشبس موافقت کردهاند. وزیر دفاع طالبان اما میگوید باور ندارد این آتشبس پایدار باشد.
منابع از میان طالبان به افغانستان اینترنشنال گفتند که نیروهای طالبان در حمله به پاسگاه مرزی پاکستان از پهپاد کار گرفتهاند. رسانه استخبارات طالبان ویدیوی حمله پهپادی را منتشر کرد. یک منبع امنیتی پاکستانی گفت این پهپاد بال چرخان (copter drone) است که تیتیپی هم از آن کار میگیرد.
تصاویر سیاه و سفید منتشرشده نشان میدهد که این پهپاد از ارتفاع نسبتا پایین مواد انفجاری را روی سازهای مستطیلشکل که بهعنوان مواضع پاکستانی معرفی میشود، رها میکند. سپس با برخورد این بمب به زمین انفجار رخ میدهد.
هنوز نهادهای دولتی طالبان بهطور رسمی درباره نوعیت پهپادهایی که اداره طالبان در اختیار دارد جزئیات نداده است. با این حال یک منبع امنیتی پاکستانی به افغانستان اینترنشنال گفت این یک پهپاد بالچرخان یا (copter drone) است که تحریک طالبان پاکستانی نیز در اختیار دارد.
به گفته این منبع، تحریک طالبان پاکستانی (تیتیپی) مقداری از پهپادهایی را در اختیار دارند «که از طریق بازرگانان در افغانستان خریداری شده است». او گفت ممکن است طالبان افغانستان نیز به آنها مقداری داده باشد، اما این موضوع تأیید نشده است.
این نوع پهپادها کوچک، سبک و قابلکنترول از راه دور هستند و گروههای مختلف نظامی و شبهنظامی نیز از آنها استفاده میکنند.
این نخستین بار است که استخبارات طالبان ادعا میکند که در یک جنگ فراتر از مرزهای افغانستان از پهپاد استفاده کرده است.
هنوز مشخص نیست کدام کشور پهپادهای نظامی را در اختیار طالبان قرار داده است. با این حال طالبان با جمهوری اسلامی ایران که از سازندگان و صادرکنندگان بزرگ پهپاد در منطقه است رابطه نزدیک دارد.
کارشناسان میگویند که بسیاری از نمونههای تجاری کوچک پهپادها برای فیلمبرداری و نقشهبرداری هم قابلیت نظامی پیدا میکنند، اما نمونههای پیشرفته با توانایی حمل بمب و مهمات معمولاً فقط به کشورهای خاص فروخته شده و تحت کنترول صادرات تسلیحات هستند.
روز چهارشنبه، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، اولین رسانهای بود که به نقل از منابع نزدیک به طالبان گزارش داد که نیروهای طالبان با پهپاد به مواضع ارتش پاکستان در مرز دیورند حمله کرده است. پس از مدتی، این خبر از سایت تسنیم حذف شد.
در متن اولیه رسانه نزدیک به سپاه پاسداران آمده بود که «براساس گزارشها، در این حملات تلفات سنگینی به نظامیان پاکستانی وارد شده است».
حکومت پاکستان هنوز به این گزارشها واکنش رسمی نشان نداده است.
استفان ری به عنوان سفیر جدید سوئیس برای افغانستان و پاکستان منصوب شد. او پیش از این رئیس برنامهها و سیاستهای صلح در وزارت خارجه سوئیس بود و تجربه گستردهای در دیپلوماسی، میانجیگری جهانی و همکاریهای بشردوستانه دارد.
حکومت سوئیس روز چهارشنبه سفیران جدید خود برای بیش از ۳۰ کشور را معرفی کرد.
استفان ری که به عنوان سفیر جدید سوئیس برای افغانستان و پاکستان منصوب شده در اسلامآباد مستقر خواهد شد.
او پیش از این در سمتهایی چون معاون بخش امنیت انسانی، رئیس سیاستها و برنامههای صلح وزارت خارجه، معاون سفیر در تهران، رئیس تیم امور سیاسی، صلح و امنیت در نمایندگی دائم سوئیس در سازمان ملل در نیویارک کار کرده است.
