
وکیل پرونده یما سیاوش در دیوان کیفری بینالمللی در پنجمین سالگرد ترور این خبرنگار گفت خانواده او همچنان در جستوجوی حقیقت و عدالت است. او تاکید کرد که کشورها و نهادهای بینالمللی باید به انجام تحقیقات کامل و شفاف درباره حملات علیه خبرنگاران و پاسخگویی عاملان آن متعهد باشند.
پنج سال پیش ماینی که در موتر حامل یما سیاوش و همکارانش جاسازی شده بود، منفجر شد و جان سه تن را گرفت. این رویداد در دورهای رخ داد که زنجیرهای از حملات هدفمند خبرنگاران و فعالان مدنی افغانستان را یکی پس از دیگری قربانی میکرد.
وکیل پرونده سیاوش در دادگاه کیفری بینالمللی گفت: «از زمان قتل یما تاکنون خانواده او در پی عدالت بوده و بر ضرورت انجام تحقیق و پیگرد قضایی کامل و شفاف تاکید کرده است. آنان در شرایطی که هیچ راهحل حقوقی موثری در افغانستان وجود نداشت به دنبال مسیرهای بینالمللی رفتهاند.»
او با اشاره به نقش کلیدی روزنامهنگاران در پیشبرد حقوق بشر تاکید کرد که باید اقدامات موثری برای پاسخگو ساختن عاملان حملات علیه خبرنگاران انجام شود.
یما سیاوش از خبرنگاران سرشناس افغانستان بود که هنگام کار در بانک مرکزی افغانستان در کابل کشته شد. بر اساس گزارش سازمان ملل بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ دستکم ۳۳ خبرنگار و کارمند رسانهای در افغانستان کشته شدند.
فیلیپو گراندی، رئیس آژانس پناهندگان سازمان ملل در اجلاس کمیته سوم مجمع عمومی این سازمان گفت که ایران و پاکستان مهاجران افغان را به کشوری اخراج میکنند که در آن نقض گسترده حقوق بشر و تبعیض بهویژه علیه زنان وجود دارد.
سازمان ملل روز پنجشنبه، ۱۵ عقرب در بیانیهای به نقل از آقای گراندی نوشت که پاکستان و ایران برای دههها از مهاجران افغان میزبانی کردند اما موج اخراجهای اخیر بسیاری از پناهندگان افغان را از حمایتهایی که نیاز دارند محروم کرده است.
این مقام سازمان ملل تاکید کرده است که بازگشتهای اجباری پناهجویان افغان به بیثباتی بیشتر در منطقه دامن میزند.
پس از تسلط طالبان میلیونها افغان کشور را به دلیل ترس از انتقام یا بیکاری ترک کرده و بحران اقتصادی و بشری در افغانستان عمیقتر شده است.
محدودیتهای طالبان به ویژه علیه زنان که فعالان حقوق بشر آن را آپارتاید جنسیتی میخوانند، به این بحران دامن زده است. از سوی هم، سازمان ملل اخیرا گزارش داد که برخی از بازگشت کنندگان توسط طالبان شکنجه و بازداشت شدهاند.
فیلیپو گراندی همچنین ابراز امیدواری کرده است که ماه آینده نشستی در چارچوب گفتوگوها میان ایران، پاکستان و طالبان برگزار شود تا راهحلی پایدار برای وضعیت مهاجران افغان بررسی شود.
او افزوده است که سازمان ملل و شرکای بینالمللی آن آماده هستند از این گفتوگوها حمایت کنند.
ایران و پاکستان امسال صدها هزار مهاجر افغان را اخراج کردهاند.
سازمانهای حامی مهاجران، اخراجهای دستهجمعی را خلاف قوانین بینالمللی میدانند. مقامهای پاکستانی میگویند که تاکنون بیش از ۸۲۸ هزار نفر به افغانستان بازگشتهاند.
وزارت داخله جمهوری اسلامی نیز اوایل عقرب اعلام کرد که در شش ماه نخست سال جاری خورشیدی یک میلیون و ۴۵۰ هزار افغان از ایران اخراج شدهاند.
در پی شکست تیم فوتسال زیر ۱۷ سال ایران در فینال بازیهای آسیایی مقابل افغانستان، هیئت فوتبال قم طی مصوبهای حضور تمامی بازیکنان و مربیان افغان را در مسابقات فوتبال و فوتسال این استان ممنوع اعلام کرد. در این مصوبه آمده است: «این عزیزان حق شرکت در مسابقات استانی را نخواهند داشت.»
