رئیس اتاق تجارت و صنایع خیبرپختونخوا به افغانستان اینترنشنال گفت فشارها بر حکومت پاکستان در حال افزایش است و «امیدواریم نتیجه مفیدی در پی داشته باشد.» ۳۵ روز پس از بستهشدن گذرگاهها میان افغانستان و پاکستان، یوسف افریدی گفت کاروانها در راه مانده و کاروبار کاملا متوقف است.
بازرگانان افغان و پاکستانی نگراناند که اگر گذرگاهها باز نشوند صدها کارگر و بازرگان شغلشان را از دست خواهند داد.
در همین حال، روزنامه اکسپرس تریبون گزارش داد که فعالیتهای تجاری در دو سوی مرز تقریبا متوقف شده و خانوادهها در تامین معیشت دچار بحران شدهاند.
در حالی که تنشها میان پاکستان و افغانستان وارد پنجمین هفته خود شده است، اسلامآباد گذرگاههای تورخم، خرلاچی، غلامخان، چمن و انگور اده را بسته و تمام رفتوآمدها در این مسیرها متوقف شده است.
کامیونها در بزرگراه پاکستان-افغانستان در جمرود و لندی کوتل صف کشیدهاند و رانندگان میگویند روزهاست با محمولههای فاسدشدنی منتظر ماندهاند. گذرگاه تورخم از ۳۵ روز پیش بسته است.
یدالله شینواری، رئیس بازار لندی کوتل به اکسپرس تریبون گفت که کسبوکارها فروپاشیدهاند. او افزود: «پیش از بستهشدن مرز هر مغازهدار روزانه بیش از ۳۰ هزار روپیه درآمد داشت. اکنون فروش به سختی به یک تا دو هزار روپیه میرسد.»
او تاکید کرد که با توقف فعالیتهای تجاری، کارگرانی که برای مزد روزانه به تورخم میرفتند شغل خود را از دست دادهاند و از مقامهای دو کشور خواست تا اختلافات خود را از طریق گفتوگو حل کنند.
اتحادیه کارگران تورخم نیز هشدار داد که بیکاری طولانیمدت، جوانان محلی را به سمت جرم و فعالیتهای غیرقانونی سوق میدهد. ذاکر شینواری گفت: «بیش از هزار و ۵۰۰ کارگر تنها منبع درآمد خود را از دست دادهاند. اگر کارگران خردسال و روزمزد را هم اضافه کنیم، شمار نیروی کار آسیبدیده به حدود سه هزار نفر میرسد.»
مجیب شینواری، رئیس انجمن نمایندگان ترخیص گمرکی نیز گفت: «پاکستان روزانه بین ۱.۵ تا دو میلیون دالر از صادرات و بیش از ۵۵۰ میلیون دالر از واردات ضرر میکند.»
بستهشدن مرز همچنین باعث افزایش شدید قیمت بادنجان رومی، پیاز، سیب، انگور و انار وارداتی از افغانستان در داخل پاکستان شده است.
بازرگانان پاکستانی هشدار میدهند که اگر گذرگاهها همچنان بسته بمانند، بخش صنعتی شکننده این کشور ممکن است با تعطیلیهای بیشتری مواجه شود که میتواند به بیکاری گسترده در سراسر خیبرپختونخوا منجر شود.
در جستوجوی جایگزین
این در حالی است که عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئيسالوزرای طالبان روز چهارشنبه به وزارتخانههای تجارت و مالیه و بازرگانان افغان دستور داد که تجارت با پاکستان را متوقف کنند و بهجای استفاده از گذرگاههای این کشور راههای بدیل دیگری پیدا کنند.
آقای برادر به بازرگانان دارو سه ماه مهلت داد تا داد و ستدهای تجاری خود با شرکتهای پاکستانی را تسویه و کالاهای باقیمانده خود را به کشور وارد کنند.
وزارت مالیه طالبان گفته است پس از اتمام مهلت داروی وارداتی از پاکستان را محصول نمیکند.
وزیر صنعت و تجارت طالبان پس از دستور عبدالغنی برادر، برای جستجوی راههای بدیل تجارت و ترانزیت به ایران سفر کرد. شرکت هوایی آریانا نیز اعلام کرد که براساس فیصله معاون رئيسالوزرای طالبان از روز یکشنبه هزینه واردات و صادرات کالاهای تجاری با هند ارزانتر شده است. آریانا اعلام کرد که از روز دوشنبه هر کیلوگرام کالا را به دهلی نو در بدل یک دالر صادر و در بدل ۸۰ سنت وارد خواهد کرد.
طاهر حسین اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز یکشنبه در پاسخ به پرسشی درباره آمادگی ایران برای برگزاری نشست منطقهای با هدف میانجیگری میان اسلامآباد و طالبان از این ابتکار استقبال کرد.
او گفت: «ایران کشور برادر و دوست است. پاکستان همواره از یافتن راهحلهای مسالمتآمیز از طریق گفتوگو و دیپلوماسی حمایت میکند. ما از پیشنهاد میانجیگری کشور برادرمان، ایران قدردانی میکنیم.»
پاکستان بارها از طالبان خواسته است که برای توقف تروریسم مرزی اقدامات جدی انجام دهد. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرده است که ایران میتواند در این روند نقشی مهم ایفا کند.
