از خیابانهای ناامن تا کمبود خدمات اولیه جز چالشهایی است که به گفته برنامه اسکان بشر سازمان ملل، زنان و دختران افغان همه روزه با آنها دست به گریبانند. این سازمان خواستار حمایت از زنان و دختران افغان شده و بر فراهمکردن فضاهای امن برای آنان تاکید کرده است.
برنامه اسکان بشر سازمان ملل روز یکشنبه، ۹ قوس در جریان کارزار سالانه ۱۶ روزه مبارزه با خشونت مبتنی بر جنسیت، گفته است که زنان و دختران افغان باید به فضاهایی دسترسی پیدا کنند که در آن آموزش ببینند، ارتباطات خود را تقویت کنند و به شکوفایی دست یابند.
این سازمان در حالی به چالشهای روزمره زنان افغان اشاره کرده است که پیشتر یوناما و اداره زنان ملل متحد نیز نسبت به افزایش ۴۰ درصدی خشونت علیه زنان و دختران افغان هشدار دادهاند.
ارزیابی سازمان ملل نشان میدهد در دو سال اخیر شمار زنانی که در معرض خطر خشونت قرار دارند تا ۴۰ درصد افزایش یافته و بیش از ۱۴ میلیون زن به خدمات محافظتی و کمکهای فوری نیازمندند.
اسحاق دار، وزير خارجه پاکستان میگويد در آخرین سفری که به کابل داشته، امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان از بازداشت شماری از اعضای تحريک طالبان پاکستان خبر داده است. آقای دار گفته که این کافی نیست و طالبان باید اعضای تیتیپی را یا از مرز دو کشور دور سازد و یا هم آنها را تسیلم دهد.
آقای دار تأکید کرده که کشورش به هیچوجه نمیخواهد از خاک افغانستان بر ضد امنیت پاکستان استفاده شود. او انتقال طالبان پاکستانی از نزدیکی مرز مشترک دو کشور به ساحات دورتر یا تسلیمدهی اعضای این گروه به پاکستان را از پیشنهادهایی دانسته که به طرف افغان مطرح شده است.
دار گفته که اخیراً به چند کشور از جمله بحرین، روسیه و بلجیم سفر کرده و در جریان دیدارهای رسمی با مقامها در این کشورها، معلومات رسیده درباره وضعیت افغانستان و پاکستان را نادرست خوانده و پیام واقعیتهای دو کشور را به آنان رسانده است. او اضافه کرده که این معلومات تازه از سوی اتحادیه اروپا و سایر کشورها پذیرفته شده است.
وزیر خارجه پاکستان همچنان طالبان را به بازنگری سیاستهای حکومتداری این گروه فراخوانده و گفته که ساختار حاکمیت طالبان دو بخش دارد؛ نیمی خوستار صلح اند و نیمی در برابر صلح قرار دارند.
او افزوده است: «ما میتوانیم مسئله افغانستان را با زور حل کنیم، اما نمیخواهیم برادران خود را با ورود به خانهشان بکشیم. به هند اگر بتوانیم درس بدهیم، حل مشکل افغانستان که چیزی نیست.»
تندی روابط میان طالبان و حکومت پاکستان در هفتههای اخیر باعث شده که دو طرف نسبت به یکدیگر اظهارنظرهای تندی رد و بدل کنند.
مقامهای پاکستانی میگویند سه مهاجمی که هفته گذشته به مقر نیروهای پولیس در پیشاور حمله کردند، شهروندان افغانستان بودهاند. مقامها گفتهاند که تاکنون بیش از ۱۰۰ مظنون در جریان این بررسی مورد بازجویی قرار گرفتهاند.
پولیس پاکستان در سوم قوس اعلام کرد که در یک حمله انتحاری در شهر پیشاور، سه پولیس کشته و دو نفر دیگر مجروح شدند. به گفته منابع امنیتی پاکستان، پس از حمله انتحاری، دو مهاجم دیگر قصد ورود به ساختمان پولیس را داشتند که هدف قرار گرفتند و کشته شدند.
هرچند در آنزمان، مقامهای پاکستان اعلام کردند که مهاجمان عضو تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) بودند، اما تحقیقات فعلی بازرسان پاکستانی نشان میدهد که مهاجمان کشتهشده افغان بودند.
در همینحال، بازرسان تصاویر ثبتشده دوربینهای امنیتی را نیز بهدست آوردهاند که حرکت مهاجمان از قبرستان رحمانبابا تا مقر پولیس در پیشاور را نشان میدهد. آنها گفتهاند که مهاجمان انتحاری در روز حمله هیچ تلفن همراهی با خود نداشتند و این موضوع روند تحقیق را دشوارتر ساخته است.
