طالبان از آزادی بیش از ۴۰۰ مهاجر افغان از زندان‌های پاکستان و عراق خبر داد

برپایه این گزارش، در پی سرکوب اعتراضات از سوی طالبان در ولسوالی‌های ارگو، جرم و خاش، دست‌کم حدود ۱۲ غیرنظامی کشته و شماری زخمی شدند.

در ماه‌های گذشته در شماری از ولسوالی‌های بدخشان مردم علیه طالبان به خاطر تخریب مزارع کوکنار اعتراض کردند که در مواردی این اعتراضات به خشونت کشیده شد.

طالبان به طور گسترده این اعتراضات را سرکوب و به گفته منابع محلی، به‌سوی معترضان شلیک کرده است. این اعتراضات عمدتا در ماه جوزای سال جاری صورت گرفت.

برپایه گزارش ملل متحد که روز پنجشبنه (پانزدهم عقرب) منتشر شد، معترضان همچنین تراکتورهای نیروهای اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان را به آتش کشیدند و برخی از جاده‌ها را بستند.

ملل متحد گفت که طالبان در پاسخ، عملیات نابودسازی کشت کوکنار را موقتا متوقف و همچنین خدمات اینترنت را در این مناطق قطع کرد.

طالبان که در بیش از چهار سال گذشته بارها اعتراضات مردمی را به گونه خشونت‌آمیز سرکوب کرده است، در پاسخ‌نامه خود که در پایان گزارش ملل متحد‌ آمده، از این سازمان خواست از یاد کردن «مقاومت مردم در برابر نابودسازی کشت کوکنار در بدخشان» خودداری کند.

این درخواست از سوی معینیت مبارزه با مواد مخدر وزارت داخله طالبان مطرح شده است.

دفتر مواد مخدر و جرایم سازمان ملل روز پنجشنبه اعلام کرد که در سال جاری میلادی، کشت کوکنار در افغانستان ۲۰ درصد نسبت به پارسال کاهش یافته، اما تولید و قاچاق مواد مخدر مصنوعی به ویژه مت‌آمفتامین رو به افزایش گذاشته است.

• 

  سازمان ملل: تولید و قاچاق مت‌آمفتامین در افغانستان در حال افزایش است

سازمان ملل گفت با کاهش کشت کوکنار در افغانستان، تولید و قاچاق مواد مخدر مصنوعی، به‌ویژه مت‌آمفتامین (شیشه)، از زمان ممنوعیت کشت تریاک همچنان در حال افزایش است.

به گفته این سازمان، کشفیات این مواد در داخل و اطراف افغانستان تا پایان سال ۲۰۲۴ حدود ۵۰ درصد بیشتر از ربع سوم سال ۲۰۲۳ بوده است.

در گزارش ملل متحد آمده که با کاهش تولید مواد افیونی که از راه کشاورزی به دست می‌آیند، مواد مخدر مصنوعی به‌نظر می‌رسد به مدل جدید کسب‌وکار برای گروه‌های جرایم سازمان‌یافته تبدیل شده است.

سازمان ملل دلیل روی آوردن عاملان به مواد مخدر مصنوعی را سهولت در زمینه تولید، دشواری در شناسایی، و مقاومت بیشتر در برابر تغییرات اقلیمی عنوان کرده است.

ملل متحد تاکید کرد که راهبردهای مقابله با مواد مخدر باید فراتر از تریاک بروند و مواد مصنوعی را نیز در مکانیسم‌های رهگیری، تحلیل و کاهش تقاضا بگنجانند.

کاهش کشت تریاک

سازمان ملل مساحت مزارع کوکنار در افغانستان را ۱۰ هزار و ۲۰۰ هکتار برآورد کرده است. این رقم پارسال ۱۲ هزار و ۸۰۰ هکتار زمین بود.

سازمان ملل روز پنجشنبه در گزارشی نوشت که کاهش چشمگیر کشت کوکنار در افغانستان و همچنین کاهش شاخص‌های بازار، نشان می‌دهد که تولید و قاچاق تریاک در منطقه دچار تغییرات عمده شده است.

100%

به گفته سازمان ملل، قبل از آن‌که طالبان در سال ۲۰۲۲ کشت کوکنار را ممنوع اعلام کرد، حدود ۲۳۲ هزار هکتار زمین زیر کشت بود.

سازمان ملل همچنین گفت که میزان تولید تریاک نیز در سال ۲۰۲۵ با سرعت بیشتری نسبت به کاهش کشت آن پایین آمده و ۳۲ درصد کمتر از سال ۲۰۲۴ برآورد شده است. به گفته ملل متحد، در حال حاضر تولید تریاک در افغانستان به حدود ۲۹۶ تُن رسیده است.

