وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد که از پیشنهاد ایران برای میانجیگری میان اسلامآباد و طالبان استقبال میکند. این وزارت تاکید کرد که پاکستان پروندهای قوی درباره «تروریسم مرزی» دارد و با ایران بهعنوان میانجی همکاری خواهد کرد.
طاهر حسین اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز یکشنبه در پاسخ به پرسشی درباره آمادگی ایران برای برگزاری نشست منطقهای با هدف میانجیگری میان اسلامآباد و طالبان از این ابتکار استقبال کرد.
او گفت: «ایران کشور برادر و دوست است. پاکستان همواره از یافتن راهحلهای مسالمتآمیز از طریق گفتوگو و دیپلوماسی حمایت میکند. ما از پیشنهاد میانجیگری کشور برادرمان، ایران قدردانی میکنیم.»
پاکستان بارها از طالبان خواسته است که برای توقف تروریسم مرزی اقدامات جدی انجام دهد. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرده است که ایران میتواند در این روند نقشی مهم ایفا کند.
آقای اندرابی تاکید کرد: «معمولا کشوری که در یک پرونده حقوقی یا سیاسی در موضع ضعیف قرار دارد، از میانجیگری ناراحت میشود. در مسئله تروریسم ناشی از افغانستان، موضع پاکستان بسیار قوی است.»
در هفتههای اخیر، روابط طالبان و پاکستان بهدلیل موضوع تحریک طالبان پاکستانی و حملات هوایی پاکستان، متشنج شده است. پیشتر عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت که «یک نشست منطقهای» برای کاهش تنشها میان طالبان و پاکستان برگزار خواهد شد.
اوایل این ماه، سومین دور گفتوگوهای پاکستان و طالبان در استانبول بدون نتیجه پایان یافت. مذاکرهکنندگان نتوانستند درباره نحوه مقابله با تروریسم مرزی به توافق برسند. این گفتوگوها پس از درگیریهای مرزی دو کشور در ماه اکتبر آغاز شده بود.
تنش میان طالبان و پاکستان، کشورهای منطقه را نیز درگیر کرده است. پیشتر رئیسجمهور ترکیه و برخی دیگر از رهبران کشورهای همسایه خواستار حل اختلافات از طریق گفتوگو شدند.
در جریان این عملیات بیش از هزار و ۷۰۰ نفر بررسی شدند.
مقامهای پاکستانی اعلام کردند که هدف از این عملیاتها، تقویت امنیت و کاهش «فعالیتهای مجرمانه» بوده است.
خالد همدانی، پولیس منطقه گفت این بازرسیها در روزهای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
پس از افزایش تنشها میان پاکستان و طالبان، این کشور فشارها را بر جمعیت پناهجویان و مهاجران افغان افزایش بخشیده است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اعلام کرده است که از اول جنوری تا هشتم نوامبر ۲۰۲۵ میلادی صد هزار و ۹۷۱ افغان در این کشور بازداشت شدهاند.
نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که اخراج افراد در معرض خطر از پاکستان آنان را در معرض انتقامجویی طالبان قرار خواهد داد.
در گزارشها آمده است این کارگر هنگام ریختن خوراک در دستگاه مخلوطکن در یک کارخانه لبنیات «به دلایلی نامعلوم» تعادل خود را از دست داد و سقوط کرد.
تیمهای امداد و نجات جسد این کارگر را از داخل دستگاه خارج کردند و پس از انجام بررسیهای اولیه، برای کالبدشکافی به شفاخانه منتقل کردند.
پس از اسد ۱۴۰۰ دهها هزار جوان افغان بهدلیل نقض گسترده حقوق بشر و فروپاشی اقتصادی افغانستان به کشورهای مختلف جهان پناه بردند.
مهاجران با مشکلاتی چون نداشتن مدارک اقامت قانونی و حق کار در موقعیتهای آسیبپذیر از جمله پذیرش مشاغل کمدرآمد و خطرناک قرار میگیرند.
براساس گزارش شورای ایمنی و بهداشت حرفهای کار ترکیه، در سال ۲۰۲۴ دستکم هزار و ۸۹۷ کارگر در رویدادهای شغلی در سراسر این کشور جان خود را از دست دادند. در میان جانباختگان دستکم ۱۳ کارگر افغان نیز شامل بودند.
فعالان حقوق بشر میگویند در بسیاری از موارد به پروندههای جانباختن کارگران بهویژه مهاجران بهگونه دقیق رسیدگی نمیشود.
این نخستین بار نیست که مرگ فجیع یک کارگر افغان در ترکیه خبرساز میشود.
در یکی از این موارد، عاملان قتل وزیر محمد نورتانی، کارگر افغان در ترکیه پس از یکونیم سال محاکمه، به یک تا پنج سال زندان محکوم شدند. خانواده مقتول از این حکم ناراضی بودند.
جسد آقای نورتانی پس از قتل فجیعانه، به دست صاحبکارش سوزانده شده بود.
آریانا که یک شرکت هوایی دولتی است و توسط طالبان مدیریت میشود، اعلام کرد که از روز دوشنبه هر کیلوگرام کالا را به دهلی نو در بدل یک دالر صادر و در بدل ۸۰ سنت وارد خواهد کرد.