به گفته بازرسان، تلاشها برای شناسایی و یافتن هرگونه همدست یا تسهیلکننده مرتبط با این مهاجمان ادامه دارد.
پیشتر ذوالفقار حمید، رئیس پولیس خیبرپختونخوا، گفته بود که بازرسان اسناد و شواهد مهمی شامل تصاویر، اثر انگشت و تصاویر دوربینهای امنیتی مظنونان را جمعآوری کردهاند.
او افزود: «ما مسیر حرکت مظنونان را تا فاصله زیادی ردگیری کردهایم. اکنون تلاش داریم دقیقا مشخص کنیم که آنها چگونه وارد شهر شدهاند.»
رئیس پولیس خیبرپختونخوا همچنین گفت که بازرسان محل اقامت شب قبل از حمله را نیز شناسایی کردهاند. موتورسایکل مورد استفاده مهاجمان از سوی پولیس به دست آمده و تیمهای کارشناس، اثر انگشتها را از آن استخراج کردهاند. او گفت: «موتورسایکل مهاجمان اکنون در اختیار ماست و اثر انگشتها از آن بهدست آمده است.»
وزارت امنیت داخلی امریکا تصاویر شماری از افغانهای متهم به اقدامات تروریستی و جرم در امریکا را منتشر کرد. این وزارت میگوید این افراد «تنها شماری از جنایتکارانی هستند که سخاوت امریکاییها را با خشونت پاسخ دادهاند.»
وزارت امنیت داخلی امریکا تصاویر افرادی را منتشر کرده که از سوی دولت بایدن اجازه اقامت در ایالات متحده را دریافت کردند و سپس دست به خشونت یا اعمال مجرمانه زدند. این وزارت گفته است که «امریکاییها مجبور نیستند از سوی افرادی که اصلا نباید اینجا باشند، خشونت را تحمل کنند». به گفته این وزارت، این افراد از ایالات متحده اخراج میشوند. یک نفر از افرادی که در فهرست وزارت امنیت ملی دیده میشود، پیش از این در درگیری با پولیس کشته شده است.
جمال ولی - تیراندازی به پولیس امریکا
وزارت امنیت داخلی امریکا گفته است که جمال ولی یک تبعه افغان که در زمان دولت بایدن از طریق «عملیات خوش آمدید به متحدان» وارد کشور شده بود، در جریان یک ایست بازرسی، دو افسر پولیس ویرجینیا را هدف گلوله قرار داد و زخمی کرد. او پس از اعلام اینکه «من باید به طالبان خدمت میکردم» در اثر واکنش متقابل کشته شد.
عبدالله حاجیزاده و نصیر احمد توحیدی - توطئه برای یک حمله تروریستی
طبق گزارش وزارت امنیت داخلی امریکا، عبدالله حاجیزاده و نصیر احمد توحیدی، هر دو تبعه افغان که توسط دولت بایدن وضعیت قانونی دریافت کرده بودند، به جرم توطئه برای یک حمله تروریستی در شهر اوکلاهما در انتخابات ۲۰۲۴ بازداشت و تحت پیگرد قانونی قرار گرفتند؛ «آنها صدها گلوله مهمات در اختیار داشتند و با داعش بیعت کرده بودند.»
محمد خاروین - در فهرست نظارت بر تروریسم
محمد خاورین، شهروند افغانستان که در فهرست افراد تحت نظرِ تروریستی قرار داشت، در سال ۲۰۲۴ توسط گشت مرزی بازداشت شد، اما دولت بایدن او را آزاد کرد و به ایالات متحده وارد کرد. او پس از آنکه بیش از یک سال آزادانه در سراسر ایالات متحده زندگی میکرد، دوباره دستگیر شد.
جاوید احمدی - ضرب و جرح
وزارت امنیت داخلی امریکا گفته است جاوید احمدی، یک تبعه غیرقانونی «مجرم» از افغانستان هم در سال ۲۰۲۵ توسط اداره مهاجرت و گمرک امریکا بازداشت و به جرم ضرب و جرح درجه دو محکوم شد، اما پیش از آن توسط دولت بایدن اجازه اقامت در کشور را داشت.
بهرالله نوری - تلاش به تجاوز جنسی
طبق گزارش وزارت امنیت داخلی امریکا، بهرالله نوری، یک تبعه افغان دیگر است که از امریکا خارج شده بود و در فورت مککوی در ویسکانسین بازداشت و به تلاش برای انجام عمل جنسی با یک فرد زیر سن قانونی متهم شد.
ذبیحالله مومند - تجاوز به یک دختر نوجوان
بر اساس اطلاعات وزارت امنیت داخلی امریکا، ذبیحالله مومند، یک تبعه افغانستان دیگر که توسط دولت بایدن در مونتانا اسکان داده شده بود، به تجاوز به یک دختر نوجوان در اتاق یک هتل در میسولا متهم شد.
