روز چهارشنبه دو عضو گارد ملی امریکا در نزدیکی کاخ سفید هدف تیراندازی قرار گرفتند. مقامهای امریکایی مظنون را رحمانالله لکنوال، شهروند ۲۹ ساله افغان معرفی کردند. او در ارتش پیشین افغانستان خدمت کرده و در سال ۲۰۲۱ بهعنوان همکار نیروهای امریکا به این کشور منتقل شده است.
مقامهای پولیس واشنگتن میگویند که مظنون بدون درگیری لفظی، دو سرباز را «کمین» گرفت و از ناحیه سر هدف قرار داد.
منابع امریکایی گزارش دادهاند که مهاجم با یک تفنگچه تیراندازی کرده و این سلاح پس از رویداد توسط تیمهای تحقیق ضبط شده است.
رحمانالله لکنوال نیز با شلیک گلوله زخمی شده است. مجله تایم و انبیسی با استناد به منابع امنیتی، میگویند که او چهار گلوله خورده، اما جراحاتش «غیرمرگبار» بوده است.
دوست لکنوال: باورم نمیشود
به گزارش نشریه تایم که از قول یکی از نزدیکان او نشر شده، لکنوال در ولایت خوست در شرق افغانستان بزرگ شده و از آنجا به ارتش افغانستان پیوسته است.
بر اساس همین روایت، او بخشی از دوره خدمتش را در ولایت قندهار و در کنار نیروهای ویژه امریکا سپری کرده است.
همین منبع تأکید کرده است که او و رحمانالله لکنوال بهعنوان سربازان همکار نیروهای امریکایی «هدف مستقیم طالبان» بودند و پس از تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱ زندگیشان با خطر جدی روبهرو شد.
این فرد در گفتوگو با انبیسی گفته است: «ما کسانی بودیم که طالبان در افغانستان ما را هدف میگرفت. باورم نمیشود که او ممکن باشد چنین کاری کرده باشد.»
وی گفته است آخرین بار که چند ماه پیش با رحمانالله لکنوال صحبت کرده، او برای شرکت آمازون و برنامه «آمازون فلکس» کار میکرد؛ نوعی کار توزیع کالا که رانندگان در آن با موتر شخصی بستهها را منتقل میکنند. آمازون تا زمان نشر این گزارشها به درخواستهای رسانهها برای ارائه توضیح در این باره پاسخ نداده است.
جان رتکلیف، رئيس سازمان اطلاعات مرکزی امریکا، به فاکسنیوز گفت فرد مظنون با نهادهای دولتی امریکا در افغانستان، از جمله سازمان سیا، همکاری کرده بود.
او گفت: «پس از خروج فاجعهبار بایدن از افغانستان، دولت بایدن در سپتامبر ۲۰۲۱ انتقال فرد مظنون به تیراندازی را با استناد به همکاری پیشین او با دولت امریکا، از جمله سازمان اطلاعات مرکزی، بهعنوان عضو یک نیروی همکار در قندهار توجیه کرد؛ همکاریای که مدت کوتاهی پس از تخلیه آشفته پایان یافت.»
خویشاوند رحمانالله لکنوال گفته است که در ماههای اخیر ارتباطشان قطع شده بود و او دقیق نمیداند در زندگی روزمره لکنوال چه تغییراتی رخ داده است. این فرد به انبیسی گفته است: «نمیدانم چه شد. به کمک شما نیاز دارم تا بفهمم چرا چنین چیزی اتفاق افتاد.»
گزارش اندیتیوی، به نقل از منابعی در اداره طالبان، میگوید که رحمانالله لکنوال در گذشته عضو «یونیت ۰۱» بوده است؛ واحدی از نیروهای ویژه دولت پیشین که بهگفته این گزارش، توسط نهادهای استخباراتی امریکا آموزش و تجهیز میشد. همین منابع ادعا کردهاند شماری از اعضای پیشین این واحد با مشکلات روانی روبهرو بودهاند و در مواردی این وضعیت به خودکشی یا خشونت انجامیده است. این ادعاها تاکنون از سوی مقامهای امریکایی تأیید نشده است.
گزارشهای تایم و انبیسی، از قول یکی از اقارب او و مقامهای امنیتی، تصویر مشابهی از زندگی لکنوال در امریکا ارائه میکنند. بر اساس این روایت، او پس از ورود در شهر بلینگهام، در ایالت واشنگتن اسکان یافت و همراه با همسر و پنج فرزندش در آنجا زندگی میکرد.