آقای اندرابی تاکید کرد: «معمولا کشوری که در یک پرونده حقوقی یا سیاسی در موضع ضعیف قرار دارد، از میانجیگری ناراحت میشود. در مسئله تروریسم ناشی از افغانستان، موضع پاکستان بسیار قوی است.»
در هفتههای اخیر، روابط طالبان و پاکستان بهدلیل موضوع تحریک طالبان پاکستانی و حملات هوایی پاکستان، متشنج شده است. پیشتر عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت که «یک نشست منطقهای» برای کاهش تنشها میان طالبان و پاکستان برگزار خواهد شد.
اوایل این ماه، سومین دور گفتوگوهای پاکستان و طالبان در استانبول بدون نتیجه پایان یافت. مذاکرهکنندگان نتوانستند درباره نحوه مقابله با تروریسم مرزی به توافق برسند. این گفتوگوها پس از درگیریهای مرزی دو کشور در ماه اکتبر آغاز شده بود.
تنش میان طالبان و پاکستان، کشورهای منطقه را نیز درگیر کرده است. پیشتر رئیسجمهور ترکیه و برخی دیگر از رهبران کشورهای همسایه خواستار حل اختلافات از طریق گفتوگو شدند.
در جریان این عملیات بیش از هزار و ۷۰۰ نفر بررسی شدند.
مقامهای پاکستانی اعلام کردند که هدف از این عملیاتها، تقویت امنیت و کاهش «فعالیتهای مجرمانه» بوده است.
خالد همدانی، پولیس منطقه گفت این بازرسیها در روزهای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
پس از افزایش تنشها میان پاکستان و طالبان، این کشور فشارها را بر جمعیت پناهجویان و مهاجران افغان افزایش بخشیده است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اعلام کرده است که از اول جنوری تا هشتم نوامبر ۲۰۲۵ میلادی صد هزار و ۹۷۱ افغان در این کشور بازداشت شدهاند.
نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که اخراج افراد در معرض خطر از پاکستان آنان را در معرض انتقامجویی طالبان قرار خواهد داد.
در گزارشها آمده است این کارگر هنگام ریختن خوراک در دستگاه مخلوطکن در یک کارخانه لبنیات «به دلایلی نامعلوم» تعادل خود را از دست داد و سقوط کرد.
تیمهای امداد و نجات جسد این کارگر را از داخل دستگاه خارج کردند و پس از انجام بررسیهای اولیه، برای کالبدشکافی به شفاخانه منتقل کردند.
پس از اسد ۱۴۰۰ دهها هزار جوان افغان بهدلیل نقض گسترده حقوق بشر و فروپاشی اقتصادی افغانستان به کشورهای مختلف جهان پناه بردند.
مهاجران با مشکلاتی چون نداشتن مدارک اقامت قانونی و حق کار در موقعیتهای آسیبپذیر از جمله پذیرش مشاغل کمدرآمد و خطرناک قرار میگیرند.
براساس گزارش شورای ایمنی و بهداشت حرفهای کار ترکیه، در سال ۲۰۲۴ دستکم هزار و ۸۹۷ کارگر در رویدادهای شغلی در سراسر این کشور جان خود را از دست دادند. در میان جانباختگان دستکم ۱۳ کارگر افغان نیز شامل بودند.
فعالان حقوق بشر میگویند در بسیاری از موارد به پروندههای جانباختن کارگران بهویژه مهاجران بهگونه دقیق رسیدگی نمیشود.
این نخستین بار نیست که مرگ فجیع یک کارگر افغان در ترکیه خبرساز میشود.
در یکی از این موارد، عاملان قتل وزیر محمد نورتانی، کارگر افغان در ترکیه پس از یکونیم سال محاکمه، به یک تا پنج سال زندان محکوم شدند. خانواده مقتول از این حکم ناراضی بودند.
جسد آقای نورتانی پس از قتل فجیعانه، به دست صاحبکارش سوزانده شده بود.
آریانا که یک شرکت هوایی دولتی است و توسط طالبان مدیریت میشود، اعلام کرد که از روز دوشنبه هر کیلوگرام کالا را به دهلی نو در بدل یک دالر صادر و در بدل ۸۰ سنت وارد خواهد کرد.
بختالرحمان شرافت، رئیس شرکت هواپیمایی آریانا میگوید با ارزانتر کردن نرخها، این شرکت قصد دارد تولیدات افغانستان را «با نرخ پایین به هر گوشه جهان» برساند.
این تصمیم در حالی گرفته شد که در پی افزایش تنش میان طالبان و پاکستان، گذرگاههای مرزی دو کشور از بیش از یک ماه به اینسو بهروی تجارت و ترانزیت بسته شده است.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان روز چهارشنبه به وزارت صنعت و تجارت، مالیه و بازرگانان افغان دستور داد که مسیرهای جایگزین برای تجارت با پاکستان را جستوجو کنند.
آقای برادر به بازرگانان دارو سه ماه مهلت داد تا داد و ستدهای تجاری خود با شرکتهای پاکستانی را تسویه و کالاهای باقیمانده خود را به کشور وارد کنند.
وزارت مالیه طالبان گفته است پس از اتمام مهلت داروی وارداتی از پاکستان را محصول نمیکند.
وزیر صنعت و تجارت طالبان نیز پس از دستور عبدالغنی برادر، برای جستجوی راههای بدیل تجارت و ترانزیت به ایران سفر کرد.