این سازمان گفت که درآمد کشاورزان از فروش تریاک نیز ۴۸ درصد کاهش یافته است. این رقم از ۲۶۰ میلیون دالر در سال ۲۰۲۴ به ۱۳۴ میلیون دالر در سال ۲۰۲۵ رسیده است.

با این حال، ملل متحد گفت که شرایط بد جوی مانند خشکسالی و کاهش بارندگی باعث شده بیش از ۴۰ درصد زمین‌های کشاورزی تریاک، اکنون بایر بمانند.

ملل متحد گفت که در کنار این، بازگشت حدود چهار میلیون افغان از کشورهای همسایه که اکنون حدود ۱۰ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند، رقابت بر سر مشاغل و منابع محدود را تشدید کرده است. این سازمان هشدار داد که این عوامل، همراه با کاهش کمک‌های بشردوستانه، می‌تواند کشاورزان را به سمت کشت کوکنار بکشاند.

الیور شتولپه، نماینده دفتر مواد مخدر و جرایم سازمان ملل گفت که مسیر افغانستان برای غلبه بر کشت غیرقانونی نیازمند سرمایه‌گذاری هماهنگ و بلندمدت از طریق مشارکت‌های بین‌المللی است.

او تاکید کرد: «باید به همان اندازه که بر ریشه‌کن کردن کشت غیرقانونی و مقابله با قاچاق تمرکز می‌شود، بر توانمندسازی کشاورزان افغان از طریق ایجاد منابع درآمد جایگزین و کاهش تقاضا از راه پیشگیری و درمان نیز تأکید شود.»

سازمان مللل همچنین گفت که قیمت تریاک خشک در سال جاری میلادی ۲۷ درصد کاهش یافته و به ۵۷۰ دالر در هر کیلوگرم رسیده است. به گفته ملل متحد، این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۸۰ دالر بود.

ملل متحد در این گزارش گفت که کاهش قیمت و تولید تریاک نشان می‌دهد که بازار مواد مخدر در حال تغییر است و ممکن است به افزایش تلاش‌ها برای کشت غیرقانونی کوکنار در سایر کشورها منجر شود.

به گفته ملل متحد، داده‌های مربوط به کشت، قیمت‌ها و کشفیات، همگی نشانه‌ای از تحول بنیادی در بازار و مسیرهای قاچاق مواد مخدر در داخل و اطراف افغانستان هستند.

جورجت گانیون، معاون نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور افغانستان و دفتر نمایندگی ملل متحد (یوناما) گفت که مشکل مواد مخدر افغانستان محدود به مرزهای این کشور نیست. او افزود که پویایی عرضه، تقاضا و قاچاق شامل بازیگران داخلی و بین‌المللی است و مقابله با این چالش نیازمند همکاری میان طرف‌های کلیدی است.

او گفت که گروه کاری مبارزه با مواد مخدر در چارچوب روند دوحه، برای یافتن راه‌حل‌های مشترک حیاتی است.

درانی گفت که شکست تی‌تی‌پی در مناطق قبایلی تنها «با حمایت مردم محلی ممکن است.»

این اظهارات آقای درانی منعکس‌کننده این موضع اداره طالبان است که تی‌تی‌پی معضل داخلی پاکستان بوده و ریشه در نارضایتی مناطق قبایلی از سیاست‌های اسلام آباد دارد. اما، حکومت پاکستان، تی‌تی‌پی را یک گروه تروریستی می‌داند و می‌گوید که با عملیات نظامی آن را از بین خواهد بود.

اسلام آباد باور دارد که مشکل تی‌تی‌پی با بیرون راندن آن از افغانستان یا جلوگیری از حملاتش توسط طالبان حل می‌شود.

آقای درانی در این مقاله که روز چهارشنبه در وبسایت جیونیوز نشر شد، نوشت که شکست این گروه اساساً باید از مناطق قبایلی در داخل پاکستان آغاز شود، نه از خاک افغانستان.

به گفته او، هنگامی که هسته‌های داخلی تحریک طالبان پاکستان در داخل کشور تضعیف شود، عناصر این گروه در افغانستان خودبه‌خود بی‌پشتوانه مانده و توان اثرگذاری خود را از دست خواهند داد.

او از حکومت پاکستان خواست در برخورد با طالبان از صبر و دیپلوماسی کار گیرد. آصف درانی نوشت: «در مورد طالبان افغانستان، پاکستان باید با صبر و از ابزارهای دیپلوماتیک استفاده کند و در عین حال، عملیات هدفمند را برای از میان بردن پایگاه‌های هراس‌افگنی در هر جایی که هستند، تقویت کند.»

