کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان روز دوشنبه، ۲۶ عقرب اعلام کرد که کوریای جنوبی یک میلیون دالر برای حمایت از زلزلهزدگان شرق افغانستان کمک کرده است. این بسته کمکی علاوه بر آسیبدیدگان زلزله، برای مهاجران برگشتی در شرق افغانستان نیز مصرف خواهد شد.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان ضمن قدردانی از بسته کمکی کوریای جنوبی، گفته است که «این حمایت به ما کمک خواهد کرد تا با نزدیک شدن زمستان، روند کمکرسانی و حمایت از مناطق آسیبدیده را تسهیل کنیم.»
زلزله مرگبار در نهم ماه سنبله سال جاری در ولایتهای کنر، لغمان و ننگرهار در شرق افغانستان، بیش از ۲۲۰۰ کشته و بیش از ۳۶۰۰ زخمی برجای گذاشت.
بهگزارش بانک جهانی، این زمینلرزه زندگی بین ۵۰۰ هزار تا ۱.۳ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده است.
برآورد بانک جهانی نشان میدهد که زمینلرزه شرق افغانستان حدود ۱۸۳ میلیون دالر خسارت اقتصادی وارد کرده است؛ رقمی که معادل بیش از یک درصد تولید ناخالص داخلی افغانستان در سال مالی ۲۰۲۳ است.
وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که هیئت بلندپایه تاجیکستانی، با امیرخان متقی دیدار و گفتگو کرده است. بر بنیاد خبرنامه طالبان، دو طرف در مورد تقویت و گسترش مناسبات در زمینههای مختلف، به ویژه روابط دیپلوماتیک و همکاریهای اقتصادی بحث و تبادل نظر کردهاند.
وزارت خارجه طالبان روز دوشنبه، ۲۶ عقرب در خبرنامهای نوشت که امیرخان متقی در این نشست به روابط دیرینه و تاریخی دو کشور اشاره کرده و گفته است طالبان به دنبال گسترش روابط دوستانه با تاجیکستان است.
وزیر خارجه طالبان گفته است: «خوشبختانه این روابط در حوزههای مختلف در حال توسعه است.»
وزیر خارجه طالبان گفته است که آنها امیدوارند در آینده نزدیک، شاهد پیشرفتهای چشمگیر در مناسبات دو طرف باشند.
در خبرنامه آمده است که هیئت تاجیکستانی نیز از «تقویت هر چه بیشتر مناسبات با افغانستان اطمینان داد» و گفت که دو طرف میتوانند در عرصههای مختلف همکاریهای نزدیک داشته باشند.
هیئت تاجیکستانی که از مقامهای ارشد امنیتی و وزارت خارجه تشکیل شده، در اقدامی کمسابقه وارد کابل شده است.
پیش از این، یوسف وفا، والی بلخ و از چهرههای نزدیک به هبتالله به دعوت تاجیکستان، به دوشنبه سفر کرده بود. این مقام طالبان در سفرش به دوشنبه خواستار تحویل سفارت افغانستان شده بود.
طالبان توضیح نداده است که در این دیدار درباره تحویل سفارت تاجیکستان در کابل گفتوگو شده است یا نه.
تاجیکستان از جمله کشورهایی آسیای میانه است که کمترین روابط دیپلوماتیک با طالبان را در چهار سال گذشته داشته است.
در حال حاضر سفارت افغانستان در دوشنبه در کنترول نماینده دولت ساقط شده افغانستان است، اما قنسولگری افغانستان در شهر خاروغ تاجیکستان به طور مستقیم تحت حمایت و زیر نظر وزارت خارجه طالبان کار میکند.
سفارت افغانستان در دوشنبه فعلاً توسط ظاهر اغبر، که یکی از چهرههای مخالف طالبان محسوب میشود، رهبری میشود. تاجیکستان برخلاف بسیاری از کشورها، سفارت افغانستان را تحت کنترول طالبان قرار نداده است و همچنین میزبان برخی از مخالفین طالبان به ویژه سران جبهه مقاومت ملی است.
در بیانیه آمده که در پایان جلسه، دو طرف بر ادامه چنین نشستها و سفرهایی تاکید کردند.
