
دفتر والی طالبان در بلخ اعلام کرد که قزاقستان یک شفاخانه ۲۰۰ بستر و چند مکتب معیاری در افغانستان میسازد. طبق خبرنامه، گازیز اکباسوف، سفیر قزاقستان در افغانستان در دیدار با یوسف وفا، والی طالبان در بلخ گفت که با ساخت این پروژهها مشکلات صحی و آموزشی مردم کاهش خواهد یافت.
دفتر والی طالبان در بلخ روز چهارشنبه سوم جدی در خبرنامهای نوشت که یوسف وفا با سفیر قزاقستان در افغانستان دیدار و درباره توسعه همکاریهای تجاری، اقتصادی و بشردوستانه گفتوگو کردند.
درباره زمان شروع به کار این پروژهها جزئیاتی ارائه نشده است.
والی طالبان در بلخ در این دیدار از سرمایهگذاران قزاقستان و همکاریهای بشردوستانه این کشور استقبال کرده و آن را گامی مهم در راستای تقویت روابط خوانده است.
قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان در ماه قوس سال جاری خواهان ادامه کمکهای بشردوستانه کشورها به افغانستان شد و آن را برای تضمین امنیت منطقه مهم خواند.
او در بخشی از سخنرانیاش در عشقآباد هم تاکید کرد: «برای تضمین امنیت منطقه، ما ادامه ارائه کمک به افغانستان، از جمله با تحکیم تلاشهای بینالمللی برای رسیدگی به مسائل پیچیده بشردوستانه و بازسازی آن کشور را ضروری میدانیم.»
قزاقستان همانند دیگر کشورها (به جز روسیه) طالبان را به رسمیت نمیشناسد. با این حال، قزاقستان روابط گسترده دیپلوماتیک و اقتصادی با اداره طالبان دارد. این کشور در چند سال گذشته مقادیر زیادی کمکهای بشردوستانه به افغانستان ارسال کرده و به طالبان تحویل داده است.

ساکنان منطقه مجبورآباد ناحیه چهارم شهر جلالآباد به افغانستان اینترنشنال گفتند که افراد وابسته به شهابالدین دلاور، رئیس جمعیت هلال احمر طالبان، آنان را با زور از خانههایشان بیرون میکنند. آنها گفتند که قبالههای شرعی دارند و بیش از چهل سال است که این زمینها را در اختیار دارند.
نیروهای طالبان برخی از ساکنان محل را مورد ضربوشتم قرار داده و حتی زندانی کردهاند.
ساکنان منطقه مجبورآباد شهر جلالآباد روز جمعه، پنجم جدی گفتند که قبالههای شرعی آنان پذیرفته نمیشود و به آنها گفته شده است که این زمینها در زمان حاکمیت کمونیستها توزیع شده و بنابراین قبالههایشان اعتبار ندارد.
آنها همچنین میگویند که نهادهای عدلی و قضایی طالبان نیز به نفع آنان حکم داده و این دعوا را بردهاند، اما با وجود این، قبالههایشان پذیرفته نمیشود و افراد وابسته به طالبان از زور استفاده میکنند.
یکی از ساکنان گفت: «افراد مسلح وابسته به شهابالدین دلاور به مسجد یورش بردند و با زور از ساکنان منطقه اثر انگشت گرفتند و به آنها گفتند که ظرف پنج روز این محل را ترک کنند.»
ساکنان منطقه مجبورآباد روز جمعه یک راهپیمایی اعتراضی برگزار کردند و شمار زیادی از مردم به خیابانها آمدند.
آنان گفتند که این ملک از سوی شهرداری تأیید شده و قبالههای شرعی نیز صادر شده است، اما با این حال افراد مسلح طالبان آنها را با زور از خانههایشان بیرون میکنند.
ساکنان میگویند که دادگاههای طالبان در ننگرهار نیز به نفع آنان حکم دادهاند، اما اکنون حتی حکم دادگاه هم پذیرفته نمیشود.
بزرگان منطقه میگویند که برای حل این مشکل حتی به قندهار نیز رفتهاند و دفتر رهبر طالبان به آنها اطمینان داده بود که چون قبالههای شرعی این خانهها را دارند، هیچکس حق ندارد آنان را از خانههایشان بیرون کند.
