تیراندازی مرزبانان ایرانی؛ جمهوری اسلامی پس از «۲۴ روز» اجساد مهاجران افغان را تحویل داد
خانوادههای ده مهاجر افغان کشته شده در مرز ایران، میگویند جمهوری اسلامی پس از اینکه اجساد را «حدود ۲۴ روز پنهان کرده بود»، تحویل داده است.
آنان نسبت به برخورد «غیرانسانی» مرزبانی ایرانی اعتراض کردهاند و از نهادهای بینالمللی و اداره طالبان خواستند این موضوع را پیگیری کنند.
خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان روز چهارشنبه، ۱۲ قوس گزارش داد که این مهاجران از ولسوالیهای زیرکوه و شیندند هرات هستند.
بستگان قربانیان گفتند که این مهاجران هنگام عبور از مرز مشترک افغانستان و ایران بدون هشدار از سوی نیروهای مرزی جمهوری اسلامی هدف گلوله قرار گرفتند.
آنها میگویند هدف این مهاجران از رفتن به ایران فقط اشتغال و معیشت بوده است.
به گفته مقامات طالبان، این مهاجران در ۲۲ عقرب سال جاری به ایران میرفتند که از طرف مرزبانی این کشور با گلوله هدف قرار گرفتند و کشته شدند.
خانوادههای ده مهاجر کشته شده با برگزاری یک گردهمایی در این ولایت، خواهان تأمین عدالت و پاسخگویی جمهوری اسلامی شدند.
نزدیکان قربانیان گفتهاند اسناد و شواهد کافی از محل حادثه را در اختیار دارند. آنان از نهادهای ملی و بینالمللی خواستهاند این پرونده را بهصورت جدی بررسی کرده و عاملان این رویداد اسفبار را پاسخگو کنند.
این خانوادهها از اداره طالبان نیز خواستهاند که از مجاری دیپلوماتیک موضوع را در ایران پیگیری کنند.
همزمان دفتر والی طالبان در هرات اعلام کرده که شکایت خانوادهها ثبت شده و قرار است موضوع به نهادهای ذیربط ارجاع و سپس پیگیری شود.
این مقام طالبان گفت که این افراد میخواستند بهصورت «غیرقانونی» از طریق بندر شیخ ابونصر فراهی وارد ایران شوند که هدف تیراندازی قرار گرفتند.
جمهوری اسلامی تاکنون در این مورد واکنشی نداشته است.
پیش از این نیز مرزبانان ایران در مناطق مختلف مرزی به مهاجران افغان تیراندازی کردهاند. یکی از مرگبارترین این تیراندازیها پارسال در منطقه کلگان سیستان و بلوچستان رخ داد.
سازمان حقوق بشری حالوش که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد گزارش داده بود که مرزبانان ایرانی به گروه ۳۰۰ نفری مهاجران افغان که قصد ورود به ایران را داشتند، تیراندازی کردند. آن زمان طالبان تایید کرد دو کشته و چندین زخمی این حادثه به افغانستان منتقل شدهاند.
در سال ۱۳۹۹ هم مرزبانان ایرانی در منطقه مرزی در ولسوالی گلران هرات دهها مهاجر افغان را پس از «شکنجه» به رودخانه انداختند. آن زمان مقامات حکومت پیشین افغانستان شمار قربانیان را ۱۸ تن اعلام کردند.
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در افغانستان اعلام کرد که تخمین زده میشود که ۱.۵ میلیون افغان با ناتوانیهای قابل توجهی زندگی میکنند که بسیاری از آن نتیجه دههها جنگ است. یونیسف روز چهارشنبه ۱۲ قوس در اکس نوشت که «کودکان بخش زیادی از این بار را تحمل میکنند.»
سوم دسامبر برابر با روز جهانی معلولان است.
یونیسف با انتشار عکسهایی از افراد معلول در افغانستان نوشت: «ما به آنها ادای احترام میکنیم و خواستار افغانستان فراگیر، عادلانه و پایدار برای همه هستیم.»
یوناما گفت: «افراد دارای معلولیت نباید بهعنوان یک موضوع فرعی در نظر گرفته شوند؛ آنها باید در هر مرحله از برنامهریزی، تصمیمگیری و ارائه خدمات بهطور کامل ادغام شوند.»
وزارت شهدا و معلولین طالبان در ماه حمل سال جاری اعلام کرد که از زمان روی کار آمدن دوباره اداره طالبان در اسد سال ۱۴۰۰، حدود ۶۵۰ هزار معلول، یتیم و زن بیوه نیازمند ثبت شده است.