فینال رقابتهای فوتسال بازیهای آسیایی جوانان در بحرین که در هشتم عقرب میان تیمهای ملی ایران و افغانستان برگزار شد، با درگیری میان بازیکنان دو تیم به پایان رسید و حواشی گستردهای را بهدنبال داشت.
تیم فوتسال ١٧ سال افغانستان در فینال جام قهرمانی بازیهای آسیایی جوانان ٢٠٢٥ با نتیجه ٢-١ ایران را شکست داد و قهرمان این مسابقات شد.
چهار روز پس از این دیدار، در دوازدهم عقرب، هیئت فوتبال قم تصمیمی در این زمینه اتخاذ کرد که از طریق کانال رسمی این هیئت در پیامرسان ایرانی «ایتا» اعلام شد.

پیروزی تیم ملی فوتسال زیر ۱۷ سال افغانستان در داخل و خارج کشور مورد استقبال قرار گرفت.
همچنین، روز گذشته تیم ملی فوتسال بزرگسالان افغانستان در دیداری حساس از مرحله گروهی بازیهای همبستگی کشورهای اسلامی در ریاض، در برابر تیم ملی ایران به تساوی ۲ بر ۲ دست یافت.
یک رسانه امریکایی گزارش داد که یک نظامی پیشین افغان که به ارتش ایالات متحده در مبارزه با طالبان کمک کرده بود، توسط اداره مهاجرت و گمرک این کشور بازداشت شده است. گفته شده او پدر چهار فرزند و ساکن ایالت کلرادو بوده است.
رسانه کلرادو سان روز جمعه گزارش داد که نام این نظامی پیشین افغان محمد علی دادفر است و او در گذشته به عنوان یک مقام امنیتی در ارتش افغانستان، در کنار نیروهای ایالات متحده در مبارزه با طالبان فعالیت میکرد.
طبق گزارش، او پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان از کشته شدن خود و خانوادهاش بیم داشت.
این نظامی پیشین افغان ماه گذشته با یک کامیون به ایندیانا میرفت که توسط ماموران نقابدار اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده (ICE) متوقف و بازداشت شد. طبق گزارش او به مدت ۲۶ روز در بازداشتگاه اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده در میزوری محبوس شده است.
همسر محمد علی دادفر که به دلیل ترس از هدف قرار گرفتن خود و فرزندانش توسط مقامات مهاجرت یا گروههای ضد مهاجر نخواسته نامش فاش شود، گفت که او به هیچ جرمی متهم نشده و در حال طی کردن مسیر قانونی برای پناهندگی است.
او به کلرادو سان گفت: «این موضوع بسیار غمانگیز و ناامیدکننده است. شوهرم ۱۴ یا ۱۵ سال علیه طالبان جنگید. ما برای آمدن از افغانستان و رسیدن به اینجا در ایالات متحده دوران بسیار سختی را گذراندیم. بیشتر زندگی ما در جنگ بوده است و حالا که اینجا هستیم، شوهرم را بازداشت کردهاند. من برای خودم و فرزندانم ناراحتم. آنها به پدرشان نیاز دارند. آنها نیاز دارند که پدرشان با آنها باشد.»
در گزارش آمده است که وقتی دادفر روزی یکبار از بازداشتگاه تماس میگیرد، به فرزندانش میگوید که در حال حمل بار است، نه اینکه زندانی است.
محمد علی دادفر به همسرش تعریف کرده که ماموران اداره گمرک امریکا به او پس از توقف دستور دادند لباسهایش را درآورد و از او پرسیدند که آیا مدرکی دارد که ثابت کند به طور قانونی در کشور حضور دارد یا خیر. او میگوید به آنها گفته مدرک دارد، اما ماموران به آن نگاه نکردند.
کلرادو سان نوشت وقتی محمد علی دادفر برای اولین بار در دادگاه حاضر شد، سندی از دادگاه دید که در آن به سوالی در مورد اینکه آیا بازگشت به کشورش امن است یا خیر، پاسخ «بله» داده شده بود.
همسر دادفر گفت: «اگر او به افغانستان برگردد، در امان نیست. طالبان اکنون به دنبال افرادی مانند او هستند که برای دولت کار میکردند، طالبان را کشته یا علیه آنها جنگیدهاند. اگر او برگردد، آنها او را بازداشت خواهند کرد.»