آقای ری همچنین پیش از ورود به سیاست، به عنوان نماینده کمیته بینالمللی صلیب سرخ در افغانستان و سیرالئون و کارشناس سیاستهای بشردوستانه در دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل در نیویارک فعالیت کرده است.
استفان ری همچنین عضو گروه مشورتی صندوق صلحسازی سازمان ملل است و در اگست ۲۰۲۲ توسط آنتونیو گوترش دوباره منصوب شد.
او اهل فریبورگ سوئیس است و دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته تاریخ و ادبیات از دانشگاه فریبورگ و مدرک کارشناسی ارشد در سیاست اجتماعی از دانشگاه لندن است.
برنامه توسعه سازمان ملل در گزارشی نوشت که در حال حاضر ۸۰ درصد از شهروندان افغانستان به برق شبانهروزی دسترسی ندارند.
این سازمان گفت که پس از دههها درگیری، افغانستان همچنان یکی از ناامنترین کشورهای جهان از نظر انرژی است.
برنامه توسعه سازمان ملل پنجشنبه، ۲۴ میزان در گزارشی نوشت که مصرف انرژی ملی در افغانستان با ۷۰۰ کیلووات ساعت سرانه سالانه، دستکم ۳۰ برابر کمتر از میانگین جهانی است.
این دفتر سازمان ملل تاکید کرد که افغانستان به شدت به انرژی بیشتری برای تقویت و رشد اقتصادی نیاز دارد، اما ظرفیت تولید محلی آن بسیار کمتر از حد مورد نیاز است.
هزینه بلند برق وارداتی و زیرساختهای ضعیف برق، عمدتا سبب تاریکی و خاموشی دستگاههای ضروری، اختلال در خدمات حیاتی مانند مراقبتهای بهداشتی و توقف توسعه بخش خصوصی شده است.
در گزارش برنامه توسعه ملل متحد آمده است که بدون سرمایهگذاری سریع در فناوریهای سبز، بهویژه نیروگاههای خورشیدی در مقیاس مگاوات، افغانستان نمیتواند شاهد رشد اقتصادی سریع باشد. همچنین با ادامه این وضعیت، خطرات زیستمحیطی بهطور روزافزونی افزایش خواهد یافت.
به گزارش سازمان ملل، افغانستان ظرفیتها بزرگی برای گذار به انرژیهای تجدیدپذیر دارد. با ظرفین تخمینی ۲۲۲ گیگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی و ۶۷ گیگاوات ظرفیت انرژی بادی، این کشور میتواند به طور پایدار نیازهای رو به رشد انرژی خود را برآورده کند.
آزادسازی این ظرفیتها نیازمند اقدامات جسورانه پالیسیمحور و سرمایهگذاری استراتژیک است.
برنامه توسعه سازمان ملل نوشت که از سال ۲۰۲۱، تاکنون با همکاری شرکایی مانند دولت چاپان، اتحادیه اروپا و آژانسهای مختلف ملل متحد، گامهای مهمی را در بخش انرژی افغانستان برداشته است. این برنامه تصریح کرد که در این بازه زمانی هزاران سیستم خورشیدی و هیبریدی آبی-خورشیدی را در نقاط مختلف کشور نصب کرده است که حدود ۳.۷ میلیون افغان را تحت پوشش قرار میدهد.
انرژی افغانستان عمدتا از طریق کشورهای آسیای میانه تامین میشود. برق افغانستان دستکم در بیش از دو دهه پسین از طریق کشورهای همسایه تامین شده است.
شرکت ملی برشنا، تحت کنترول طالبان طی قراردادهایی خرید برق را با این کشورها امضا کرده و برق وارداتی را با قیمت هنگفتی به شهروندان میفروشد.
اما میزان برق وارداتی هرگز برای رفع نیازهای مردم و شرکتهای تولیدی کافی نبوده است. در حال حاضر بسیاری از شهروندان در پایتخت و دیگر ولایتهای کشور از کمبود برق شکایت دارند.