فرخنده، دختر ۱۷ ساله حدود یکونیم ماه پس از ازدواج به گونه «مرموزی» در کابل جان باخت. منابع از کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند جسد فرخنده روز شنبه ۲۴ عقرب در خانه شوهرش در گلبهار سنتر پیدا شد. طالبان مرگ فرخنده را تایید کردند اما گفتند او در اثر «سکته مغزی» جان باخته است.
منابع گفتند که فرخنده حدود یکونیم ماه قبل با پسر ۱۷ سالهای در کابل ازدواج کرده بود.
افغانستان اینترنشنال تصاویر و ویدیوهایی از مراسم ازدواج این زوج را دیده است.
برخی از منابع گفتند که همسر فرخنده برای ازدواج با او «رضایت چندانی نداشت اما پس از اصرار خانواده موافقت کرده بود.» برخی منابع گفتند خانواده شوهر فرخنده، شریک بازرگانی مقامهای طالبان است و در حکومت این گروه نفوذ گستردهای دارد.
سکته مغزی یک دختر ۱۷ ساله؟
طالبان مرگ فرخنده در کابل را تایید کرده است. خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل، روز دوشنبه در یادداشتی در شبکه اکس از قول خانواده فرخنده نوشت که او «دچار سکته مغزی شده بود.»
آقای زدران با اشاره به گزارشها مبنیبر «مشکوک» خواندن مرگ این، گفت که طالبان تاکنون در بررسیهای «هیچ جنبه مشکوکی را پیدا نکرده است.» او همچنین گفت که تاکنون شکایتی از سوی خانواده فرخنده ثبت نشده است.
با این حال، طالبان گفته است که تحقیقات درباره مرگ این دختر ۱۷ ساله ادامه دارد.
فعالان حقوق زن در برابر اعلامیه طالبان شک و تردیدهایی مطرح کرده و خواهان تحقیق مستقل نهادهای بینالمللی در این مورد شدهاند.
براساس کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد، کودک به هر فرد زیر ۱۸ سال گفته میشود. یعنی تعریف جهانی کودک صرفا به سن ۱۸ سال محدود است و مستقل از وضعیت تأهل، ازدواج یا استقلال اقتصادی فرد است. به همین دلیل، یک دختر ۱۷ ساله از نظر کنوانسیون همچنان کودک محسوب میشود، حتی اگر ازدواج کرده باشد یا مادر شده باشد.
واکنشها
در دو روز گذشته، خبر مرگ فرخنده واکنشهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی برانگیخته است.
بتول حیدری، استاد دانشگاه، در یادداشتی در شبکه اکس نوشت: «با تداوم حکومت طالبان قتل زنان و جوانان بدون هیچ سرنخی افزایش یافته است.»
هدا خموش، فعال حقوق زنان نیز در یادداشتی در فیسبوک گفته است که «این مرگ مرموز نیست.» او گفته است که مرگ فرخنده به هدف لاپوشانی «قتل» مرموز خوانده شده است.
کاربر دیگری در شبکه اکس به نام اخضراتی، مرگ فرخنده را به «ازدواجهای اجباری» ربط داده و گفته است که این پدیده به «کمینگاه مرگ دختران جوان» بدل شده است.
خدیجه احمدی، کاربر دیگری در شبکه اکس نوشت: «این یک حادثه فردی نیست، بلکه تصویر روشن سرنوشت زن در افغانستان امروز است: بیحق، بیصدا و قربانی ساختار خشن مردسالار.»
او افزود که در حاکمیت طالبان، «ارزش جان و کرامت زن از همیشه پایینتر آمده است.»
برخی از کاربران نیز مرگ فرخنده را مصداق «زنکشی» دانستهاند.
اداره تحقیقات فدرال پاکستان، پنج شهروند افغان را در پشاور بهاتهام تلاش برای گرفتن ویزای کاری عربستان سعودی با استفاده از مدارک هویتی جعلی پاکستانی بازداشت کرده است.
یافتههای ابتدایی اداره تحقیقات فدرال پاکستان نشان میدهد که این افراد از مسیرهای غیررسمی و غیرقانونی وارد پاکستان شدهاند.
اداره تحقیقات فدرال میگوید این گروه پس از ورود به پاکستان با کمک واسطههای محلی، کارتهای ملی و پاسپورتهای جعلی پاکستانی تهیه کردهاند.
مقامها همچنین در جریان عملیات، مدارک اصلی هویتی افغان و نیز کارتهای ملی جعلی پاکستانی را از نزد مظنونان بهدست آوردهاند.