پیش از این، برخی از خانوادههای نظامیان دولت سابق افغانستان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفته بودند که پس از تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰، مددمعاش ماهانهای که از سوی وزارت امور شهدا و معلولان به آنها پرداخت میشد، قطع شده است.
در دو دهه گذشته در جنگ طالبان با حکومت پیشین، بسیاری از غیرنظامیان هدف قرار گرفتند و معلول شدند.
رسانههای اوزبیکستان به نقل از اتاق بازرگانی و صنایع این کشور گزارش دادند که گذرگاه ترمذ –حیرتان پس از چهار سال بازگشایی شده است. طبق گزارش رسانهها، این اقدام با هدف تسهیل تردد مسافران و تقویت تجارت دوجانبه با افغانستان انجام شده است.
رسانههای این کشور روز چهارشنبه، دوازدهم قوس نوشتند که بازگشایی مرز زمینی اوزبیکستان با افغانستان با هدف افزایش صادرات تا سقف ۲٫۵ میلیارد دالر تا سال ۲۰۲۶ انجام شده است.
اوزبیکستان پس از قدرتگیری طالبان در سال ۲۰۲۱ مرز زمینی خود با افغانستان را به دلیل نگرانیهای امنیتی بسته بود.
بر اساس تصمیم جدید، شهروندان دو کشور هماکنون میتوانند از مرز عبور کنند اما الزامات دریافت ویزا همچنان وجود دارد.
این اقدام درحالی انجام شده است که بهدنبال تنش میان طالبان و پاکستان و بسته شدن گذرگاهها میان این دو کشور، طالبان تلاش کردهاند مسیرهای تازهای برای تجارت پیدا کنند.
طالبان و ازوبیکستان روابط گسترده اقتصادی دارند و مقامهای دو طرف در چهار سال گذشته پیوسته به دو کشور سفر کردهاند.
براساس دادههای کمیته آمار اوزبیکستان، حجم مبادلات تجاری این کشور با افغانستان از جنوری تا اکتبر سال جاری میلادی به ۱٫۳ میلیارد دالر رسیده که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته رشد ۴۶٫۷ درصدی را نشان میدهد.
هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان همزمان با سوم دسامبر، روز جهانی افراد دارای معلولیت، خواستار رعایت حقوق افراد دارای معلولیت شد.
یوناما گفت که ۲۴.۶ درصد، یعنی یکچهارم جمعیت افغانستان، با معلولیتهای خفیف زندگی میکنند.
یوناما روز چهارشنبه در بیانیهای نوشت که از این میان، ۴۰ درصد معلولیتهای متوسط را تجربه میکنند و حدود ۱۳.۹ درصد دیگر با اشکال شدید آن مواجهاند.
دفتر معاون ملل متحد در افغانستان با اشاره با این ارقام، خواستار تعهد و فوریت بیشتر برای حمایت از افراد دارای معلولیت شد.
این سازمان نوشت: «افراد دارای معلولیت نباید بهعنوان یک موضوع فرعی در نظر گرفته شوند؛ آنها باید در هر مرحله از برنامهریزی، تصمیمگیری و ارائه خدمات بهطور کامل ادغام شوند.»
یوناما گفت که افراد دارای معلولیت، نه فقط به عنوان بهرهمند از خدمات، بلکه عاملان توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادیاند.
به گفته ملل متحد، دههها جنگ، آوارگی، خشکسالی و ضعف نظامهای بهداشتی و اقتصادی موجب گسترش معلولیت در سراسر افغانستان شده است.
ایندریکا راتوته، معاون نماینده ویژه دبیرکل ملل متحد برای افغانستان، گفت که یوناما از اینکه افراد دارای معلولیت در تمام پروژهها و فعالیتهایش تحت پوشش قرار میگیرند، اطمینان حاصل میکند.
آقای راتوته گفت: «تضمین مشارکت افراد دارای معلولیت در تمام عرصههای زندگی، گامی مهم برای کمک به ساختن افغانستانی صلحآمیز، عادلانه و مرفه است.»
سازمان ملل بر اجرای راهبرد خود تحت عنوان «استراتژی شمولیت افراد دارای معلولیت» تاکید کرده تا اطمینان حاصل کند که «شمولیت افراد دارای معلولیت امر نمادین نبوده، بلکه در مرکز هر برنامه، مشارکت و فعالیتهایش جا دارد.»
در بیانیه یوناما آمده: «شمولیت این افراد در تمام ابعاد زندگی جوامع را نیرومند میسازد، استقامت را افزایش میدهد و راه را برای یک آینده عادلانهتر برای تمام مردم افغانستان هموار میکند.»
