امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، با انتقاد از پاکستان گفت که این کشور در پی تطبیق «پروژههای مرموز» در افغانستان است. او پاکستان را متهم کرد که با فشار اقتصادی، با بستن راههای تجاری، میخواهد اداره طالبان سقوط کند و اعتراضات سراسری در افغانستان شکل بگیرد.
وزیرخارجه طالبان چهارشنبه در نشست با فعالان رسانهای حامی طالبان در کابل، پاکستان را متهم کرد که به خاطر تطبیق «پروژههای مرموز» در افغانستان بهانهگیری میکند، اما افزود که «ما هم حق داریم از خود دفاع کنیم.»
او گفت پاکستان با همه جریانها و شخصیتهای سیاسی داخلی و «به جز یک کشور، با تمام کشورهای همسایه مشکل دارد.»
جابجایی «برادران قبایلی»
متقی میگوید برای رفع نگرانی و تشویش پاکستان، اداره طالبان در چهار سال گذشته مهاجرین وزیرستانی را از مرزهای دو کشور دور کرده و برای تامین امنیت، صدها پاسگاه و نیروی تازه در امتداد مرز مستقر کرده است. او افزود درخواستهای پاکستان «عملی و قابل قبول نیست.» او پیشتر گفته بود که پاکستان خواستار انتقال اعضای تیتیپی به داخل افغانستان است.
پیشتر، سخنگوی طالبان نیز گفته بود که مهاجرین وزیرستانی از مرز با پاکستان به دیگر مناطق منتقل شدهاند. طالبان موجودیت تیتیپی در افغانستان را انکار میکند، اما میگوید مهاجرین وزیرستانی در افغانستان حضور دارند و آنان پیش از روی کار آمدن اداره طالبان وارد افغانستان شده بودند.
متقی با اشاره به سخنان ارتش پاکستان درباره دشواربودن کنترول مرزها و نیاز به ظرفیت و منابع گسترده گفت که «خودشان چنین میگویند، اما از ما میخواهند هرچیز را آماده تقدیم کنیم.» او افزود: «وقتی ادعا دارید تکنولوژی دارید، نیروی مجهز دارید، خودتان امنیت مرز را بگیرید؛ همان چیزی که از ما میخواهید که انجام دهیم.»
احمدشریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، هفته گذشته در یک نشست خبری گفته بود که کنترول مرز پیچیده و دشوارگذر با افغانستان نهایت سخت و پرهزینه است.
متقی تاکید کرد که طالبان طی چهار سال «امنیت سراسری را تامین کرده، داعش و دیگر گروهها را از بین بردهاند.» به گفته او، «پاکستان هم همین کارها را بکند.»
او همچنین مشکل تیتیپی را «مربوط به دو دهه گذشته» و مشکل این کشور با بلوچها را «از آغاز پیدایش پاکستان» دانست و افزود که این بحرانها «ریشه در سیاستهای نادرست خود پاکستان دارد.»
وزیر خارجه اداره طالبان گفت: «وقتی مردم در پشتتان باشد، هیچکسی نمیتواند مشکل امنیتی ایجاد کند.» متقی اضافه کرد که در برابر پاکستان «سرخ رو و کامیاب» بودهاند.
فکر خام
امیرخان متقی به بستهبودن گذرگاههای مرزی میان افغانستان و پاکستان اشاره کرد و گفت: «یک فکر خام وجود داشت که اگر راهها بسته شود، نظام سقوط میکند و صدای مردم بلند میشوند»، اما چنین نشد و «هیچ مشکلی پیش نیامد.» او تاکید کرد که بستن راهها هیچ مشکلی ایجاد نکرده و مواد خوراکی و اولیه از کشورهای دیگر تامین شده است.
او گفت در نشست وزیران خارجه سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، درباره پیامدهای حملات هوایی پاکستان و بستهشدن مرزها صحبت کرده، اما اسحقدار، وزیر خارجه پاکستان، خشمگین شده و گفته است که این نشست اقتصادی را سیاسی نکنید. متقی در پاسخ گفته: «بستن راهها و توقف اموال تجار، مساله تجاری و اقتصادی نیست؟» او افزود که طرف پاکستانی «حوصله شنیدن صحبتها را هم ندارد.»
دوگانگی سیاسی
متقی تاکید کرد که «مرجع تصمیم و فرماندهی در پاکستان یکی نیست» و همین موضوع گفتوگوها را به بنبست کشانده است. او گفت که اسحقدار، وزیر خارجه پاکستان، ناچار است هم از نخستوزیر و هم از فرمانده ارتش اجازه بگیرد.