سخنگوی اداره افزود که این شهروندان افغان قصد داشتند با استفاده از مدارک جعلی پاکستانی برای ویزای کاری عربستان سعودی درخواست بدهند. یک پرونده علیه آنان ثبت شده و تحقیقات بیشتر برای شناسایی شبکه تولید و توزیعکننده اسناد جعلی ادامه دارد.
روسیه اعلام کرد که نشست شورای سران سازمان همکاری شانگهای ۱۷ و ۱۸ نوامبر در مسکو برگزار میشود. ریاست این نشست را میخائیل میشوستین، نخستوزیر روسیه بر عهده خواهد داشت. افزایش همکاریهای تجاری، اقتصادی، سرمایهگذاری، فرهنگی و بشردوستانه در دستور کار این نشست است.
دفتر نخستوزیر روسیه اعلام کرده است که علاوه بر کشورهای عضو سازمان، نمایندگان عالیرتبه کشورهای شریک گفتوگو، کشورهای ناظر، اعضای کشورهای مستقل مشترکالمنافع و اتحادیه اقتصادی اوراسیا به این نشست دعوت شدهاند.
سازمان همکاری شانگهای یک سازمان منطقهای است که در سال ۲۰۰۱ تاسیس شد. اعضای اصلی این سازمان روسیه، چین، هند، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، پاکستان، ایران و اوزبیکستان هستند. بلاروس چهارم جولای ۲۰۲۴ به این سازمان پیوست.
کشورهای ناظر افغانستان و مغولستان اند و کشورهای شریک گفتوگوی سازمان همکاری شانگهای آذربایجان، ارمنستان، بحرین، مصر، کامبوج، قطر، کویت، مالدیو، میانمار، نپال، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، ترکیه و سریلانکا هستند.
هنوز مشخص نیست که نمایندهای از اداره طالبان در این نشست حضور خواهد داشت یا خیر.
برخلاف اداره طالبان، حکومت مغولستان بهعنوان یک کشور ناظر در نشستهای قبلی سازمان همکاری شانگهای حضور داشته است.
دفتر نخستوزیری روسیه در بیانیهای نوشت که روسا و نمایندگان کشورها در نشست امروز و فردا، در مورد استراتژی توسعه سازمان همکاری شانگهای تا سال ۲۰۳۵ بحث خواهند کرد.
گفته شده در این نشست توجه ویژهای به گسترش روابط تجاری، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه با تمرکز بر همکاری در اقتصاد دیجیتال، انرژی، صنعت سبز، هوش مصنوعی، علم و نوآوری، آموزش، فرهنگ، گردشگری، مراقبتهای بهداشتی، ورزش و ارتباطات جوانان خواهد شد.
نصرالله پژمانفر، نماینده مجلس ایران خواستار رهاسازی آب از سدهای افغانستان برای تامین آب شرب مشهد شده است. او گفت که در این مورد با معاون اول رئیسجمهور ایران صحبت شده تا رهاسازی آب از سدهای افغانستان را پیگیری کند.
به گفته وی، با کاهش آب سد دوستی، شهر مشهد با کمبود آب آشامیدنی مواجه شده است.
این نماینده مجلس ایران به خبرگزاری ایرنا گفت: «با توجه به چالش های آبی موجود در سد دوستی به عنوان اصلی ترین تامین کننده آب شرب مشهد از معاون اول رییس جمهوری خواسته شده است تا هماهنگی لازم با کشور افغانستان صورت گیرد و حداقل ۲۰۰ میلیون متر مکعب آب از سدهای بالادست هریرود در فصل یخبندان، به سمت سد دوستی رها شود.»
طبق اطلاعاتی که نصرالله پژمانفر داده است در حال حاضر ذخیره سد دوستی که مهمترین سد تامین کننده آب شرب مشهد است فقط ٣٤ میلیون متر مکعب است و کمتر از سه درصد حجم آن آب دارد.
او تخمین زده که در ماه قوس امسال، وضعیت آبی سد دوستی به مرحله غیر قابل برداشت برسد.
شرکت مدیریت منابع آب ایران هم ماه جوزای امسال اعلام کرده بود که مهمترین منبع تامین آب شرب مشهد، سد دوستی «به حجم مرده» رسیده است.
سد دوستی در مرز ایران و ترکمنستان واقع شده و از رودخانههای افغانستان تغذیه میشد.