کینگزلی ویلسون، سخنگوی وزارت جنگ امریکا اعلام کرد که انتظار میرود تحقیقات این وزارتخانه درباره خروج «هولناک» امریکا از افغانستان در دوره جو بایدن، تا تابستان سال آینده تکمیل شود.
پنتاگون در ماه می از تشکیل گروه ویژهای برای بررسی نحوه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان خبر داده بود.
پیت هگست، وزیر جنگ امریکا گفته بود که وظیفه این تیم آن است که مطمئن شود در برابر مردم امریکا و نیروهای نظامی کشور، پاسخگویی و شفافیت کامل وجود دارد.
سخنگوی وزارت دفاع روز سهشنبه در یک نشست خبری گفت که تاکنون جزئيات جدیدی درباره این تحقیق در دست ندارد.
دونالد ترامپ و متحدان جمهوریخواه او پیوسته از اداره جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا به دلیل نحوه خروج «فاجعهبار» امریکا از افغانستان انتقاد کردهاند.
ترامپ در جریان کارزارهای انتخاباتی گفته بود که مقامهایی را که در این روند دخیل بودهاند، مورد بازخواست قرار خواهد داد.
به دنبال حمله رحمانالله لکنوال، یک پناهجوی افغان به دو گارد ملی امریکا در واشنگتن که یکی از آنها کشته شد، موضوع خروج امریکا از افغانستان و سوءمدیریت اداره قبلی در این روند، بار دیگر تبدیل به موضوع داغ رسانهها و مقامهای امریکا شده است.
آقای لکنوال در سپتامبر ۲۰۲۱ در چارچوب برنامه «استقبال از متحدان» وارد امریکا شده بود. پس از تیراندازی واشنگتن، دونالد ترامپ، رئيسجمهور و برخی از مقامهای امریکا مدعی شدند که اداره بایدن پروندههای شمار زیادی پناهجویان افغان را درست بررسی نکرده بود.
اکنون دونالد دستور داده که پروندههای تمام پناهجویان افغان که پس از آگست ۲۰۲۱ وارد امریکا شدهاند، بازبینی شود.
چهار سناتور دموکرات امریکا از حکومت ترامپ و افکار عامه این کشور خواستند که به خاطر عمل رحمانالله لکنوال که به نیروهای گارد ملی امریکا تیراندازی کرد، تمام پناهجویان افغان را مقصر ندانند.
آنها نوشتند که جامعه افغانهای ساکن امریکا این حمله را محکوم کردهاند.
این بیانیه را جین شاهین، کریس کونز، ایمی کولبشار و اندی کیم، سناتوران دموکرات روز سه شنبه و همزمان با افزایش اقدامات شدید حکومت ترامپ علیه پناهجویان افغان، منتشر کردند.
آنها گفتند: «ما با هرگونه تلاش برای مقصر نشان دادن تمام افغانها یا کوچک شمردن خدمت و فداکاری کسانی که در کنار نیروها و کارمندان امریکایی در افغانستان کار کردهاند، مخالف هستیم.»
در این بیانیه آمده است که «افغانها در سراسر ایالات متحده این اقدام بیمعنای مهاجم را محکوم کردهاند» و قدردان امریکا برای فراهم کردن فرصت زندگی جدید هستند.
مقامهای امریکایی، از جمله شخص رئیسجمهور این کشور، مهاجران افغان را به افراطگرایی و نفرت از فرهنگ امریکایی معرفی کرده و آنان را تهدیدی برای امنیتی ملی این کشور خواندهاند. بر اثر آن، حکومت امریکا پذیرش درخواست مهاجرت شهروندان افغان را ممنوع کرده و دستور داده است که پروندههای پناهجویانی را که در دوره بایدن به امریکا انتقال یافتهاند، بررسی شود.
مقامهای امریکایی گفتهاند افغانهایی که تهدید امنیتی تشخیص داده شوند، از ایالات متحده اخراج خواهند شد.
سناتوران دموکرات از ارزیابی سوابق امنیتی پناهجویان افغان که پس از سقوط کابل به امریکا انتقال یافتهاند، حمایت کردهاند، اما گفتهاند که نباید وعده حکومت برای پناه دادن به همکاران سابقش در افغانستان زیر پا گذاشته شود.
آنها هشدار دادند که چنین کاری باعث خواهد شد امریکا در مناطق دیگر از همکاری مردم محلی محروم شود، چون امریکا را شریک قابل اعتماد نخواهند دانست.