شماری از پناهجویان افغان که از دولت آلمان تأییدیه پذیرش دریافت کردهاند با ارسال نامهای به فریدریش مرتس صدر اعظم آلمان، پیشنهاد مالی برلین را برای صرفنظر از حق دریافت ویزا رد و آن را «غیراخلاقی و تحقیرآمیز» خواندهاند.
به گزارش روزنامههای تاگسشپیگل و زوددویچه سایتونگ، این پناهجویان در نامهای سرگشاده به صدراعظم آلمان و چند وزارتخانه این کشور تأکید کردهاند که «برای فرار از فقر کشور را ترک نکردهاند، بلکه از خشونت و مرگ گریختهاند». آنها بازگشت به افغانستان را «برابر با مرگ» دانستهاند.
این پیشنهاد از سوی الکساندر دوبرینت، وزیر داخله آلمان مطرح شد که به موجب آن، افغانهای دارای تأییدیه پذیرش میتوانند در ازای دریافت مبلغی مالی، از حق ورود به آلمان صرفنظر کنند.
امضاکنندگان نامه گفتهاند: «ما نمیتوانیم باور کنیم نهادی که روزی به ما وعده حمایت داده بود، اکنون خود به تهدیدی بدل شده است.»
بر اساس آمار رسمی، نزدیک به ۱۹۰۰ افغان دارای پذیرش هنوز در پاکستان بهسر میبرند. بیشتر آنان از همکاران پیشین نیروهای آلمانی، نهادهای بینالمللی و فعالان مدنی هستند که پس از سقوط افغانستان بهدست طالبان، با خطر جدی بازداشت و خشونت روبهرو شدهاند.
نویسندگان نامه از دولت آلمان خواستهاند بهجای «معاملهه مالی با امنیت انسانها»، روند انتقال این گروه را تسریع کند و به وعدههای انسانی و حقوقی خود پایبند بماند.
وزارت خارجه پاکستان در بیانیهای گفته است که برخی عناصر طالبان کوشش میکنند تا مسئله ناسیونالیزم پشتونی را در پاکستان دامن بزنند. این وزارت گفته است که شمار پشتونها در پاکستان بیشتر از افغانستان است و آنها بخشی از جامعه و دولت پاکستان بودهاند و نقشهای رهبری برعهده داشتهاند.
در بیانیه وزارت خارجه پاکستان که روز یکشنبه، ۱۸ عقرب منتشر شد آمده است که طالبان بهجای تمرکز بر حل نگرانیهای اصلی اسلامآباد، از گفتوگوها برای بدنام کردن پاکستان با اتهامات بیاساس و شعارهای ملیگرایانه استفاده کرده و با طولانی ساختن نشستها و بحثهای بینتیجه، مانع رسیدن دو طرف به تفاهم واقعی شده است.
وزارت خارجه پاکستان تصریح کرده است که عناصر مشخصی در اداره حمایت مالی بازیگران خارجی، مأمور به تحریک تنشها و تبلیغ «پشتونگرایی» در پاکستاناند. در بیانیه آمده است: «برخی عناصر در رژیم طالبان تلاش میکنند ناسیونالیزم پشتونی را در پاکستان تحریک کنند. این در حالی است که پشتونها در پاکستان بخشی پویا و مؤثر از جامعهاند و در عرصههای سیاست و اداره نقشهای کلیدی داشتهاند. شمار پشتونها در پاکستان از افغانستان بیشتر است؛ بنابراین، بهجای دامنزدن به پشتونگرایی در پاکستان، بهتر است طالبان به شمولیت قومی در ساختار حکومتی خود توجه کنند.»
وزارت خارجه پاکستان اعلام کرده است که در چهار سال گذشته با هدف رسیدگی به نگرانیهای امنیتی خود درباره حضور تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروهها در افغانستان، کوشیده از راه تعامل و همکاری مثبت با طالبان پیش برود، اما در برابر این تلاشها تنها وعدههای میانخالی و بیاقدام از سوی طالبان دریافت کرده است.
پاکستان بار دیگر طالبان را به «پناهدادن، حمایت و آموزش» تروریستهای ضدپاکستان متهم کرده و گفته است که افزایش حملات از خاک افغانستان پس از اگست ۲۰۲۱ «غیرقابل انکار و مستند» است.
