سخنگوی والی طالبان در بلخ روز شنبه اعلام کرد که صادرات میوههای تازه افغانستان به بازارهای اوزبیکستان و دیگر کشورهای آسیای میانه رسما آغاز شد. او گفته است که اولین محموله شامل ۵۰۰ تُن انار، سیب و توت خشک به ارزش ۲۵۰ هزار دالر از طریق بندر حیرتان به اوزبیکستان صادر شده است.
این مقام طالبان گفت روند صادرات از بندر حیرتان ادامه دارد.
نورالهادی ابو ادریس، معاون والی طالبان در بلخ نیز گفت که در آینده نزدیک ۸۰ درصد محصولات زراعتی و صنعتی افغانستان به کشورهای مختلف صادر میشود.
او با اشاره به افزایش ظرفیت بندر حیرتان افزود که این بندر اکنون برای فراهمسازی تسهیلات لازم به تاجران، شبانهروزی فعالیت میکند.
ادریس روز شنبه، یکم قوس، با اشاره تلویحی به مسدود ماندن گذرگاههای مرزی پاکستان، تصریح کرد که بندر حیرتان بهعنوان یک گزینه فعال و بدیل باقی مانده و محصولات افغانستان از طریق این بندر به آسیای میانه و حتی اروپا صادر میشوند.
پس از انسداد گذرگاههای مرزی پاکستان، اداره طالبان در ۲۲ عقرب سال جاری برای انتقال محصولاتی زراعتی افغانستان تفاهمنامهای با اوزبیکستان امضا کرد.
طبق این تفاهم، محصولات زراعتی افغانستان از مسیر هوایی اوزبیکستان به بازارهای آسیای میانه، آسیای جنوبی و اروپا صادر خواهد شد.
گذرگاهها در پی درگیریهای نظامی میان پاکستان و طالبان افغان بسته شدند. اخیرا اداره طالبان اعلام کرد که مسیر صادرات و واردات افغانستان را تغییر میدهد.
ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان به تاجران دستور داد تا راههای بدیل برای تجارت جستجو کنند.
او تاکید کرد که طالبان نشان دادهاند که قادر به اداره و کنترول کشور نیستند.
درانی افزود که طالبان در همه عرصهها، از جمله امور اجتماعی، اقتصادی و مبارزه با تروریسم، ناکام بودهاند.
او با اشاره به گزارش نهادهای بینالمللی گفت که تحریک طالبان پاکستان که بهگفته او از سوی طالبان افغان حمایت میشود، تهدیدی برای سراسر آسیای جنوبی و مرکزی به شمار میرود.
بهگفته این دیپلومات پیشین، طالبان با سیاستهای خود، انزوای بیشترشان در میان همسایگان، کشورهای منطقه و جامعه جهانی را رقم زدهاند. او افزود که برخورد طالبان با موضوع آموزش دختران و زنان، به افزایش این انزوا انجامیده است.
درانی همچنین گفت که گروههای مخالف طالبان در شمال افغانستان، از جمله در بدخشان، فعالتر شدهاند و ادامه سیاستهای طالبان میتواند به تقویت و اتحاد این جریانهای مسلح کمک کند.
او در بخش دیگری از سخنانش تاکید کرد که پاکستان، با توجه به تجربه گذشته، نباید خود را درگیر مسئله تغییر رژیم در افغانستان کند. این میزگرد بهطور مشخص با محوریت همین موضوع برگزار شده بود.
سفیر سابق پاکستان گفت برخورد طالبان با زنان این گروه را در سطح جهانی منفور کرده است.
مقاومت در شمال ادامه مییابد
امجد علی شیر، سفیر سابق پاکستان در کمبودیا نیز در این میز گرد از مقاومت جبهه آزادی به رهبری یاسین ضیا یادآوری کرد و گفت این نیروها در شمال و بدخشان حضور دارند.
به گفته آقای شیر، بدخشان یک منطقه مهم است که با تاجیکستان، چین و پاکستان مرز مشترک دارد.
این دیپلومات پاکستانی گفت تاکنون تلاشهای جبهات مخالف طالبان دفع شده اما این آغاز کار آنهاست و تلاش برای تغییر رژیم «ادامه خواهد یافت» و متوقف نخواهد شد.
در ماههای اخیر رسانههای پاکستان بهطور گسترده درباره احتمال تغییر رژیم در افغانستان گزارش دادهاند. همزمان با افزایش تنش میان دو طرف، مقامات پاکستانی دیگر از «حکومت موقت» یا «اداره طالبان» نام نمیبرند و اصطلاح «رژیم طالبان» را به کار میبرند. در دو ماه پسین، اسلامآباد بارها به نبود مشروعیت حکومت طالبان و حذف گروههای قومی، اقلیتها و زنان از ساختار قدرت اشاره کرده است.
روابط طالبان و پاکستان وارد مرحله بحران شده است. سه دور گفتوگو میان دو طرف بینتیجه پایان یافته و طالبان به خواستههای پاکستان درباره تحریک طالبان پاکستان پاسخ مثبت ندادهاند. پاکستان خواستار تعهد کتبی طالبان برای توقف حملات این گروه در خاک پاکستان، صدور فتوا علیه جهاد در پاکستان و تحویل رهبران تیتیپی بود، اما طالبان با هیچیک از این مطالبات موافقت نکردهاند. طالبان میگویند مسئله تیتیپی «مشکل داخلی پاکستان» است.
پس از بستهشدن گذرگاههای مرزی توسط پاکستان، طالبان تصمیم به کاهش روابط تجاری با این کشور گرفتند. مقامهای طالبان دستور دادهاند که واردات دارو از پاکستان متوقف شود. طالبان سرگرم گفتوگو با هند برای جایگزینی کالاهای پاکستانی هستند.
با این حال، سفیران پیشین پاکستان در این نشست تاکید کردند که هند نمیتواند جایگزین پاکستان شود، زیرا جغرافیا قابل تغییر نیست.
هند و افغانستان مرز مشترک ندارند و دهلینو برای روابط اقتصادی با افغانستان ناچار است از مسیر بنادر پاکستان یا ایران استفاده کند.
طالبان روی بندر چابهار حساب میکنند، اما این بندر زیر فشار تحریمهای جهانی قرار دارد.
