دولت بریتانیا چهارشنبه اسناد و مدارکی را منتشر کرد که در پرونده جنجالی اتهام جاسوسی برای چین به دادگاه ارائه کرده بود؛ پروندهای که اکنون بسته شده و جنجال سیاسی تازهای برای دولت کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به همراه آورده است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، استارمر در واکنش به فشارهای فزاینده سیاسی از سوی حزب محافظهکار، دستور انتشار عمومی سه بیانیه تهیهشده از سوی «متیو کالینز»، معاون مشاور امنیت ملی بریتانیا، را صادر کرد. این اسناد شامگاه چهارشنبه در وبسایت دولت منتشر شدند.
دادستانی سلطنتی بریتانیا پیشتر اعلام کرده بود دلیل توقف این پرونده، ناکافی بودن شواهدی است که نشان دهد چین در زمان وقوع تخلفات ادعایی (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳) تهدیدی برای امنیت ملی بریتانیا بوده است. این دوره مربوط به زمان حاکمیت حزب محافظهکار است.
استارمر که خود سابقه دادستانی کل را دارد، گفت دولت او تنها اجازه داشت شواهد همان بازه زمانی را ارائه دهد و افزود دولت فعلی «هیچ نقشی در نحوه جمعآوری یا ارائه این مدارک نداشته است».
محتوای اسناد منتشرشده
در تازهترین بیانیه از متیو کالینز، که به ماه اوت ۲۰۲۵ برمیگردد، آمده است که سرویسهای اطلاعاتی چین «بسیار توانمند» هستند و «در مقیاس وسیع علیه بریتانیا عملیات جاسوسی انجام میدهند تا منافع دولت چین را پیش ببرند و به امنیت و منافع بریتانیا لطمه بزنند».
کالینز در ادامه هشدار داده است: «فعالیتهای جاسوسی چین رفاه اقتصادی، تابآوری ملی و سلامت نهادهای دموکراتیک بریتانیا را تهدید میکند.»
واکنش تند محافظهکاران
انتشار این اسناد با انتقاد شدید حزب محافظهکار روبهرو شد. سخنگوی این حزب گفت: «مایه تاسف است که نخستوزیر تنها پس از فشارهای گسترده مجبور به انتشار این اطلاعات ناقص شد.» او افزود: «پروندههای چین باید فوراً و بهطور کامل منتشر شوند، در غیر این صورت لکه این رسوایی از دولت استارمر پاک نخواهد شد.»
در مقابل، نخستوزیر بریتانیا اتهام محافظهکاران مبنی بر دخالت دولت در توقف پیگرد را رد کرد و گفت: «هیچ وزیر یا مشاور ویژهای در تصمیمگیری درباره ارائه شواهد نقشی نداشته است.»
جزئیات پرونده و متهمان
اتهامات علیه دو شهروند بریتانیایی به نامهای کریستوفر کَش (۳۰ ساله) و کریستوفر بِری (۳۳ ساله) ماه گذشته لغو شد. آنها دو سال پیش به اتهام جمعآوری اطلاعاتی که میتوانست «به دشمن کمک کند» بازداشت شده بودند، اما تمامی اتهامات را رد کردند.
استارمر در پارلمان گفت از این نتیجه «عمیقاً ناامید» است و افزود: «ما خواهان پیگرد و محاکمه بودیم، اما شواهد کافی وجود نداشت.»
تلاش برای بهبود روابط با پکن
دولت کارگر استارمر در عین حال میکوشد روابط لندن و پکن را که در سالهای اخیر پرتنش بوده، ترمیم کند. نخستوزیر بریتانیا سال گذشته نخستین رهبر این کشور در شش سال گذشته بود که با رئیسجمهوری چین، شی جینپینگ، دیدار کرد.
به گفته ناظران، دولت بریتانیا به دنبال جذب سرمایهگذاریهای چین برای تقویت اقتصاد ضعیف خود است. همزمان، لندن در حال بررسی صدور مجوز برای ساخت سفارت جدید و بزرگ چین در پایتخت است؛ طرحی که با نگرانی فعالان حقوق بشر و ساکنان محلی روبهرو شده است.