در گزارش آمده است که این خانواده افغان پس از روی کار آمدن طالبان به ایران رفته بودند، از آنجا برای برازیل درخواست پناهندگی دادند و سپس به این کشور منتقل شدند. آنها یکسال در برازیل ماندند.
همسر دادفر گفت: «ما تصمیم گرفتیم برای آیندهای بهتر برای خودم و همچنین فرزندانم به ایالات متحده نقل مکان کنیم.»
این خانواده پس از رسیدن به مرز مکسیکو با اداره گمرک و حفاظت مرزی ایالات متحده وقت تعیین کردند، سپس در مکسیکو منتظر ماندند تا نوبتشان برسد و پرونده پناهندگی خود را برای مقامات گشت مرزی توضیح دهند.
گفته شده ماموران امریکا با آنها مصاحبه کرد، اثر انگشت و سایر اطلاعات بایومتریک برای ثبت هویتشان ارائه شد و تاریخ دادگاه به آنها داده شد. طبق گزارش آنها سپس به امریکا رفتند اما هنوز دارای یک پرونده پناهندگیاند که در حال بررسی است؛ روندی که معمولا سالها طول میکشد و نیاز به حضور مکرر در دادگاه مهاجرت مدنی دارد.
فوزیه کوفی، عضو سابق پارلمان افغانستان در مصاحبه با یک روزنامه اسپانیایی از «سونامی خاموش» در افغانستان هشدار داد و گفت که جهان نباید منتظر وقوع یک یازدهم سپتامبر دیگر بماند. او افزود طالبان که تمام حقوق و آزادیهای زنان را سلب و آنها را از تمامی عرصههای عمومی حذف کرده است.
خانم کوفی با ابراز نگرانی از آموزشهای جهادی طالبان، گفت که اداره حاکم به شدت جامعه افغانستان را افراطی و رادیکالیزه میکند.
وی به بیتوجهی جامعه بینالمللی به وضعیت افغانستان نیز اشاره کرد و با یادآوری خروج پرآشوب امریکا گفت که ایالات متحده به مردم افغانستان «خیانت» کرده است.
فوزیه کوفی گفت «نه تنها من، بلکه همه افغانها از خیانت امریکا سخن میگویند. اکنون وقتی با دیپلوماتهای امریکایی صحبت میکنیم، مردم افغانستان میپرسند: آیا آنها همانهایی نیستند که ما را ترک کردند؟ چرا دخالت میکنند؟»
خانم کوفی در مصاحبه با روزنامه لا ونگاردیا افزود که امریکا اکنون افغانستان را یک چالش امنیتی نمیبیند و اروپا نیز اوکراین را تهدید اولویتدار میداند.
او هشدار داد که افغانستان مانند یک سونامی مزمن است و قبل از وقوع یک ۱۱ سپتامبر دیگر، جهان باید راه حل دیپلوماتیک پیدا کند.
وی از جامعه جهانی خواست که طالبان را پاسخگو سازند و از مخالفان و گروههای زنان حمایت کنند.
کوفی با اشاره به مذاکرات بینالافغانی افزود که حتی یک توافق صلح ضعیف هم بهتر از شرایط کنونی بود و اگر بخشی از مردم در درون سیستم حضور داشتند، طالبان زیر فشار قرار میگرفتند و به چالش کشیده میشدند.
۲۷ روز از بسته ماندن گذرگاهها میان افغانستان و پاکستان میگذرد و دو طرف میلیونها دالر زیان کردهاند. پاکستان این گذرگاهها را در ۱۹ میزان پس از درگیری مرزی با طالبان، به روی تجارت و ترانزیت بست. حدود هشت هزار کانتینر کالاهای بازرگانان افغان در خاک پاکستان متوقف ماندهاند.
بربنیاد گزارشها، با بسته ماندن گذرگاهها تاکنون هزاران موتر حامل کالاهای تجاری در دو سوی مرز صف کشیدهاند و فعالیتهای تجاری در دو کشور به شدت مختل شده است.
گزارشها حاکی است که موترهای حامل میوههای تازه، سبزیجات و دیگر محمولههای ترانزیتی در دو سوی مرز متوقف مانده و بسیاری از مواد خوراکی فاسد شدهاند.