وزارت امنیت داخلی امریکا گفته است: «اینها تنها تعدادی از مجرمانی هستند که گفته میشود توسط دولت بایدن کاملاً بررسی شدهاند.»
این وزارت با تاکید بر اینکه «امریکاییها مجبور نیستند از افرادی که اصلاً نباید اینجا باشند، خشونت را تحمل کنند» گفته است: «ما آنها را برمیگردانیم.»
وزارت امنیت داخلی امریکا در حالی این اطلاعات را منتشر کرد که چهارشنبه شب پنجم قوس یک مظنون افغان به نام رحمانالله لکنوال به دو عضو گارد ملی امریکا در واشنگتن دیسی تیراندازی کرد. سارا بکستروم، ۲۰ ساله یکی از این دو سرباز گارد ملی امریکا پس از شدت جراحات جان باخت.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا اعلام کرده که پرونده تمامی کسانی که در دوره جو بایدن، رئیسجمهور امریکا از افغانستان وارد شدهاند، باید دوباره بررسی شود. ترامپ گفت: «باید همه اقدامات لازم را برای اطمینان از اخراج هر فرد خارجی از هر کشوری که به اینجا تعلق ندارد یا هیچ نفعی برای کشور ما ندارد، انجام دهیم.»
اداره مهاجرت امریکا نیز روز پنجشنبه اعلام کرد که بررسی تمامی درخواستهای مهاجرتی شهروندان افغانستان به گونه فوری متوقف شده است.
وزارت خارجه امریکا هم گفته است که صدور ویزا برای تمام افراد دارای پاسپورت افغانستان را فورا متوقف کرده است.
آسوشیتدپرس در یک گزارش اختصاصی نوشته است که با دستیابی به برخی ایمیلها دریافته که عبدالرحمان لکنوال، متهم حمله به دو عضو گارد ملی امریکا، سالها با فروپاشی روانی، بیکاری و انزوای بلندمدت مواجه بوده است.
عبدالرحمان لکنوال که در سال ۲۰۲۱ در چارچوب برنامه «خوشآمدید متحدین» به همراه همسر و پنج فرزند خردسالش به امریکا منتقل شد، اکنون به قتل درجه یک متهم شده است.
یک فعال اجتماعی آشنا با لکنوال، سال گذشته چندین ایمیل را درباره وضعیت این پناهجوی افغان به «کمیته امریکایی پناهجویان و مهاجران»، یک سازمان غیرانتفاعی ارائهدهنده خدمات به پناهجویان، ارسال کرده بود.
این فعال اجتماعی با مشاهده رفتار نامنظم و مبهم لکنوال، بیم داشت که او در آستانه خودکشی قرار دارد، بههمین دلیل به سازمان مذکور ایمیل فرستاده و درخواست کمک کرده بود.
با اینحال، این فعال اجتماعی در مصاحبهای تصریح کرده است که هیچ نشانهای دال بر تمایل لکنوال به اعمال خشونت علیه دیگران مشاهده نکرده بود.
در یک ایمیل در ماه جنوری ۲۰۲۴ نوشته شده بود: «رحمانالله از مارچ سال ۲۰۲۳، دیگر بهعنوان یک فرد، یک پدر و یک نانآور، کارکرد عادی نداشته است. او در همان ماه کارش را ترک کرد و رفتار او بهشدت تغییر کرده است.»
لکنوال گاهی هفتهها در «اتاق تاریکش مینشست، بدون صحبت با هیچکس، حتا با همسر یا فرزندانش.» در مقطعی در سال ۲۰۲۳، خانواده پس از چند ماه پرداختنکردن کرایه با خطر اخراج از خانه روبهرو شد.
در یکی از ایمیلها آمده بود که اعضای خانواده لکنوال اغلب مجبور میشدند پسران خردسالش را برای رساندن تلفن یا پیامها به اتاق او بفرستند، چون او به هیچکس دیگری پاسخ نمیداد. حتا زمانی که همسرش یک هفته برای دیدار خویشاوندان سفر کرده بود، کودکان حمام نکردند، لباسشان عوض نشد و غذای مناسبی نخوردند. مکتب کودکان هم درباره شرایطشان هشدار داده بود.
این ایمیل توضیح میدهد که لکنوال «هر از گاهی با موتر به سفر میرفت و بدون توقف رانندگی میکرد.»
ژنین پیرو، قاضی دادگاه در واشنگتن، هفته گذشته گفت که لکنوال سراسر کشور را بیوقفه رانندگی کرد تا به پایتخت برسد و حملهاش را انجام دهد.
روزنامه نیویارک تایمز چاپ ایالات متحده در گزارشی از وضعیت مهاجران افغان در پاکستان نوشته است که نگاه مقامهای پاکستانی به افغانها تغییر یافته و اخراج گسترده آنان به یکی از شدیدترین موجهای جابهجایی در سالهای اخیر تبدیل شده است.
