روزنامه جمهوری اسلامی: خوش‌خیالی را کنار بگذارید، طالبان برای ایران تهدید است

وقوع زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶.۳ در شمال افغانستان در دوازدهم عقرب سال جاری، دستکم ۲۶ کشته و یک هزار و ۱۷۲ زخمی برجای گذاشت؛ آمار اوچا نشان می‌دهد که بیش از ۲ هزار خانه آسیب دیده و بیش از ۸۰۰ خانه دیگر نیز کاملا ویران شده‌اند.

دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل تاکنون برای بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ خانواده کمک‌های بشردوستانه اعم از پناهگاه‌های اضطراری، موادغذایی، خدمات بهداشتی، آب و حمایت‌های حفاظتی ارائه کرده است.

اوچا هشدار داده است که در بحبوحه زمستان، خانواده‌ها به‌شدت به سرپناه مقاوم و بلندمدت نیاز دارند و بدین‌منظور نیاز فوری به کمک نقدی برای ساخت‌وساز و گرمایش پناهگاه‌ها وجود دارد.

پیشتر صلیب سرخ نیز هشدار داد که شمال و شرق افغانستان پس از دو زلزله ویرانگر در کمتر از دو ماه با خسارات گسترده و رنج‌های شدید روبه‌رو اند و این ویرانی‌ها در میانه مشکلات اقتصادی و خشکسالی بحران افغانستان را عمیق‌تر می‌کند.

آقای آصف در آغاز پیام خود در حساب کاربری اکس نوشته است که «پاکستان در وضعیت جنگی به سر می‌برد. او همچنان گفته است اگر کسی گمان کند که ارتش پاکستان تنها در مناطق مرزی یا بلوچستان می‌جنگد، این حادثه باید او را بیدار کند؛ به گفته او، «این جنگ همه پاکستان است» اما ارتش هر روز قربانی می‌دهد و به مردم احساس محافظت و امنیت می‌بخشد.

وزیر دفاع پاکستان افزوده که در چنین فضایی «امید بستن به مذاکرات با «حاکمان کابل» نادرست خواهد بود» و تاکید کرد که طالبان می‌توانند از وقوع عملیات تروریستی در پاکستان جلوگیری کنند.

وزیر دفاع پاکستان نوشته است که کشاندن این جنگ تا اسلام‌آباد پیامی از کابل است اما پاکستان «به فضل خدا» توان پاسخگویی قاطع به آن را دارد.

در پی انفجار در نزدیکی مجتمع قضایی اسلام‌آباد، دست‌کم ۱۲ نفر کشته و ۲۷ نفر زخمی شدند. این رویداد پیش‌ازچاشت سه‌شنبه، ۲۰ عقرب، در منطقه جی ۱۱ پایتخت پاکستان رخ داد و به گفته مقام‌ها، شدت انفجار باعث آتش‌گرفتن چند موتر در اطراف محل حادثه شد.

این سازمان وابسته به ملل متحد در شبکه اجتماعی اکس نوشت که با سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌ها، جمعیت‌های جابه‌جا شده می‌توانند به رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهرهای میزبان کمک کنند.

ایران و پاکستان طی از یک سال بدین سو اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده‌اند به طوری که روزانه ده‌ها هزار پناهجوی افغان به طور اجباری به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

نهادهای حقوق بشری و بین‌المللی می‌گویند که اخراج مهاجران افغان و جابجایی جمعیت در داخل افغانستان به دلیل بلایای طبیعی و فقر، فشار سنگینی بر شهرهای مرزی و مناطق اطراف کابل وارد کرده است.

سازمان ملل می‌گوید که نبود امکانات مسکن، آب آشامیدنی، خدمات بهداشتی و اشتغال، احتمال شکل‌گیری محله‌های غیررسمی و افزایش فقر شهری را بالا می‌برد.

سازمان ملل و نهادهای امدادی بارها تأکید کرده‌اند که افغانستان در شرایط کنونی توان جذب و اسکان مناسب این حجم از بازگشت‌کنندگان و آوارگان داخلی را ندارد.

این نهادها می‌گویند که برای رسیدگی به میلیون‌ها مهاجر افغان نیاز فوری به حمایت بین‌المللی، منابع مالی و برنامه‌ریزی شهری هماهنگ وجود دارد.

به گفته منابع، در حال‌حاضر هیچ دیپلومات دیگری جز سفیر در سفارت افغانستان در عربستان سعودی حضور ندارد. شماری از افغان‌های مقیم عربستان، روز جمعه مراسم خداحافظی برای آقای مجددی برگزار کردند.

تاکنون جزئیاتی درباره علت برکناری سفیر دولت پیشین و جایگزینی آن منتشر نشده است و طالبان نیز تاکنون به طور رسمی در در این‌باره اظهارنظری نکرده است.