در شرایط عادی افغانستان عمدتا میوه خشک، سبزیجات، میوه تازه و زغال سنگ به پاکستان صادر میکند. همزمان از پاکستان سمنت، پارچه، میوه، تربار و شمار دیگر کالاهای تجاری وارد میشود.
منابع رسمی در پاکستان گفتهاند که در شرایط عادی تنها گذرگاه تورخم روزانه بیش از ۳ میلیون دالر تجارت را تسهیل میکند. پاکستان روزانه از طریق این گذرگاه به ارزش دو میلیون دالر به افغانستان کالا صادر میکند و از سمت افغانستان به ارزش نزدیک به ۹۰۰ هزار دالر واردات دارد.
مقامات گمرک و ترازیت پاکستان میگویند این کشور در صورت باز بودن گذرگاهها به روی ترانزیت، تنها از گذرگاه تورخم روزانه نزدیک به ۲۰۰ هزار دالر عواید گمرکی دریافت میکند.
اداره تجارت و ترانزیت پاکستان در اول عقرب پس از ۱۱ روز تعطیلی گذرگاهها اعلام کرد که در پی توافق آتشبس با طالبان در دوحه، تجارت ترانزیت با افغانستان را بهطور مرحلهای از سر گرفته است. این اداره نوشت که حدود ۳۰۰ موتر باربری که در مناطق مختلف متوقف شده بودند، اجازه ترخیص یافتهاند.
این اداره تاکید کرد که کامیونهای حامل کالاهای تجاری متوقف شده از طریق گذرگاه چمن ترخیص و فعالیتهای منظم تجارتی و ترانزیتی در مراحل بعدی از سر گرفته خواهد شد. اما با بینتیجه ماندن دور دوم مذاکرات میان طالبان و پاکستان در استانبول، گذرگاهها همچنان به روی ترانزیت بسته مانده است.
وزارت خارجه پاکستان در دوم عقرب اعلام کرد که در پی تنشهای اخیر مرزی، گذرگاههای میان دو کشور همچنان بسته خواهند ماند. سخنگوی وزارت خارجه این کشور گفت: «زندگی و امنیت شهروندان پاکستانی از تجارت و ترانزیت کالا باارزشتر است.»
به گفته مقامهای اتاق تجارت و صنایع افغانستان، در پی افزایش تنش میان طالبان و پاکستان، حجم تجارت و ترانزیت این کشور از مسیر بنادر چابهار و بندرعباس تا ۹۰ درصد افزایش یافته، در حالی که تجارت از مسیرهای پاکستان بهویژه بندر کراچی و گذرگاه واگه حدود ۴۰ درصد کاهش را نشان میدهد.
کارشناسان امور اقتصادی در نزدهمین روز بستهماندن گذرگاههای اصلی میان دو کشور، زیان مستقیم اقتصادی ناشی از این وضعیت را بیش از ۱۲۲.۵ میلیون دالر تخمین زدند. آنها هشدار دادند که با گذشت هر روز از بستهماندن گذرگاهها، مردم افغانستان هزینههای بیشتر اقتصادی را متحمل خواهند شد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان هفته گذشته گفت که بسته ماندن گذرگاهها به روی ترانزیت به زیان هردو کشور است. او خاطرنشان کرد که اسلامآباد موضوع تجارتی و اقتصادی را باید از مسائل سیاسی تفکیک کند.
شماری از تاجران و رانندگان موترهای باربری در هفتم عقرب در بازار لندیکوتل در اعتراض به بسته ماندن گذرگاه تورخم تظاهرات کردند. معترضان با حمل پلاکاردها، خواستار بازگشایی گذرگاه تورخم و از سرگیری روابط تجاری میان پاکستان و افغانستان شدند.
بربنیاد گزارشها، با بسته ماندن گذرگاهها میان دو کشور، قیمت شماری از کالاهای وارداتی در دو کشور بهطور کمپیشنهای افزایش یافته است. مردم عادی، بازرگانان، رانندگان موترهای باربری و سایر فعالان اقتصادی خواستار بازگشایی گذرگاهها به روی تجارت و ترانزیت شدهاند.
دولت پاکستان در دهم عقرب گذرگاه تورخم را صرفا برای خروج مهاجران افغان بازگشایی کرد.
کارشناسان میگویند که احتمالا پاکستان در صورت به نتیجه رسیدن مذاکرات با طالبان که در حال حاضر دور سوم آن در استانبول جریان دارد، گذرگاهها را به روی تجارت بازگشایی کند.