در سومین روز اعتراضات مردمی در شهرهای مختلف ایران و کشیده شدن دامنه تظاهرات به دانشگاهها، حکومت این کشور پیشنهاد گفتوگو با معترضان را مطرح کرد. این اعتراضات در واکنش به افزایش بیپیشینه نرخ دالر و بلند رفتن سرسامآور هزینههای زندگی آغاز شده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز سهشنبه در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت که از وزیر داخله خود خواسته است به «مطالبات مشروع» معترضان گوش بدهد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی حکومت نیز گفت که سازوکاری برای گفتوگو ایجاد خواهد شد و این روند شامل مذاکره با رهبران معترضان خواهد بود.
خانم مهاجرانی روز سهشنبه در اظهاراتی که رسانههای دولتی منتشر کردند، گفت: «ما بهطور رسمی اعتراضات را به رسمیت میشناسیم، صدای آنها را میشنویم و میدانیم که این اعتراضات، ریشه در فشارهای اقتصادی بر زندگی مردم دارد.»
ویدیوهایی که خبرگزاری رویترز آنها را راستیآزمایی کرده، نشان میدهد اعتراضات در برخی خیابانهای تهران با شعارهایی از جمله «رضاشاه، روحت شاد» آغاز شده است. در همین حال، رضا پهلوی، نواده رضاشاه، پادشاه فقید ایران، در پیامی تازه از عموم مردم ایران خواست به اعتصابات و اعتراضات سراسری بپیوندند.
تلویزیون دولتی ایران تصاویری از تجمع معترضان در مرکز تهران پخش کرد. خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز گزارش داد که صدها دانشجو در چهار دانشگاه تهران به معترضان پیوستهاند.
با این حال، مقامهای ایرانی هنوز مشخص نکردهاند که گفتوگو با معترضان در چه سطح و با چه سازوکاری انجام خواهد شد. در اعتراضات پیشین، حکومت ایران معمولاً با سرکوب و بازداشتهای گسترده به مطالبات معترضان واکنش نشان داده بود.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند ماموران امنیتی سهشنبه نهم جدی به سمت مردم معترض در خیابان ملت تهران به صورت مستقیم شلیک کردند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران روز سهشنبه در دیدار با اتحادیههای صنفی و فعالان بازار گفت که حکومت تمام تلاش خود را برای حل مشکلات اقتصادی و کاهش نگرانیهای مردم بهکار خواهد بست.
شماری از معترضان میگویند که وعدههای حکومت برای کاهش آتش تنش و اعتراض است تا اراده واقعی برای معضلات گسترده اقتصادی و معیشتی مردم.
فشار اقتصادی و نقش تحریمها
اقتصاد ایران به علت فشار تحریمهای سنگین بین المللی، به خصوص در دوره ترامپ، وارد بحران عمیقی شده است. اقتصاد ایران که به واردات وابسته است، به علت کمبود ارز دچار نوسانات است. چنانچه، ریال واحد پول ایران، شدیداً ارزش خود را از دست داده و بهای کالاهای اساسی از جمله غذا و دارو به طرز طاقت فرسایی بالا رفته است.
خبرگزاری رویترز نوشت که مقامهای ایرانی چندین نشست سطحبالا برای مدیریت بحران اقتصادی و مهار نارضایتی عمومی برگزار کردهاند. اما، سوءمدیریت اقتصادی، فساد مالی و شکافهای عمیق طبقاتی، فشار بر زندگی مردم را تشدید کرده و بسیاری از کالاهای اساسی از توان خرید بخش بزرگی از جامعه خارج شده است.
طبق دادههای پلتفرمهای خصوصی تبادل ارز، نرخ دالر روز سهشنبه به حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار ریال رسید. این در حالی است که ایران سال جاری را با نرخ حدود ۸۱۷ هزار ریال در برابر یک دالر آغاز کرده بود.
در همین حال، روز دوشنبه رئیس بانک مرکزی ایران استعفا داد. رسانههای داخلی گزارش دادند که سیاستهای اخیر آزادسازی اقتصادی حکومت فشار بیشتری بر بازار ارز وارد کرده است.
روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی با اشاره به اعتراضات تازه بازاریها در ایران درباره وضعیت اقتصادی این کشور نوشت که ارزش پول ملی ایران به پایینترین سطح خود در تاریخ این کشور سقوط کرده و از زمان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ماه جوزا، حدود ۴۰ درصد از ارزش آن کاسته شده است.
این روزنامه افزود: «سقوط ارزش پول ملی همزمان با کاهش درآمدهای نفتی، تحت تاثیر تحریمهای امریکا، شتاب گرفته است. نرخ تورم سالانه ایران در ماه دسامبر به ۴۲.۲ درصد رسید.»
در کنار بحران داخلی، ایران همچنان با فشارهای شدید بینالمللی روبهرو است و این بحرانها بر نرخ ارز تاثیر گذاشته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز دوشنبه هشدار داد که اگر ایران برنامههای موشکی یا هستهای خود را از سر بگیرد، از حمله تازه به این کشور حمایت خواهد کرد.
علی یرلیکایا، وزیر داخله ترکیه، روز سهشنبه، ۹ جدی افزود که این عملیات توسط واحدهای پولیس ولایتی، با هماهنگی دادستانیهای کل و همچنان ریاستهای مبارزه با تروریسم و استخبارات پولیس اجرا شده است.
او تاکید کرد که ترکیه در برابر تروریسم هیچگونه مدارا نخواهد داشت.
این در حالیست که دستکم سه افسر پولیس ترکیه و شش جنگجوی داعش روز دوشنبه (۸ جدی) در یک درگیری در شهر یالووا، شمالغرب این کشور، کشته شدند.
دفتر دادستانی کل استانبول اعلام کرد که دستکم ۱۱۰ مظنون داعشی در این شهر بازداشت شده و ۴۱ تن از آنان با مهاجمان دخیل در رویداد یالووا ارتباط داشتهاند.
دادستانی کل استانبول گفت که این مظنونان داعشی در نظر داشتند در جریان جشنهای سال نو در استانبول حملات مشابهی انجام دهند.
همچنین در اعلامیهای از سوی دفتر دادستانی کل انقره آمده است که برای بازداشت ۱۷ مظنون وابسته به داعش، از جمله ۱۱ تبعه خارجی، حکم بازداشت صادر شده است.
در این اعلامیه گفته شده است که مظنونان، بهشمول ۱۱ تبعه خارجی، به عضویت در گروه تروریستی و حفظ ارتباط با مناطق درگیر جنگ متهم هستند.