وزارت خارجه تأکید کرده که این وضعیت دیگر مسئله توانایی طالبان نیست، بلکه نشاندهنده نبود نیت واقعی این گروه برای مبارزه با تروریسم است.
پاکستان همچنین هشدار داده که از هیچ تلاشی برای دفاع از قلمرو و مردم خود فروگذار نخواهد کرد و تأکید کرده است که هر طرفی که به گروههای تروریستی پناه دهد یا از آنها حمایت کند، «دوست پاکستان محسوب نمیشود».
بهرغم این لحن شدید، اسلامآباد گفته است که همچنان به حل اختلافات از راه گفتگو و دیپلوماسی متعهد است.
پاکستان مدعی است که طالبان نهتنها در مهار فعالیتهای گروههای تندرو ناتوان بوده، بلکه برخی اعضای آن در پناهدادن به شورشیان پاکستانی نقش مستقیم دارند.
وزارت خارجه طالبان نیز پیشتر از این با انتشار خبرنامهای اعلام کرد هیئت پاکستانی در سومین دور گفتوگوهای استانبول، حاضر به پذیرفتن هیچگونه مسئولیت نبود و به همین دلیل مذاکرات بینتیجه ماند.
گفتوگوهای طالبان و پاکستان که پس از درگیری خونین میان نیروهای دو طرف با میانجیگری ترکیه و قطر آغاز شده بود، پس از پایان دور سوم بدون نتیجهای روشن به پایان رسید.
بیش از هزار مهاجر افغان در آلمان با امضای دادخواستی آنلاین، از دولت این کشور، وزارت خارجه و پارلمان خواستهاند تا هرگونه تعامل و همکاری رسمی با طالبان را متوقف و نمایندگان این گروه را از خاک خود اخراج کنند.
در متن این دادخواست که به سه زبان فارسی، آلمانی و انگلیسی منتشر شده، امضاکنندگان تأکید کردهاند که حضور نمایندگان طالبان در نمایندگیهای سیاسی افغانستان در برلین و بن «با اصول دموکراسی و حقوق بشر در تضاد است» و نقض آشکار قانون اساسی آلمان و تحریمهای سازمان ملل به شمار میرود.
در این بیانیه آمده است که نمایندگان طالبان به گروهی تعلق دارند که متهم به «نقض گسترده حقوق بشر، اعدامهای صحرایی، شکنجه و محرومسازی میلیونها زن و دختر افغانستان از حق آموزش و کار» هستند. امضاکنندگان هشدار دادهاند که حضور آنها در آلمان موجب «افزایش تهدید، ارعاب و خشونت علیه فعالان، روزنامهنگاران و پناهندگان افغان» در شبکههای اجتماعی شده است.
درخواستکنندگان از دولت آلمان خواستهاند تا فعالیتهای دیپلوماتیک نمایندگان طالبان را فوراً متوقف کرده، بررسی حقوقی و امنیتی جامعی درباره این تصمیم انجام دهد و از امنیت، حریم خصوصی و کرامت پناهندگان افغان در آلمان محافظت کند.
در این دادخواست آمده است: «همکاری رسمی با یک گروه تروریستی و دادن مشروعیت سیاسی به آن، اقدامی غیرقانونی و غیراخلاقی است.»
آلمان ماه گذشته، در ازای همکاری طالبان برای اخراج پناهجویان افغان، دو نماینده این گروه را پذیرفت.
اخیرا تاگسشاو از نشریات قدیمی آلمان نوشت که ساختمان قنسولگری در واقع مرکز دادهای مهم برای بسیاری از نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان در اروپا، کانادا و استرالیا است که پس از سقوط جمهوری اسلامی افغانستان در سال ۲۰۲۱، از پذیرش طالبان سر باز زده بودند. این پایگاه دیجیتال شامل اطلاعات گذرنامهها، اسناد ازدواج و تولد، و مکاتبات رسمی میلیونها افغان در خارج از کشور است.