چگونه به امریکا رفت و چه وضعیت حقوقی داشت؟
بر اساس اسناد و اظهارات مقامهای امریکایی، رحمانالله لکنوال در سپتامبر ۲۰۲۱، چند ماه پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و تسلط طالبان، در چارچوب برنامه «عملیات استقبال از همکاران» وارد امریکا شد؛ برنامهای که برای انتقال و اسکان افغانهای «آسیبپذیر» و همکاران محلی نیروها و دیپلوماتهای امریکایی ایجاد شده بود.
به گفته وزارت امنیت داخلی امریکا، او در بدو ورود بهعنوان دارنده «پذیرش بشردوستانه» قبول شد. جواز اقامت موقتی که اجازه بود و باش و کار محدود را فراهم میکند.
به نقل از سیانان، لکنوال در سال ۲۰۲۴ درخواست پناهندگی داد و این درخواست در اپریل ۲۰۲۵ پذیرفته شد و از آن زمان بهعنوان پناهنده بهطور قانونی در امریکا زندگی میکرد.
در پی تیراندازی اخیر، اداره خدمات شهروندی و مهاجرت امریکا اعلام کرد بررسی تمام درخواستهای مهاجرتی مربوط به شهروندان افغانستان «تا اطلاع ثانوی» متوقف شده است. اقدامی که مستقیماً با نام لکنوال و این رویداد پیوند داده شد و واکنش نهادهای مدافع حقوق مهاجران افغان را برانگیخت.
مقامهای ضدتروریسم ایالات متحده گفتهاند اداره تحقیقات فدرال (افبیآی) این رویداد را بهعنوان یک «اقدام احتمالی تروریستی» بررسی میکند، اما تاکنون انگیزه مشخصی برای حمله اعلام نشده است.
مسئولان تأیید کردهاند که رحمانالله لکنوال تنها مهاجم صحنه بوده و هیچ مظنون دومی شناسایی نشده است.
عابدالله فاروقی چهارشنبه، پنجم قوس، در یک نوار ویدیویی گفت که این هیئت با والی ولایت مختاری کوهستان تاجیکستان، معاون امنیت ملی در امور سرحدات و دیگر مسئولان امنیتی تاجیکستان دیدار و گفتوگو کند.
این مقام طالبان اضافه کرد که عبدالمنان حسان، معاون نظامی ریاست عمومی پولیس سرحدی اداره طالبان نیز، در ترکیب این هیئت حضور دارد.
حکمتالله آخندزاده، رئیس آب و انرژی طالبان در بدخشان نوشت که این هئیت در دیدار با مقامات تاجیکستانی به توافقات مهمی دست یافته است. به گفته او، دو طرف درباره جلوگیری از رفتآمدهای غیرقانونی، تبادل اطلاعات استخباراتی، ایجاد بازارهای مشترک مرزی و تقویت اعتماد دوجانبه به توافق رسیدهاند.
پیشتر یک هیئت بلندپایه تاجیکستان در ۲۶ عقرب به کابل سفر کرده و با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار و گفتوگو کرد. طالبان اعلام کرد که با این هیئت درباره تقویت و گسترش مناسبات در زمینههای مختلف، به ویژه روابط دیپلوماتیک و همکاریهای اقتصادی بحث و تبادل نظر کرده است.
پیش از این، یوسف وفا، والی طالبان در بلخ و از چهرههای نزدیک به هبتالله به دعوت تاجیکستان، به دوشنبه سفر کرده بود. این مقام طالبان در سفرش به دوشنبه خواستار تحویل سفارت افغانستان شد.
تاجیکستان از جمله کشورهای آسیای میانه است که کمترین روابط دیپلوماتیک را با طالبان دارد.
حضور و فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان، نگرانیهای امینتی را برای کشورهای همسایه ایجاد کرده است.
محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان و یوسف شریفزاده، سفیر تاجیکستان در اسلامآباد، روز سهشنبه درباره افغانستان و تقویت همکاریها برای مقابله با تروریسم گفتوگو کردند. تضمین امنیت و ثبات منطقه از دیگر مباحث مطروحه در این دیدار بوده است.