بر اساس اطلاعات موجود، در منطقه مجبورآباد ناحیه چهارم شهر جلالآباد حدود صد خانه ساخته شده است.
تاکنون شهابالدین دلاور، رئیس جمعیت هلال احمر طالبان، و سخنگویان طالبان در این باره هیچ واکنشی نشان ندادهاند.
ساکنان منطقه که قبالههای شرعی خانههایشان را در دست دارند، از اداره طالبان خواستند که صدای مردم منطقه را بشنود و بر اساس عدالت اسلامی به مطالبات آنان رسیدگی کنند.

در دوران حاکمیت طالبان، گزارشها درباره غصب خانههای شهروندان افزایش یافته است و نه تنها در ننگرهار، بلکه در بسیاری از ولایتها، شکایت مردم این است که مقامهای طالبان، از جمله وزیر عدلیه، مردم را از خانههایشان بیرون میکنند.
بر اساس گزارشها، شماری از شهروندان، شرکتها و نهادها، وزیر عدلیه طالبان را به غصب زمین، باجگیری و سوءاستفاده از صلاحیتها متهم کردهاند.
در یکی از شکایتها گفته شده که عبدالحکیم شرعی چند قطعه زمین را به نام اعضای خانوادهاش ثبت کرده است. همچنین در ارتباط با پروژه «کابل جدید» گفته شده که او شش قطعه زمین را از شرکت «اوکسین آریانا» خریداری کرده است.
منابع میگویند که برخی زمینها به نام همسر، فرزندان و خواهرانش ثبت شدهاند.
خبرگزاری حالوش گزارش داد که نیروهای امنیتی ایران در پی تعقیب و گریز و تیراندازی، یک افغان را در شهرستان زرآباد سیستانوبلوچستان کشتند. حالوش هویت این شهروند افغانستان را قدیر فرزند علی معرفی کرده است.
خبرگزاری حالوش در گزارشی نوشت که این افغان شامگاه پنجشنبه، چهارم جدی در تیراندازی نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی جان باخته است. قدیر ۵۵ ساله و پدر پنج فرزند بوده است.
در گزارش حالوش آمده است: «قدیر در جریان تعقیب و گریز هدف تیراندازی مستقیم نیروهای انتظامی قرار گرفته و با اصابت چند گلوله در محل جان خود را از دست داده است.»
منابع رسمی و رسانههای داخل ایران تاکنون درباره این رویداد وضاحت ندادهاند.
این بار نخست نیست که یک افغان توسط نیروهای امنیتی ایران کشته میشود. در گذشته نیز بارها نیروهای امنیتی ایران به مهاجران افغان به ویژه در مناطق مرزی شلیک کردهاند.
کمیته ملی آمار اوزبیکستان اعلام کرد که این کشور از جنوری تا نوامبر ۲۰۲۵، به ارزش ۳۰.۹ میلیارد دالر صادرات به کشورهای مختلف داشته است. بر اساس این آمار، اوزبیکستان در این بازه زمانی به ارزش ۱.۳ میلیارد دالر به افغانستان کالا صادر کرده است.
طبق گزارش کمیته ملی آمار اوزبیکستان، صادرات این کشور در مدت زمان مشابه در سال گذشته میلادی، ۲۶.۲ درصد افزایش را نشان میدهد.
بیشترین صادرات اوزبیکستان به روسیه بوده است. پس از آن به ترتیب، چین، افغانستان، قزاقستان، ترکیه، فرانسه، امارات متحده عربی، قرغیزستان، تاجیکستان و پاکستان بوده است.
اداره ملی آمار اوزبیکستان چند روز پیش هم اعلام کرد که امسال افغانها در میان شهروندان خارجی که برای اهداف تجاری به این کشور وارد شدند، پیشتاز بودهاند.
بر اساس آمار ارائه شده که روز پنجشنبه ۲۷ قوس اعلام شد، از جنوری تا اکتبر سال جاری، ۳۳۹ هزار و ۵۸۵ افغان سفر تجاری به اوزبیکستان داشتهاند.
پس از مسدود شدن گذرگاههای مرزی پاکستان، اداره طالبان راههای جایگزین برای دادوستد تجاری و اقتصادی با کشورهای منطقه روی دست گرفت.
پیشتر طالبان تفاهمنامهای با اوزبیکستان برای انتقال محصولات زراعتی امضا کرد که بر مبنای آن محصولات از مسیر هوایی اوزبیکستان به بازارهای آسیای میانه، آسیای جنوبی و اروپا صادر خواهد شد.