تاگسشاو هشدار داده است که اگر طالبان به این سرورها دست یافته باشند، احتمال دارد اطلاعات خانوادههای مخالفان، فعالان مدنی و پناهجویان در اختیار دستگاه استخبارات طالبان قرار گیرد؛ نهادی که بهصورت منظم بستگان منتقدان را در داخل افغانستان تحت فشار قرار میدهد.
بر اساس این گزارش، دولت آلمان از ماهها پیش نسبت به خطرات این انتقال آگاه شده بود. در دو نامه محرمانه که نسخههایی از آن به دست شبکه ایآردی رسیده، گروهی از دیپلوماتهای افغانستان در فبروری و جولای ۲۰۲۵ هشدار داده بودند که تحویل قنسولگری بن به طالبان «میتواند پیامدهای فاجعهبار برای امنیت پناهجویان افغان در اروپا داشته باشد».
وزارت خارجه پاکستان در بیانیه مفصلی گفته است که بهرغم درخواست مکرر برای مهار گروههای «تروریستی» ضد پاکستان، رژیم طالبان از اتخاذ اقدامات ملموس و قابل ارزیابی و تایید، طفره رفته است. این وزارت میگوید طالبان تحت عنوان مهاجر به طالبان پاکستانی و جداییطلبان بلوچ پناه داده است.
وزارت خارجه پاکستان روز یکشنبه، ۱۸ عقرب در پاسخ به پرسشهایی درباره علت بنبست سومین دور مذاکرات میان پاکستان و طالبان افغانستان در استانبول، بیانیهای صادر کرد.
وزارت خارجه پاکستان با اشاره به قدرتگیری طالبان در افغانستان و تشدید حملات شبهنظامیان به خاک پاکستان، گفته است که برخلاف انتظار، رژیم طالبان به این گروهها پناه داده و از آنان حمایت کرده است.
در بیانیه این وزارت آمده است که بهرغم تلاشهای «مثبت» پاکستان در بخش تجارت، کمکهای انساندوستانه، تسهیل ویزاهای تحصیلی و درمانی و تلاش در محافل بینالمللی برای تشویق جامعه جهانی برای تعامل با رژیم طالبان، پاسخ این گروه محض وعدههای خالی و بیعمل بوده است.
وزارت خارجه پاکستان، طالبان را به طفره روی متهم کرده و میگوید این گروه خواسته اصلی اسلامآباد را با مسائل نسبتا نامربوط و فرضی آمیخته میسازد؛ با این کار و با پیچیده کردن مسئلهٔ اصلی تروریسم، میکوشد روایتی بسازد که رژیم طالبان را از تعهدات و مسئولیتهایش در برابر جامعه بینالمللی و مردمش مبرا سازد.
در بیانیه وزارت خارجه پاکستان بار دیگر تصریح شده که تحریک طالبان پاکستانی و جداییطلبان بلوچ به عنوان «دشمنان اعلامشده حکومت پاکستان و مردم آن» معرفی شده و «هرکسی که به آنان پناه دهد، یا از ایشان حمایت مالی کند، دوست و خیرخواه پاکستان و مردم محسوب نمیشود.»
وزارت خارجه با اشاره به تقدم گفتوگو و دیپلوماسی گفته که استفاده از زور باید آخرین گزینه باشد، اما طالبان در سه دور مذاکرات از پذیرش تعهدات قبلی خود شانه خالی کرده و محض مایل به کش دادن زمان آتشبس موقت است.
وزارت خارجه همچنین طالبان را متهم کرده است که این گروه با پناه دادن جنگجویان طالبان پاکستانی (تیتیپی) و جداییطلبان بلوچ در خاک افغانستان تلاش کرده است تا آن را مسئله انسانی جلوه دهد.
بر مبنای بیانیه، طالبان پاکستانی همراه با طالبان افغانستان علیه نیروهای خارجی و دولت قبلی افغانستان جنگ کرده و اکنون رژیم طالبان به این جنگجویان و خانوادههایشان به عنوان «پاداش برای وفاداریشان» پناه داده است.
وزارت خارجه پاکستان به تاسیس اردوگاههای آموزشی تیتیپی در خاک افغانستان اشاره کرده و میگوید این گروه شورشی از این طریق عملیات «تروریستی» علیه پاکستان سازماندهی میکند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان نیز تایید کرد که خانوادههای مهاجران قبایلی به مناطق مرکزی افغانستان منتقل و برایشان اردوگاه ساخته شده است.