سفیر دولت پیشین درحال از سمت‌اش برکنار شده است که تاکنون عربستان سعودی دیپلومات‌های طالبان را در سفارت افغانستان در ریاض نپذیرفته است.

با این‌حال یک نماینده طالبان در شهر جده خدمات قنسولی را ارائه می‌کند.

به گفته این منابع، اکنون بازار افغانستان در اختیار ایران، برخی کشورهای آسیای مرکزی، ترکیه و حتا هند قرار گرفته است و بسیاری از تاجران بزرگ پاکستانی و افغان، به‌دلیل بسته‌ماندن مکرر مرزها و فضای نامطلوب برای تجارت و سرمایه‌گذاری، سرمایه‌های خود را از تجارت میان دو کشور خارج کرده‌اند.

منابع افزودند که این وضعیت نامطمئن، ضربه سختی به صنعت در حال رشد تولید داخلی در خیبرپختونخوا وارد کرده و همچنین روند تولید صدها قلم کالای روزمره در پنجاب و سند را که پیش‌تر روزانه به افغانستان صادر می‌شدند، مختل کرده است.

به گفته آنان، افغانستان در حال حاضر سمنت، پوشاک، کفش و دمپایی، انواع مواد غذایی از جمله سبزیجات، میوه‌های تازه، ماهی، مرغ و سایر محصولات مرغداری، خوراک دام و شیرینی‌جات را وارد می‌کند.

قاری ناظم گل، یکی از تاجران و مأموران ترخیص کالا، به دان گفت که حتا پیش از آغاز تنش‌های مرزی نیز بازارهای کابل و جلال‌آباد مملو از کالاهای ایرانی، ترکی و آسیای مرکزی بودند و ایران بخش عمده صادرات خود را به افغانستان انجام می‌داد.

او افزود: «تاجران افغان ترجیح می‌دهند با ایران تجارت کنند تا با پاکستان، زیرا ایران در زمینه صدور ویزا و تعرفه‌های گمرکی تسهیلات بیشتری فراهم می‌کند.» وی افزود: «اکنون ما از وضعیت پیچیده و دشوار تجارت با افغانستان بسیار دلسرد شده‌ایم. بیشتر تاجران محلی به‌دلیل مشکلات امنیتی و سیاسی مداوم میان دو کشور، از این تجارت بیزار شده‌اند.»

مجیب‌الله شینواری، رئیس انجمن مأموران ترخیص گمرک تورخم، گفت: «ما مدت‌هاست از حکومت می‌خواهیم سیاستی تجارت‌محور در پیش گیرد و تجارت دوجانبه با افغانستان را از مسائل امنیتی و سیاسی جدا سازد.»

شینواری افزود که حجم تجارت پاکستان با افغانستان از ۲.۵ میلیارد دالر در سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶، اکنون به حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیون دالر در سال کاهش یافته است.

او گفت: «زمانی روزانه بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ کانتینر حامل کالاهای صادراتی از مرز عبور می‌کرد، اما اکنون تنها ۲۵۰ تا ۳۰۰ کانتینر در روز باقی مانده است.»

رئیس انجمن مأموران ترخیص کالا افزود که تعلیق تجارت دوجانبه، درآمدهای مالیاتی حکومت را نیز کاهش داده است، در حالی‌که این بخش پیش‌تر یکی از منابع مهم درآمد ملی محسوب می‌شد.

او گفت وضعیت بی‌ثبات و نامطمئن کنونی، به‌ویژه بر تاجران خرد، کسبه‌کاران و دکان‌داران بازارهای محلی تأثیر عمیقی گذاشته، زیرا بسیاری از افراد شاغل در بخش‌های مختلف تجارت، درآمد مشروع خود را از دست داده‌اند.

شینواری خاطرنشان کرد که جامعه محلی تاجران و رانندگان هیچ‌گاه چنین بسته‌بودن طولانی‌مدت مرز را تجربه نکرده بود و بسیاری از مالکان وسایط نقلیه که از تاریخ ۱۲ اکتبر و بسته‌شدن ناگهانی تورخم در مرز گیر مانده‌اند، اکنون به فکر تغییر شغل و ورود به فعالیت‌های کم‌سودتر هستند تا زیان‌های مالی ماه گذشته را جبران کنند.

او پیشنهاد کرد که «جرگه‌ای قدرتمند» متشکل از بزرگان قبایل، سیاست‌مداران و تاجران دو کشور تشکیل شود تا با گفت‌وگوهای مؤثر با مقامات هر دو طرف، راه‌حلی مشترک برای بازگشایی گذرگاه‌های مرزی پیدا کنند و از زیان‌های بیشتر اقتصادی جلوگیری شود.