در چارچوب توافقنامهای دیگر، طالبان زغال سنگ افغانستان را به جای پاکستان به اوزبیکستان صادر خواهد کرد و اوزبیکستان نیز سمنت و ادویه باکیفیت خود را به افغانستان صادر میکند.
با گذشت یک روز از حمله مسلحانه شبهنظامیان از خاک افغانستان به مرزبانان تاجیکستان، طالبان تاکنون در مورد این رویداد واکنشی نشان نداده است. افراد مسلح بامداد پنجشنبه با عبور از افغانستان به خاک تاجیکستان دو تن از نیروهای مرزبانی این کشور را کشتند.
حکومت تاجیکستان روز پنجشنبه، ۴ جدی، اعلام کرد که سه عضو یک سازمان تروریستی از مرز افغانستان عبور کرده و وارد خاک جمهوری تاجیکستان در ولسوالی شمسالدین شاهین شده بودند.
به گفته مقامهای تاجیک، در جریان درگیری میان مرزبانان تاجیک و افراد مسلح، سه شبهنظامی و دو نیروی امنیتی تاجیکستان کشته شدند.
پس از این رویداد، حکومت تاجیکستان از طالبان خواست تا به خاطر این حمله عذرخواهی کند. کمیته امنیت ملی تاجیکستان اعلام کرده است که تکرار حملات مسلحانه در یک ماه گذشته نشان میدهد اداره طالبان در انجام تعهدات بینالمللی و وعدههای مکرر خود برای تامین امنیت و ثبات در مرزهای مشترک با تاجیکستان و مبارزه با گروههای تروریستی، بهگونه جدی و مکرر بیمسئولیتی نشان داده است.
نیروهای مرزبانی تاجیکستان ابراز امیدواری کردهاند که رهبری طالبان از مردم تاجیکستان پوزش بخواهد و اقدامات عملی و مؤثر برای تأمین امنیت مرزهای مشترک دو کشور روی دست گیرد.
تاکنون روشن نیست که این شبهنظامیان وابسته به کدام گروه تروریستی بودهاند. در مناطق مرزی تاجیکستان، گروههایی چون داعش، القاعده، جنگجویان اویغور، انصارالله و تحریک اسلامی اوزبیکستان فعالیت دارند.
کمیته امنیت ملی تاجیکستان افزوده است که این رویداد سومین حمله مسلحانه و اقدام تروریستی در یک ماه گذشته است که با عبور افراد مسلح از خاک افغانستان به تاجیکستان انجام شده و به کشتهشدن نیروهای نظامی انجامیده است.
در دو رویداد پیشین، شهروندان چینی در ولایتهای ختلان و بدخشان تاجیکستان هدف حمله قرار گرفته بودند که در نتیجه آن دستکم پنج شهروند چین کشته و شماری دیگر زخمی شدند.
حکومت تاجیکستان اعلام کرده بود که شبهنظامیان با استفاده از خاک افغانستان این حملات را علیه شهروندان چین انجام دادهاند. این شهروندان در معادن محلی نزدیک به مرز افغانستان مشغول کار بودند. نهادهای امنیتی تاجیکستان گفتهاند که در این حملات از پهپاد استفاده شده است.
در پی این رویداد وزارت خارجه طالبان آمادگی خود را برای تحقیقات مشترک اعلام کرد.
طالبان بارها گفته است که از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری حمله نخواهد شد.
با این حال، شماری از ناظران باور دارند که طالبان از حضور و تحرک گروههای شبهنظامی بهعنوان ابزار فشار بر کشورهای منطقه استفاده میکند.
تاجیکستان در یک سال گذشته تلاش کرده است روابط خود را با طالبان از سر گیرد. هیئتهایی از این کشور به کابل و مزار شریف سفر کرده و با مقامهای طالبان در مورد روابط دوجانبه و امنیت مرزی گفتوگو کردهاند. اما به باور ناظران، این تلاشها نتوانسته است مانع ادامه حملات شبهنظامیان به خاک تاجیکستان شود.
تاجیکستان همچنان در چهار سال گذشته میزبان گروههای مخالف طالبان، از جمله رهبران جبهه مقاومت ملی بوده است.
منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال میگویند اکرامالدین سریع، فرمانده پیشین پولیس تخار، پیش از ترورش در تهران، توسط شماری از رهبران و فرماندهان ضد طالبان از تهدیدهای جدی علیه جانش آگاه شده بود. این منابع میگویند که تهدیدهایی نیز علیه شمار دیگر از فرماندهان ضد طالبان وجود دارد.
به گفته این منابع در ایران، یکی از رهبران مقاومت ضد طالبان یک ماه قبل، آقای سریع را در جریان اطلاعات امنیتی قرار داده بود و حتی از او خواسته بود رفتوآمد در مسیرهای طولانی را کاهش دهد.
همزمان، صلاحالدین کوهستانی، برادر اکرامالدین سریع، به افغانستان اینترنشنال تایید کرد که برادرش بارها از طریق تماسهای تلفنی تهدید شده بود. به گفته او، دوستان و نزدیکان آقای سریع، بارها از او خواسته بودند ایران را ترک کرده و به کشور دیگری برود، اما جنرال سریع، ایران را برای اقامت و کمک به نظامیان پیشین افغانستان انتخاب کرده بود.
اکرامالدین سریع شام چهارشنبه، سوم جدی، در تهران ترور شد. یک همراه او به نام فرمانده الماس نیز در این رویداد کشته شد. این حادثه حدود ساعت هفت شام در منطقه مفتح شمالی تهران رخ داد؛ منطقهای پررفتوآمد که به دلیل بازارهای فعال شبانه و دسترسی گسترده به حملونقل عمومی، از شلوغترین بخشهای شهر تهران به شمار میرود. جنرال سریع پس از انتقال به شفاخانه جان باخت.
جنرال سریع برای نظامیان تبدیل به آدرس شده بود
چند منبع در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال میگویند که جنرال سریع از معدود چهرههایی بود که به دلیل روابط نسبتا خوبش با مقامهای ایرانی، زمینه اقامت، حضور و حتا از میان برداشتن چالشهای نظامیان پیشین افغانستان را در این کشور فراهم میکرد.
منابع میگویند زمانی که جمهوری اسلامی، روند اخراج صدها هزار افغان را در تابستان سال جاری شدت بخشید، نگرانی در مورد اخراج احتمالی نظامیانی که در ارتش و پولیس پیشین افغانستان بر ضد طالبان جنگیده بودند نیز افزایش یافت.
به گفته منابع، رهبران مقاومت توانستند مقامات جمهوری اسلامی را راضی کنند تا این نظامیان در ایران به ویژه در تهران و مشهد حضور داشته باشند. جمهوری اسلامی تعهد کرد که برای این نظامیان اقامتهای شش ماهه و یکساله قابل تمدید ارایه کند.
به گفته منابع، آقای سریع مسئولیت داشت تا نظامیان پیشین به ویژه آنهایی که فاقد کارت هویت نظامی بودند را به مراجع رسمی حکومتی در ایران معرفی کند و او اصلیترین پل ارتباطی میان اداره مهاحرت و نظامیان پیشین افغان بود.
افزایش فشار و تهدید علیه سایر فرماندهان ضد طالبان در ایران
منابع معتبر در ایران به افغانستان اینترنشنال میگویند که در ماههای اخیر تهدید علیه رهبران و فرماندهان ضد طالبان در ایران افزایش یافته است.
یک منبع آگاه گفت که در پرونده ترور معروف غلامی از اصلیترین فرماندهان محمد اسماعیل خان رد پای طالبان پیدا شده و مقامات جمهوری اسلامی این موضوع را با نزدیکان آقای غلامی در میان گذاشتند اما برنامهای برای اعلام نتایج آن در سطح رسانهای ندارند.
معروف غلامی روز ۲۲ سنبله سال جاری در دفتر کارش در خیابان مفتح شهر مشهد ایران به ضرب گلوله کشته شد. یک فرد مسلح به بهانه دیدار با او وارد دفتر کارش شده بود و او را همانجا به قتل رساند.
این دفتر که به نام «شورای فرماندهان جهادی حوزه غرب افغانستان» فعالیت میکرد مجوز رسمی نداشت و در یک ساختمان مسکونی ایجاد شده بود.