پیشتر افغانستان اینترنشنال در یک گزارش تحقیقی فاش کرد که طالبان در ماه دلو ۱۴۰۳ دهها خانواده وابسته به طالبان پاکستانی را مخفیانه به غزنی منتقل کرده است.
بیشتر بخوانید: مجاهد اطلاعات گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال را تایید کرد
وزارت خارجه پاکستان هشدار داده است که امیدهای پوچ و وعدههای خالی طالبان افغانستان دیگر نتیجهبخش نیست و «باید اقدامات مشخص و قاطع برای حفاظت از منافع و جان مردم پاکستان اتخاذ شود.»
برنامه توسعه سازمان ملل گفته است که افغانستان یکی از کشورهایی است که بیشترین ناامنی انرژی را در سطح جهان دارد و بیش از ۸۰ درصد مردم هنوز به برق ثابت دسترسی ندارند. به گفته این سازمان، بسیاری از خانوادهها برای نیازهای روزمره به هیزم متکیاند.
برنامه توسعه سازمان ملل روز یکشنبه، ۱۸ عقرب در صفحه اکس خود هشدار داد که اتکای مردم به هیزم برای تامین نیازهای روزانه، بر وضعیت سلامت و محیطزیست تاثیر منفی میگذارد.
پیش از این نیز، برنامه توسعه سازمان ملل گفته بود که حدود ۹۷ درصد مردم افغانستان به دلیل دههها جنگ و کمبود سرمایهٰگذاری زیرساختی با فقر انرژی و کمبود برق مواجهاند.
بر مبنای آمار سازمان ملل، در حال حاضر، مصرف سرانه انرژی در افغانستان بهطور میانگین تنها ۷۰۰ کیلووات در سال یعنی ۳۰ برابر کمتر از میانگین جهانی است.
بخش زیادی از برق افغانستان از بیرون تأمین میشود و این کشور وابسته به واردات از اوزبیکستان، تاجیکستان و ایران است. وابستگی افغانستان به برق وارداتی سبب شده که افغانستان همواره با کمبود انرژی و قطعیهای طولانی، بهویژه در برخی فصلها، روبهرو باشد.
بیشتر بخوانید: سازمان ملل: ۹۷ درصد مردم افغانستان مشکل برق دارند
با وجود گذشت چهار سال از حاکمیت طالبان و تکرار وعدههای زیاد، مشکل کمبود برق همچنان پا برجاست. طبق گزارشها، طالبان سالانه بین ۲۲۰ تا ۲۸۰ میلیون دالر برای خرید برق از کشورهای همسایه هزینه میکند.
سازمان بهداشت جهانی روز یکشنبه هشدار داد که موارد مرتبط با بیماری سرخکان در افغانستان در حال افزایش است و از خانوادهها خواست تا اطفال خود را واکسینه کنند. سازمان مذکور تاکید کرد که اقدام زودهنگام میتواند از شیوع بیماری جلوگیری کند.
سازمان بهداشت جهانی پیش از این در اوایل ماه جوزای سال جاری اعلام کرد که از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۵۵ هزار مورد مشکوک به سرخکان در افغانستان گزارش شده و ۳۵۷ نفر بر اثر این بیماری جان باختهاند.
بر مبنای گزارش سازمانهای بینالمللی، سرخکان یکی از عوامل اصلی مرگومیر قابلپیشگیری در میان کودکان افغان است.
این سازمانها هشدار دادند که در حال حاضر تعداد زیادی از کودکان در افغانستان به مشکلات بهداشتی از جمله سوءتغذیه و سرخکان روبهرویند. بیماری سرخکان سبب مشکلات ریه، نابینایی و حتا مرگ کودکان میشود.
با درنظرداشت پیامدهای خطرناک بیماری سرخکان، سازمان بهداشت جهانی و صندوق کودکان سازمان ملل تا اواسط ماه میزان سال جاری، حدود ۹ میلیون کودک ۶ ماه تا ۱۰ ساله را واکسینه کرده اند.