در این گزارش آمده است که پاکستان امسال حدود یک میلیون نفر از جمعیت سه میلیونی افغانهای مقیم این کشور را بازداشت، اخراج یا مجبور به بازگشت کرده در حالی که بسیاری از این افراد در پاکستان متولد شدهاند یا تمام عمرشان را آنجا سپری کردهاند.
نیویارک تایمز نوشته است که این اقدام همزمان با تشدید تنشها میان پاکستان و افغانستان و بستهشدن گذرگاههای مرزی صورت گرفته و مقامهای پاکستانی گفتهاند دیگر توان میزبانی چند دههای از جامعه مهاجران افغان را ندارند.
در گزارش تأکید شده است که شمار زیادی از افغانهای اخراجشده در افغانستان هیچ خانهای ندارند و به کشوری بازمیگردند که با بحران انسانی، کمبود کار و مسکن روبهرو است.
براساس این گزارش، در ماههای اخیر خانوادههای افغان در شهرهای مختلف پاکستان وسایل زندگی خود را بر موترهای باربری بار زدهاند تا پیش از آغاز فشارهای بیشتر، کشور را ترک کنند.
نیویارک تایمز به نمونهای در حومه کراچی اشاره کرده که چند خانواده، با کودکان خود از جمله کودکی هفتروزه، در حال بارکردن داشتههایشان بودند و گفتهاند که پس از هشدارهای مسجد و بلندگوهای موتر پولیس، تصمیم به خروج گرفتهاند.
این گزارش میافزاید که افغانها در کمپهای غیررسمی کراچی و دیگر شهرها سالها زندگی کردهاند و رفتوآمد میان دو کشور سابقه طولانی دارد، اما موج تازه بهدلیل برخورد یکسان با همه افغانها، بدون توجه به وضعیت اقامتی آنان، بیسابقه توصیف شده است. مقامهای پاکستانی در اظهارات رسمی افغانها را تهدید امنیتی خواندهاند و مدعیاند که شمار زیادی از آنان در فعالیتهای مجرمانه دخیلاند.
نیویارک تایمز نوشته است که این سیاست در زمانی اجرا میشود که کشورهای غربی نیز محدودیتهایی علیه افغانها وضع کردهاند. در گزارش آمده است که دولت دونالد ترامپ اعلام کرده که روند بررسی درخواستهای مهاجرتی افغانها را متوقف کرده و وضعیت پناهجویان افغان در امریکا را پس از تیراندازی اخیر در واشنگتن از نو ارزیابی میکند.
به نوشته نیویارک تایمز، مقامهای پاکستانی از مالکان خانهها خواستهاند افغانها را بیرون کنند و در برخی مناطق از شهروندان خواستهاند در شناسایی آنان کمک کنند. اداره امور پناهندگان سازمان ملل گزارش داده است که شمار بازداشت افغانها در پاکستان امسال دوازده برابر سال گذشته شده است.
برادران دینی دیروز، تهدید امنیتی امروز
در این گزارش ریشه تاریخی حضور افغانها در پاکستان نیز یادآوری شده و آمده است که آنان در دهههای گذشته از «برادران دینی» به «بهانه تهدید امنیتی» بدل شدهاند. سخنگوی ارتش پاکستان به نیویارک تایمز گفته است که «شمار زیادی از افغانها در فعالیتهای مجرمانه دخیل هستند».
نیویارک تایمز نوشته است که مقامهای پاکستانی ادعا دارند تمام افغانهای حاضر در خاکشان تهدید امنیتیاند و نمونههایی از حملهها و انفجارهای اخیر را به افغانها نسبت دادهاند. در هفتههای اخیر حمله انتحاری در پشاور و رویدادهای مرزی تنشها میان دو کشور را افزایش داده و دو طرف یکدیگر را متهم کردهاند.
پرداخت رشوه، راهی برای ماندن در پاکستان
در بخش دیگری از گزارش آمده است که افغانهای متمولتر توانستهاند با پرداخت رشوه یا استفاده از واسطه ویزایشان را تمدید کنند، اما روند اخراج بیشتر دامن افغانهای فقیر را گرفته است. برخی خانوادهها گفتهاند که پس از پایان ویزا یا رد درخواستشان، هیچ فرصتی برای ماندن ندارند.
نیویارک تایمز از کودکان و خانوادههایی تصویری ارائه کرده که در سرمای شبها در پارکها زندگی میکنند. در یکی از نمونهها زنی افغان که پدرش، یک افسر پیشین ارتش افغانستان، توسط طالبان بازداشت و کشته شده، گفته است که با وجود داشتن ویزای معتبر، نگران اخراج است.