این منابع میگویند که آقای غلامی و جنرال اکرامالدین سریع دو ویژگی مشابه داشتند. غلامی در مشهد مسئول رسیدگی به امور اقامت و کمک برای رفع مشکلات اداری افرادی بود که به دلیل مخالفت با طالبان توان بازگشت به افغانستان نداشتند و آقای سریع در تهران.
منابع همچنان میگویند که از ماهها به این طرف، شماری از چهرههای شاخص ضد طالبان در ایران تدابیر امنیتی خود را افزایش دادهاند.
یکی از افراد نزدیک به محمد اسماعیل خان از رهبران جهادی به افغانستان اینترنشنال گفت که آقای اسماعیل خان در ماههای نخست حضورش در مشهد، روزهای آخر هفته با جمعی از مهاجران مقیم این شهر برای ورزش به مناطق کوهستانی این شهر میرفت.
این منبع گفت آقای اسماعیل خان پس از آگاه شدن از چند مورد تهدید جدی، این برنامه خود را متوقف ساخت و طی یک سال گذشته به صورت محدود از خانه خارج شده است.
این منابع میگویند که سایر فرماندهان پیشین جهادی و نیز فرماندهان ارشد ضد طالبان نیز تدابیر امنیتی خود را افزایش دادهاند و در کنار این، ترس از ترور در میان فرماندهان ردهمیانی ضد طالبان در ایران نیز افزایش یافته است.
با آنهم یکی از منابع به افغانستان اینترنشنال گفت که ایجاد رعب و وحشت در میان فرماندهان پیشین جهادی، پولیس و ارتش سابق افغانستان از اصلیترین اهداف طالبان در ایران و تاجیکستان است.
وضع محدودیت توسط جمهوری اسلامی و دست باز طالبان
منابع میگویند که بخشهای استخباراتی و دستگاه سیاست خارجی ایران در قبال طالبان دو رویکرد جداگانه دارند.
یکی از این منابع، به ترور فردی به نام اجبار رستمی یک فعال سیاسی بلوچ مخالف ایران، در شانزدهم میزان سال جاری در شهر هرات اشاره میکند. رویدادی که به گفته او، نه اجازه بازتاب رسانهای یافت و نه طالبان در مورد آن توضیحی ارائه کرد.
به گفته این منبع، طالبان میداند که اجباری توسط ایران ترور شده و انتظار دارد در صورت اقدام مشابه در خاک ایران، جمهوری اسلامی نیز سکوت کند.
به گفته آنان دستگاه سیاست خارجی ایران نه علاقهمند نزدیکی زیاد با طالبان است و نه هم علاقهمند ایجاد تنش. اما نهادهای استخباراتی جمهوری اسلامی نزدیکیهایی با طالبان دارند.
این منابع میگویند که جمهوری اسلامی اجازه فعالسازی دفترهای سیاسی به مخالفان طالبان را نمیدهد. منابع میگویند که جمهوری اسلامی نهادی را زیر نام «شورای عالی انسجام نیروهای مسلح افغان» حمایت میکند که فردی با نام «حفیظالله سلطانی» مسئولیت آن را بر عهده دارد. ادعا میشود که او از نزدیکترین چهرههای نزدیک به استخبارات ایران است که همزمان روابطی نیز با طالبان دارد.
یکی از منابع به افغانستان اینترنشنال گفت که آقای سریع قبلا از ایجاد این نهاد انتقاد کرده بود.
به گفته منابع، جمهوری اسلامی به هیچ دفتر سیاسی نظامیان و رهبران پیشین به شمول حبهه مقاومت ملی اجازه فعالیت نداده است. منابع میگویند «بنیاد شهید مسعود» که از سالها قبل از بازگشت دوباره طالبان به قدرت در شهر مشهد ایران فعالیت داشت، بیشتر فعالیتهای فرهنگی دارد و از معدود دفاتر متعلق به جریانهای ضد طالبان در ایران است.
با آنهم منابع میگویند که جمهوری اسلامی سیاست دوگانه نسبت به طالبان و جریانهای ضد طالبان دارد به نظر میرسد که در دو پرونده ترور معروف غلامی و اکرامالدین سریع به گونه مستقیم دست نداشته اما فرصتهایی که به طالبان داده، این گروه را برای انجام عملیاتهایی از این دست در خاک آن کشور جسور ساخته است.
جبهههای مقاومت و آزادی طالبان را مسئول ترور اکرامالدین سریع میدانند.
