روزنامه نیویارک تایمز چاپ ایالات متحده در گزارشی از وضعیت مهاجران افغان در پاکستان نوشته است که نگاه مقامهای پاکستانی به افغانها تغییر یافته و اخراج گسترده آنان به یکی از شدیدترین موجهای جابهجایی در سالهای اخیر تبدیل شده است.
در این گزارش آمده است که پاکستان امسال حدود یک میلیون نفر از جمعیت سه میلیونی افغانهای مقیم این کشور را بازداشت، اخراج یا مجبور به بازگشت کرده در حالی که بسیاری از این افراد در پاکستان متولد شدهاند یا تمام عمرشان را آنجا سپری کردهاند.
نیویارک تایمز نوشته است که این اقدام همزمان با تشدید تنشها میان پاکستان و افغانستان و بستهشدن گذرگاههای مرزی صورت گرفته و مقامهای پاکستانی گفتهاند دیگر توان میزبانی چند دههای از جامعه مهاجران افغان را ندارند.
در گزارش تأکید شده است که شمار زیادی از افغانهای اخراجشده در افغانستان هیچ خانهای ندارند و به کشوری بازمیگردند که با بحران انسانی، کمبود کار و مسکن روبهرو است.
براساس این گزارش، در ماههای اخیر خانوادههای افغان در شهرهای مختلف پاکستان وسایل زندگی خود را بر موترهای باربری بار زدهاند تا پیش از آغاز فشارهای بیشتر، کشور را ترک کنند.
نیویارک تایمز به نمونهای در حومه کراچی اشاره کرده که چند خانواده، با کودکان خود از جمله کودکی هفتروزه، در حال بارکردن داشتههایشان بودند و گفتهاند که پس از هشدارهای مسجد و بلندگوهای موتر پولیس، تصمیم به خروج گرفتهاند.
این گزارش میافزاید که افغانها در کمپهای غیررسمی کراچی و دیگر شهرها سالها زندگی کردهاند و رفتوآمد میان دو کشور سابقه طولانی دارد، اما موج تازه بهدلیل برخورد یکسان با همه افغانها، بدون توجه به وضعیت اقامتی آنان، بیسابقه توصیف شده است. مقامهای پاکستانی در اظهارات رسمی افغانها را تهدید امنیتی خواندهاند و مدعیاند که شمار زیادی از آنان در فعالیتهای مجرمانه دخیلاند.
نیویارک تایمز نوشته است که این سیاست در زمانی اجرا میشود که کشورهای غربی نیز محدودیتهایی علیه افغانها وضع کردهاند. در گزارش آمده است که دولت دونالد ترامپ اعلام کرده که روند بررسی درخواستهای مهاجرتی افغانها را متوقف کرده و وضعیت پناهجویان افغان در امریکا را پس از تیراندازی اخیر در واشنگتن از نو ارزیابی میکند.
به نوشته نیویارک تایمز، مقامهای پاکستانی از مالکان خانهها خواستهاند افغانها را بیرون کنند و در برخی مناطق از شهروندان خواستهاند در شناسایی آنان کمک کنند. اداره امور پناهندگان سازمان ملل گزارش داده است که شمار بازداشت افغانها در پاکستان امسال دوازده برابر سال گذشته شده است.
برادران دینی دیروز، تهدید امنیتی امروز
در این گزارش ریشه تاریخی حضور افغانها در پاکستان نیز یادآوری شده و آمده است که آنان در دهههای گذشته از «برادران دینی» به «بهانه تهدید امنیتی» بدل شدهاند. سخنگوی ارتش پاکستان به نیویارک تایمز گفته است که «شمار زیادی از افغانها در فعالیتهای مجرمانه دخیل هستند».
نیویارک تایمز نوشته است که مقامهای پاکستانی ادعا دارند تمام افغانهای حاضر در خاکشان تهدید امنیتیاند و نمونههایی از حملهها و انفجارهای اخیر را به افغانها نسبت دادهاند. در هفتههای اخیر حمله انتحاری در پشاور و رویدادهای مرزی تنشها میان دو کشور را افزایش داده و دو طرف یکدیگر را متهم کردهاند.
پرداخت رشوه، راهی برای ماندن در پاکستان
در بخش دیگری از گزارش آمده است که افغانهای متمولتر توانستهاند با پرداخت رشوه یا استفاده از واسطه ویزایشان را تمدید کنند، اما روند اخراج بیشتر دامن افغانهای فقیر را گرفته است. برخی خانوادهها گفتهاند که پس از پایان ویزا یا رد درخواستشان، هیچ فرصتی برای ماندن ندارند.
نیویارک تایمز از کودکان و خانوادههایی تصویری ارائه کرده که در سرمای شبها در پارکها زندگی میکنند. در یکی از نمونهها زنی افغان که پدرش، یک افسر پیشین ارتش افغانستان، توسط طالبان بازداشت و کشته شده، گفته است که با وجود داشتن ویزای معتبر، نگران اخراج است.
آقای دار روز شنبه، هشتم قوس در یک کنفرانس خبری گفت که وزارت خارجه پاکستان یک روز پیش درخواست سازمان ملل در این زمینه را دریافت کرده است.
او افزود که پیش از ارائه پاسخ رسمی، این موضوع با رهبران نظامی و نخستوزیر این کشور بررسی خواهد شد. او ابراز امیدواری کرد که تایید عبور کمکهای بشردوستانه تا فردا (یکشنبه) انجام شود.
به گفته اسحاق دار، اسلامآباد به طالبان اطلاع داده است که بیتوجهی به مسئله تحریک طالبان پاکستانی میتواند برای این گروه نیز مشکلاتی به همراه داشته باشد. او تاکید کرد که اسلامآباد تنها خواستار تعهد طالبان در همین زمینه است.
آقای دار همچنین درباره توافقنامه اتصال ریلی توضیح داد و گفت که نشستهایی در این زمینه با پاکستان، افغانستان و اوزبیکستان برگزار شده اما از سوی طالبان هیچ بهبودی مشاهده نشده است.
گذرگاههای پاکستان با افغانستان در پی درگیریهای نظامی این کشور با طالبان، نزدیک به ۵۰ روز است که بسته مانده و بازرگانان را در دو طرف متضرر کرده است.
پیشتر هیئتی متشکل از بازرگانان با مولانا فضلالرحمان، رهبر حزب جمعیت علمای پاکستان دیدار کرده و خواستار رسیدگی به این مسئله شده بودند.
