فرخنده، دختر ۱۷ ساله حدود یکونیم ماه پس از ازدواج به گونه «مرموزی» در کابل جان باخت. منابع از کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند جسد فرخنده روز شنبه ۲۴ عقرب در خانه شوهرش در گلبهار سنتر پیدا شد. طالبان مرگ فرخنده را تایید کردند اما گفتند او در اثر «سکته مغزی» جان باخته است.
منابع گفتند که فرخنده حدود یکونیم ماه قبل با پسر ۱۷ سالهای در کابل ازدواج کرده بود.
افغانستان اینترنشنال تصاویر و ویدیوهایی از مراسم ازدواج این زوج را دیده است.
برخی از منابع گفتند که همسر فرخنده برای ازدواج با او «رضایت چندانی نداشت اما پس از اصرار خانواده موافقت کرده بود.» برخی منابع گفتند خانواده شوهر فرخنده، شریک بازرگانی مقامهای طالبان است و در حکومت این گروه نفوذ گستردهای دارد.
سکته مغزی یک دختر ۱۷ ساله؟
طالبان مرگ فرخنده در کابل را تایید کرده است. خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل، روز دوشنبه در یادداشتی در شبکه اکس از قول خانواده فرخنده نوشت که او «دچار سکته مغزی شده بود.»
آقای زدران با اشاره به گزارشها مبنیبر «مشکوک» خواندن مرگ این، گفت که طالبان تاکنون در بررسیهای «هیچ جنبه مشکوکی را پیدا نکرده است.» او همچنین گفت که تاکنون شکایتی از سوی خانواده فرخنده ثبت نشده است.
با این حال، طالبان گفته است که تحقیقات درباره مرگ این دختر ۱۷ ساله ادامه دارد.
فعالان حقوق زن در برابر اعلامیه طالبان شک و تردیدهایی مطرح کرده و خواهان تحقیق مستقل نهادهای بینالمللی در این مورد شدهاند.
براساس کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد، کودک به هر فرد زیر ۱۸ سال گفته میشود. یعنی تعریف جهانی کودک صرفا به سن ۱۸ سال محدود است و مستقل از وضعیت تأهل، ازدواج یا استقلال اقتصادی فرد است. به همین دلیل، یک دختر ۱۷ ساله از نظر کنوانسیون همچنان کودک محسوب میشود، حتی اگر ازدواج کرده باشد یا مادر شده باشد.
واکنشها
در دو روز گذشته، خبر مرگ فرخنده واکنشهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی برانگیخته است.
بتول حیدری، استاد دانشگاه، در یادداشتی در شبکه اکس نوشت: «با تداوم حکومت طالبان قتل زنان و جوانان بدون هیچ سرنخی افزایش یافته است.»
هدا خموش، فعال حقوق زنان نیز در یادداشتی در فیسبوک گفته است که «این مرگ مرموز نیست.» او گفته است که مرگ فرخنده به هدف لاپوشانی «قتل» مرموز خوانده شده است.
کاربر دیگری در شبکه اکس به نام اخضراتی، مرگ فرخنده را به «ازدواجهای اجباری» ربط داده و گفته است که این پدیده به «کمینگاه مرگ دختران جوان» بدل شده است.
خدیجه احمدی، کاربر دیگری در شبکه اکس نوشت: «این یک حادثه فردی نیست، بلکه تصویر روشن سرنوشت زن در افغانستان امروز است: بیحق، بیصدا و قربانی ساختار خشن مردسالار.»
او افزود که در حاکمیت طالبان، «ارزش جان و کرامت زن از همیشه پایینتر آمده است.»
برخی از کاربران نیز مرگ فرخنده را مصداق «زنکشی» دانستهاند.
طاهر حسین اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز یکشنبه در پاسخ به پرسشی درباره آمادگی ایران برای برگزاری نشست منطقهای با هدف میانجیگری میان اسلامآباد و طالبان از این ابتکار استقبال کرد.
او گفت: «ایران کشور برادر و دوست است. پاکستان همواره از یافتن راهحلهای مسالمتآمیز از طریق گفتوگو و دیپلوماسی حمایت میکند. ما از پیشنهاد میانجیگری کشور برادرمان، ایران قدردانی میکنیم.»
پاکستان بارها از طالبان خواسته است که برای توقف تروریسم مرزی اقدامات جدی انجام دهد. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرده است که ایران میتواند در این روند نقشی مهم ایفا کند.
آقای اندرابی تاکید کرد: «معمولا کشوری که در یک پرونده حقوقی یا سیاسی در موضع ضعیف قرار دارد، از میانجیگری ناراحت میشود. در مسئله تروریسم ناشی از افغانستان، موضع پاکستان بسیار قوی است.»
در هفتههای اخیر، روابط طالبان و پاکستان بهدلیل موضوع تحریک طالبان پاکستانی و حملات هوایی پاکستان، متشنج شده است. پیشتر عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت که «یک نشست منطقهای» برای کاهش تنشها میان طالبان و پاکستان برگزار خواهد شد.
اوایل این ماه، سومین دور گفتوگوهای پاکستان و طالبان در استانبول بدون نتیجه پایان یافت. مذاکرهکنندگان نتوانستند درباره نحوه مقابله با تروریسم مرزی به توافق برسند. این گفتوگوها پس از درگیریهای مرزی دو کشور در ماه اکتبر آغاز شده بود.
تنش میان طالبان و پاکستان، کشورهای منطقه را نیز درگیر کرده است. پیشتر رئیسجمهور ترکیه و برخی دیگر از رهبران کشورهای همسایه خواستار حل اختلافات از طریق گفتوگو شدند.