بختالرحمان شرافت، رئیس شرکت هواپیمایی آریانا میگوید با ارزانتر کردن نرخها، این شرکت قصد دارد تولیدات افغانستان را «با نرخ پایین به هر گوشه جهان» برساند.
این تصمیم در حالی گرفته شد که در پی افزایش تنش میان طالبان و پاکستان، گذرگاههای مرزی دو کشور از بیش از یک ماه به اینسو بهروی تجارت و ترانزیت بسته شده است.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان روز چهارشنبه به وزارت صنعت و تجارت، مالیه و بازرگانان افغان دستور داد که مسیرهای جایگزین برای تجارت با پاکستان را جستوجو کنند.
آقای برادر به بازرگانان دارو سه ماه مهلت داد تا داد و ستدهای تجاری خود با شرکتهای پاکستانی را تسویه و کالاهای باقیمانده خود را به کشور وارد کنند.
وزارت مالیه طالبان گفته است پس از اتمام مهلت داروی وارداتی از پاکستان را محصول نمیکند.
وزیر صنعت و تجارت طالبان نیز پس از دستور عبدالغنی برادر، برای جستجوی راههای بدیل تجارت و ترانزیت به ایران سفر کرد.
شرکتکنندگان درباره تقویت همکاریهای منطقهای و اجرای پروژههای مشترک در حوزههای مختلف، گفتوگو کردند.
شوکت میرضیایف، رئیسجمهور اوزبیکستان در این نشست گفت با توجه به تاثیر وضعیت افغانستان بر امنیت و توسعه کل منطقه، ادغام این کشور در پروژههای منطقهای زیرساختی، انرژی و حملونقل اهمیت دارد.
او بر لزوم مشارکت فعال افغانستان در گفتوگوهای منطقهای درباره استفاده مشترک از منابع حوزه آمودریا تاکید کرد. در این نشست با اشاره به کمبود آب پیشنهاد شده که در ۱۰ سال پیشرو اقدامات عملی برای استفاده از آب در آسیای مرکزی انجام شود.
رهبر اوزبیکستان در حالی خواهان سهیم شدن طالبان در گفتوگوهای منطقهای درباره مدیریت آب رودخانه آمو شد که طالبان در حال ساخت فاز دوم کانال قوشتپه است.
کانال قوشتپه بخشی از آب آمودریا را به سمت زمینهای کشاورزی افغانستان منحرف میکند. رودخانه آمو یکی از منابع اصلی آب اوزبیکستان است. اوزبیکستان و ترکمنستان نگراناند که اگر افغانستان بدون همکاری منطقهای سهم بیشتری بردارد، این دو کشور با کمبود آب مواجه خواهند شد.
رئيسجمهور اوزبیکستان در ماه سنبله ۱۴۰۲ هشدار داده بود که طالبان در حال ساخت کانال انتقال آب قوش تپه است و میتواند رژیم آب و تعادل را در آسیای میانه به طور اساسی تغییر دهد. شوکت میرضیایف گفت در واقع یک مصرفکننده جدید ظاهر شده که «هیچ تعهدی با کشورهای ما ندارد.»
آقای میرضیایف در آن زمان پیشنهاد کرده بود که در خصوص مشکل پیش آمده در مورد کانال انتقال آب قوش تپه، گروه مشترکی ایجاد شود. او تاکید کرد: «تشکیل گروه مشترک را برای بررسی تمامی ابعاد احداث کانال قوش تپه و تاثیر آن بر رژیم آبی آمو دریا ضروری میدانم.»
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان، در پاسخ گفته بود که «ما هرگز منافع مردم اوزبیکستان را در زمینه آب به خطر نمیاندازیم.»
قوشتپه، ظرفیت انتقال ۱۰ میلیارد متر مکعب آب از رودخانه آمو را دارد. طول کانال ۲۸۵ کیلومتر، عرض آن ۱۵۲ متر وعمق آن ۸.۵ تا ۱۲.۵ متر است.
مطالعات امکانسنجی کانال قوشتپه در زمان ریاستجمهوری اشرف غنی در سال ۲۰۱۸ میلادی آغاز شد.
در نشست مشورتی سران آسیای میانه، راهآهن ترانس-افغان بهعنوان یکی از پروژههای اولویتدار برای تقویت اتصال حملونقل بینالمللی معرفی شده است.
رئیسجمهور اوزبیکستان همچنین بر لزوم اتخاذ اقدامات جدی برای تضمین امنیت و ثبات منطقهای و مقابله با تهدیدهای تروریسم و جرایم فراملی تاکید کرد.
او گفت: «در شرایط پیچیده و غیرقابل پیشبینی سیاسی جهانی، تقویت انسجام و حمایت متقابل میان کشورهای منطقه از اهمیت ویژهای برخوردار است.»
به رغم روابط نزدیک اوزبیکستان با اداره طالبان، کشورهای آسیای میانه نگران تهدیدهای امنیتی ناشی از خاک افغانستان از جمله تهدیدات داعش و جریانهای رادیکال فعالاند.
رئیسجمهور اوزبیکستان پیش از نشست مشورتی سران کشورهای آسیای میانه گفت صلح و ثبات در منطقه تا حد زیادی به بازسازی و توسعه افغانستان بستگی دارد.
در این نشست علاوه بر سران کشورهای آسیای مرکزی الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان نیز حضور داشت.