درانی همچنین گفت که اسلام‌آباد باید زندگی رهبران و اعضای تحریک طالبان پاکستان را چه در داخل و چه در بیرون دشوار سازد. نخستین گام به باور او، صدور حکم بازداشت بین‌المللی برای رهبران این گروه در افغانستان و پیگیری بازداشت و استرداد آنان از طریق کمیته ۱۲۶۷ شورای امنیت سازمان ملل است.

او تاکید کرد که باید روایت دینی و ایدئولوژیک این گروه به چالش کشیده شود. تحریک طالبان پاکستان در جامعه مشروعیت ندارد و این خلا باید با تقویت مردم محل و تجهیز پولیس پر شود.

درانی در ادامه هشدار داد که سیاست‌های شتاب‌زده نباید لابی‌های ضدپاکستانی در افغانستان را تقویت کند. او با اشاره به اخراج گسترده مهاجران افغان از پاکستان نوشت: «پاکستان باید پیام دوستی به مردم افغانستان بفرستد. افغان‌ها در پاکستان احساس راحتی می‌کنند و این یک سرمایه بزرگ برای اسلام‌آباد است. اخراج انبوه افغان‌ها تنها سبب تقویت جریان‌های ضدپاکستانی در افغانستان می‌شود و باید از آن پرهیز شود.»

او بر تقویت روابط مردمی و اقتصادی میان دو کشور تاکید کرد و گفت که باید زمینه برای تجارت، رفت‌وآمد و سرمایه‌گذاری مشترک فراهم شود؛ به‌ویژه تاجران افغان برای سرمایه‌گذاری در پاکستان تشویق شوند.

به گفته او، آنان آماده‌اند سرمایه‌های بزرگی وارد پاکستان کنند، مشروط بر آنکه امنیت سرمایه‌شان تضمین شود.

نگرانی طالبان از فشار بر تی‌تی‌پی

دیپلومات بلندپایه سابق پاکستان افزود که طالبان افغان بر شبه‌نظامیان پاکستانی فشار نمی‌آورند، چون نگران اند که آنها به داعش خراسان بپیوندند. طالبان در گفت‌وگو با مقام‌های پاکستانی اذعان کرده‌اند که شماری از اعضای تی‌تی‌پی به داعش پیوسته‌اند.

اما، درانی تاکید کرد که طالبان افغان چاره‌ای جز اخراج و مبارزه با گروه‌های شبه‌نظامی ندارد، زیرا این گروه در برابر کشورهای دیگر مسئولیت دارد. او گفت که طالبان نمی‌تواند حضور تی‌تی‌پی در افغانستان را انکار کند یا از چشم دیگران پنهان دارد.

او این ادعای طالبان را رد کرد که اسلام‌آباد به داعش پناه داده است. به گفته درانی، طالبان در برابر شواهدی مربوط به حضور شبه نظامیان مسلح در افغانستان، برخوردی سرد و غیرمسئولانه دارد.

استراتژی مذاکراتی طالبان

درانی در مورد مذاکرات استانبول گفت که مقام‌های طالبان در این مذاکرات صلاحیتی ندارند و همه تصمیم‌ها از قندهار اتخاد می‌شود. به گفته او، روند تصمیم‌گیری در رژیم طالبان به‌شدت متمرکز است و هیچ مقام طالب بدون رضایت هبت‌الله نمی‌تواند تصمیم بگیرد.

درانی افزود که مقام‌های طالبان عمداً گفت‌وگوها را طولانی می‌کنند تا طرف مقابل خسته شود. به باور وی، از نگاه طالبان، هرگونه انعطاف یا پذیرفتن خواست طرف مقابل به معنای عقب‌نشینی و زیر سوال رفتن حیثیت‌ شان است.

خواجه آصف گفت پاکستان تنها یک خواست دارد که طالبان افغان جلو حملات شبه‌نظامیان از خاک افغانستان را بگیرد.

قرار است مذاکرات فردا پنجشنبه آغاز شود. منابع به افغانستان گفتند که هیئت طالبان با حضور عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات، سهیل شاهین، رحمت‌الله نجیب، قهار بلخی، ذاکر جلالی و انس حقانی به استانبول رفته است.

گفته می‌شود ریاست هیئت پاکستانی در این مرحله را عاصم ملک، رئیس سازمان اطلاعات ارتش پاکستان یا «آی‌اس‌آی» به عهده دارد.

اداره طالبان و دولت پاکستان در حالی به دور سوم مذاکرات برای پایان دادن به تنش‌ها آماده می‌شوند که دور دوم این مذاکرات بدون نتیجه در استانبول پایان یافت. ترکیه و قطر به عنوان میانجی این مذاکرات تلاش کردند این مذاکرات تا رسیدن به نتایج ملموس ادامه یابد.