به گفته وی، در منازعه با پاکستان، تمام مردم افغانستان به گونه یکپارچه از طالبان حمایت کردهاند و «حتی یک سیاستمدار، عالم یا تجار با موقف آنان مخالفت نکرده است.»
پس از حملات هوایی پاکستان به کابل و برخی ولایتها، شماری از فعالان سیاسی و مقامات پیشین گفتند که «جنگ طالبان با پاکستان، جنگ مردم افغانستان نیست.»
مقامات پاکستانی نیز پس از افزایش تنشها با طالبان، بارها بر «عدم مشروعیت اداره طالبان» و «نادیده گرفتن حقوق اقوام و اقلیتهای قومی و مذهبی» توسط آنان تأکید کردهاند.
روابط با هند حق ماست
متقی با اشاره به اتهامات پاکستان درباره دخالت هند در افغانستان گفت روابط افغانستان با هند «سیاسی و اقتصادی» است. او گفت پاکستان به سفرش به دهلی و دیوبند اعتراض کرده، اما افزود: «افغانستان یک کشور مستقل است و روابط مستقل حق ماست.»
او گفت پاکستان خود در دهلی سفارت دارد و داد و ستد میکند، اما «وقتی ما این کار را میکنیم شکایت میکنند.» به گفته متقی، سیاست طالبان در قبال هند «بر ضد هیچکس نیست.»
روابط طالبان با دهلینو در سالهای اخیر بهطور چشمگیری افزایش یافته است. از زمانی که تنش میان طالبان و پاکستان شدت گرفته، وزیران خارجه و تجارت طالبان به دهلی سفر کردهاند. طالبان تصمیم دارد داروی مورد نیاز افغانستان را بهجای پاکستان از هند تامین کند. آنان همچنین درباره تقویت بندر چابهار برای گسترش روابط ترانزیتی و تجاری با هند به توافق رسیدهاند.
به گفته طالبان در این دیدار که روز چهارشنبه، دوازدهم قوس برگزار شد بر افزایش صادرات ایران به افغانستان نیز تاکید شده است. در این نشست علیرضا بیکدلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان نیز حضور داشت.
این نشست درحالی برگزار شده است که اخیرا نورالحق انور، رئیس عمومی اداره امور طالبان گفت با بستهشدن مرزهای پاکستان نگرانی از کمبود دارو وجود داشت.
طالبان در اواسط عقرب سال جاری واردات دارو از پاکستان را ممنوع کرد و از واردکنندگان خواست داروهای مورد نیاز را از کشورهای دیگر تأمین کنند.
در ماههای اخیر، مبادلات تجاری طالبان با ایران بهویژه پس از تیرگی روابط این گروه با پاکستان گسترش یافته است. پیشتر عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران اعلام کرده بود که حجم تجارت میان دو کشور اکنون از مجموع تجارت ایران با تمام کشورهای اروپایی بیشتر شده است.
استاندار خراسان جنوبی ایران همچنین در ماه عقرب امسال گفته بود که در شش ماه نخست سال جاری خورشیدی بیش از سه میلیون و ۵۲ هزار تُن کالا از ایران به افغانستان صادر شده است.
تلاشهای مقامهای پاکستانی و طالبان برای دستیابی به صلح و پایان دادن به تنشهای مرزی در قطر و ترکیه بینتیجه مانده و این آخرین تلاشها برای کاهش تنش میان دو همسایه است.
یکی از مقامهای ارشد طالبان به خبرگزاری رویترز گفته است: «ما آمادهایم نشستهای بیشتری برگزار کنیم تا به نتیجهای مثبت برسیم.» مقامهای پاکستانی نیز گفتند که اسلامآباد در این مذاکرات با هیئتی متشکل از نمایندگان ارتش، نهادهای اطلاعاتی و وزارت خارجه حضور داشته است.
وزارت خارجه و ارتش پاکستان و همچنین سخنگویان طالبان و عربستان سعودی به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر در این باره پاسخی ندادهاند.
اسلامآباد مدعی است شبهنظامیان مستقر در افغانستان حملاتی علیه پاکستان انجام میدهند و کابل به درخواستهای مکرر برای اقدام علیه آنان پاسخ موثری نداده است. طالبان این ادعا را رد میکند.
دو طرف در ماه اکتبر در دوحه بر سر آتشبس توافق کردند اما دور دوم مذاکرات که ماه گذشته در استانبول برگزار شد، بدون دستیابی به توافقی بلندمدت به پایان رسید. اسلامآباد تاکید میکند که کابل باید متعهد شود علیه شبهنظامیان ضدپاکستان اقدام کند.