این پرونده که با اتهام جاسوسی برای چین آغاز شد، اکنون به موضوعی سیاسی تبدیل شده و مخالفان استارمر میگویند انتشار ناقص اسناد، پرسشهای تازهای درباره میزان شفافیت دولت و نحوه تعامل لندن با پکن ایجاد کرده است.
ویدیویی که سهشنبه، ۲۲ میزان منتشر شد، نشان میدهد جنگجویان حماس هفت مرد را با دستان بسته به میدان مرکزی شهر غزه برده و در برابر چشمان مردم از پشت سر به آنان شلیک میکنند.
یک منبع نزدیک به حماس به خبرگزاری رویترز تایید کرده که این ویدیو شامگاه دوشنبه، ۲۱ میزان ضبط شده و اعضای این گروه در اعدام این افراد دست داشتند. رویترز با بررسی نشانههای جغرافیایی موجود در تصویر، محل رویداد را تایید کرده است.
باشندگان غزه به این خبرگزاری گفتند که جنگجویان حماس حضور گستردهتری در خیابانها دارند و در مسیرهایی که برای رساندن کمکهای بشردوستانه اهمیت دارد، مستقر شدهاند.
منابع امنیتی فلسطینی نیز گزارش دادند که در روزهای اخیر، درگیریهای خونینی میان جنگجویان حماس و گروههای مسلح رقیب رخ داده و دهها نفر در این درگیریها کشته شده اند.
در همین حال، سه مقام اسرائیلی به رویترز گفتند که اسرائیل تصمیم گرفته ورود کمکها به نوار غزه را محدود و گذرگاه مرزی با مصر را دستکم تا روز چهارشنبه بسته نگه دارد. آنان گفتهاند دلیل این تصمیم، تاخیر حماس در تحویل پیکر گروگانهای کشتهشده اسرائیلی است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، به حماس اجازه داده است تا بهطور موقت کنترول بخشی از غزه را دوباره در دست گیرد. در مقابل، مقامهای اسرائیلی که هرگونه توافق نهایی را مشروط به خلع سلاح کامل حماس میدانند، از اظهارنظر علنی درباره بازگشت این گروه خودداری کردهاند.
دونالد ترامپ سهشنبه در جریان دیدارش با رئیسجمهور آرژانتین، گفت که «حماس باید خلعسلاح شود؛ در غیر این صورت ما آن را خلعسلاح خواهیم کرد و این کار سریع و شاید بهصورت خشونتآمیز انجام شود.»
ترامپ افزود گفتوگوها با حماس از طریق نمایندگان او در «بالاترین سطح» انجام شده است.
از سوی دیگر، نشست صلح برای غزه که روز دوشنبه، ۲۱ میزان، در مصر با حضور رهبران دهها کشور برگزار شد، بدون هیچ پیشرفت مشخصی در مورد تشکیل نیروی نظامی بینالمللی یا ایجاد یک اداره جدید به پایان رسید.
اعاده کنترول حماس
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تاکید کرده است که جنگ تا زمانی ادامه دارد که حماس سلاحهای خود را تحویل دهد و از کنترل غزه کنار رود. با این حال، حماس این خواست را رد کرده و مانع تمامی تلاشها برای صلح شده است.
در مقابل، ترامپ اعلام کرده که جنگ پایان یافته و حماس برای مدتی موقت اجازه دارد نظم را در غزه حفظ کند. او گفته است: «آنها میخواهند اوضاع را آرام کنند و ما برای مدتی به آنها اجازه دادهایم.»
منابع نزدیک به حماس به رویترز گفتند که این گروه دیگر بینظمی در غزه را تحمل نخواهد کرد و قصد دارد با همکاری نیروهای امنیتی، همدستان اسرائیل، غارتگران مسلح و قاچاقچیان مواد مخدر را هدف قرار دهد.
با وجود دو سال بمباران و یورش زمینی شدید اسرائیل که حماس را بهشدت تضعیف کرده است، این گروه از زمان برقراری آتشبس، بهتدریج در حال بازسازی و احیای قدرت خود در غزه است.
اگر حماس همچنان بر کنترول غزه پافشاری کند، آینده پایان درگیریها در غزه به محاق ابهام میرود.