گفت‌وگوها میان طالبان و مقامات پاکستانی پس از چند روز درگیری مرزی انجام شد.

درگیری‌ها پس از آن آغاز شد که پاکستان حملات هوایی‌ به کابل و پکتیکا انجام داد. در پی آن، طالبان در شب ۱۹ میزان با انجام حملات متقابل در مناطق مرزی در هفت ولایت واکنش نشان دادند و میان دو طرف درگیری‌های خونینی رخ داد.

اسلام‌آباد همواره طالبان افغان را به حمایت از گروه‌های تندرو مخالف متهم می‌کند و می‌گوید محور اصلی اختلاف در گفت‌وگوها، فعالیت و سازمان‌دهی این گروه‌ها از خاک افغانستان است.

وزیر دفاع پاکستان در پاسخ به پرسش خبرنگار «جیو نیوز» درباره سرانجام مذاکرات با طالبان گفت: «اگر این مذاکرات به نتیجه نرسد و حملات به پاکستان از سوی افغانستان ادامه یابد جنگ اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.»

طالبان به طور پیوسته حضور تی‌تی‌پی و دیگر شبه نظامیان را رد کرده است. این گروه می گوید که حکومت پاکستان از حل معضل شورشیان داخلی ناتوان است و قصد دارد بار این معضل را به دوش اداره طالبان بیندازد.

پاکستان می‌گوید که ادامه حملات فرامرزی به معنای نقض آتش‌بس است و به آن در خاک افغانستان پاسخ خواهد داد. این کشور از طالبان می‌خواهد که مسئولیت جلوگیری از حملات را به طور کامل به دوش بگیرد. سخنگوی طالبان گفته است که کنترول کامل برمرز افغانستان با پاکستان ندارد و نمی‌تواند جلو چنین حملاتی را بگیرد.

در دور اول مذاکرات که میان وزرای دفاع طالبان و پاکستان انجام شد دو طرف بر سه مورد به توافق رسیدند ادامه آتش‌بس، ایجاد سازوکار نظارت و بررسی برای تضمین صلح، و اعمال مجازات در صورت نقض آن.

وزارت معادن و پترولیم طالبان، چهارشنبه ۱۴ عقرب، اعلام کرد که وزیر این وزارت، با مسئولان شرکت‌های چینی «ام‌سی‌سی‌تی» و «ام‌جی‌ای‌ام» دیدار و گفت‌وگو کرده است.

به‌گفته این وزارت، شرکت قراردادی پروژه مس عینک ضمن تایید تعهدات خود به اجرای کامل مفاد قرارداد، از آغاز اقدامات عملی برای تامین برق این پروژه نیز خبر داده است.

از اولین قرار داد میان افغانستان و چین در مورد استخراج معدن مس عینک نزدیک به ۱۸ سال می‌گذرد.

مس عینک نخستین قرارداد بزرگ بین‌المللی استخراج معدن در تاریخ افغانستان و نقطه عطفی در روابط کابل و بیجینگ بود.

در سال ۱۳۸۷، «شرکت چینی ام‌سی‌سی » با پیشنهاد ۲٫۹ میلیارد دالر برای دریافت امتیاز ۳۰ ساله این معدن برنده شد و قول داد تا ۵ میلیارد دالر برای توسعه زیرساخت‌ها مانند جاده، راه‌آهن و یک نیروگاه ۴۰۰ مگاواتی سرمایه‌گذاری کند.

معدن مس عینک در ولسوالی محمد آغه ولایت لوگر موقعیت دارد و ارزش مجموعی ذخایر این معدن به ارزش حدود «۵۰ میلیارد دالر» برآورد شده است.

با وجود امضای قرارداد رسمی میان وزارت معدن دولت پیشین و شرکت چینی اجرای این پروژه به تعویق افتاد.

هرچند دولت پیشین افغانستان یک واحد ویژه امنیتی برای حفاظت از معدن ایجاد کرده بود، اما نبود امنیت کافی یکی از دلایل اصلی شرکت چینی «ام‌سی‌سی» برای به تعویق انداختن اجرای پروژه عنوان می‌شد.

پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت، وزارت معدن و پترولیم در سال ۲۰۲۴، اعلام کرد که موارد اختلافی با شرکت چینی برطرف شده و این شرکت می‌تواند فعالیت خود را از سر بگیرد.

طالبان در مورد جزئیات توافقی که برای تعدیل بندهای قرارداد با شرکت چینی انجام داده‌ است، هیچ‌گونه توضیحی ارائه نکرده‌ است.

عبدالغنی برادر در ۱۹ ثور ۱۴۰۴ از وانگ جی‌چینگ، رئیس عمومی شرکت چینی خواست تا کار پروژه مس عینک را هرچه زودتر آغاز کند.