تیراندازی ماموران امنیتی جمهوری اسلامی به معترضان در ایلام ۵ کشته و ۳۰ زخمی بر جا گذاشت
ایران اینترنشنال گزارش داد که در جریان اعتراضات مردمی در شهرستان ملکشاهی استان ایلام، دستکم پنج شهروند معترض بر اثر شلیک مستقیم نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی کشته و حدود ۳۰ تن دیگر زخمی شدند.
اطلاعات رسیده از منابع محلی حاکی است رضا عظیمزاده، فارس (فارز) آقامحمدی، محمد مقدسی (بزونه)، مهدی امامیپور و لطیف کریمی معترضانی هستند که بعدازظهر شنبه ۱۳ جدی در پی تیراندازی نیروهای سپاه پاسداران جان خود را از دست دادند.
برخی منابع شمار جانباختگان را بیش از این اعلام کردهاند، اما ایراناینترنشنال تاکنون توانسته هویت پنج نفر از کشتهشدگان اعتراضات ملکشاهی را بهطور مستقل تایید کند.
بررسیها برای راستیآزمایی گزارشها درباره تعداد جانباختگان و زخمیها همچنان ادامه دارد.
منابع مطلع به ایراناینترنشنال گفتند کریمی از نیروهای بازنشسته سپاه پاسداران بود که بهعنوان معترض در تجمع حضور داشت و حین تلاش برای جلوگیری از تیراندازی به معترضان هدف گلوله قرار گرفت.
تصاویر چهار تن از معترضان جانباخته در اعتراضات ملکشاهی
با این حال، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ضمن تایید خبر کشته شدن سه تن در جریان این اعتراضات، کریمی را «مامور حافظ امنیت» معرفی کرد و نوشت دو نفر دیگر در ملکشاهی کشته و شماری نیز مجروح شدند.
در سوی دیگر، سازمان حقوقبشری ههنگاو کشته شدن امامیپور، آقامحمدی، عظیمزاده و مقدسی را تایید کرد و نوشت آنها در جریان اعتراضات مردمی این شهر بهدست نیروهای حکومتی کشته شدند.
سازمان حقوق بشر ایران نیز گزارش داد پس از یورش نیروهای امنیتی به تجمعهای اعتراضی در ملکشاهی، دستکم چهار شهروند کشته و ۳۰ نفر زخمی شدند.
روژین تمریان، بازیکن تیم فوتبال زنان خاتون بم، هم اخباری از کشته و زخمی شدن شهروندان در جریان اعتراضات ملکشاهی منتشر کرد.
به گفته شاهدان، همزمان با سرکوب اعتراضات، دسترسی به اینترنت در منطقه مختل شده و روند انتقال مجروحان و خونرسانی به آنها با اختلال جدی مواجه بوده است.
منابع محلی همچنین از تجمع خانوادههای معترضان زخمیشده مقابل مراکز درمانی در ایلام خبر دادند.
در ویدیوهای رسیده، شهروندان مقابل مراکز درمانی با سردادن شعارهایی از جمله «میکشم، میکشم، آنکه برادرم کشت»، خشم خود را نسبت به اقدامات سرکوبگرانه جمهوری اسلامی ابراز کردند.
همزمان با اعتراضات ملکشاهی، گزارشها از ادامه اعتراضات و برخوردهای خشونتآمیز نیروهای امنیتی در شماری دیگر از شهرهای ایران حکایت دارد.
بر اساس اطلاعات اولیه و گزارشهای محلی که هنوز بهطور مستقل تایید نشدهاند، در شهرهایی از جمله مرودشت، نیریز و هفشجان نیز شهروندانی در جریان اعتراضات هدف تیراندازی نیروهای حکومتی قرار گرفتند و گزارشهایی از کشته یا زخمی شدن شماری از معترضان منتشر شده است.
ایراناینترنشنال از آغاز اعتراضات سراسری در هفتم دی تا صبح یکشنبه ۱۴ جدی، توانسته هویت دستکم ۱۶ نفر از معترضان کشتهشده را در شهرهای مختلف کشور بهطور مستقل تایید کند.
علاوه بر ۵ کشته اعتراضات ملکشاهی، امیرحسام خدایاریفرد، داریوش انصاری بختیاروند، شایان اسدالهی، احمد جلیل، خداداد شیروانیمنفرد، سجاد والامنش زیلایی، احمدرضا امانی، احد ابراهیمپور عبدلی، امیرحسین بیاتی، علی عزیزی جعفرآبادی، حسین ربیعی افرادی هستند که هویت آنها تایید شده است.
همزمان، سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد که امیرمحمد کوهکن، مربی و داور فوتسال اهل شهرستان نیریز از توابع استان فارس روز شنبه، ۱۳ جدی، با تیراندازی مستقیم نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران کشته و پیکر او، ربوده شده است.
امیرمحمد کوهکن، معترض کشتهشده
سایت حقوقبشری هرانا در تازهترین گزارش خود اعلام کرد مرگ دستکم ۱۶ نفر را در جریان اعتراضات هفتروزه «محرز» دانسته است.
هرانا افزود در میان جانباختگان، یک نفر از نیروهای انتظامی–امنیتی و سایر موارد مربوط به شهروندان معترض بوده است.
بهدلیل قطع یا اختلال در اینترنت و فضای امنیتی حاکم بر بسیاری از شهرها، بررسیهای ایراناینترنشنال برای تایید هویت و جزییات مربوط به کشته و زخمی شدن شماری از معترضان هنوز نهایی نشده و همچنان ادامه دارد.
بر اساس گزارشهای میدانی و ویدیوهای راستیآزماییشده، در طول هفت روز اعتراضات، نیروهای انتظامی–امنیتی جمهوری اسلامی بهطور گسترده از تیراندازی، گاز اشکآور، ابزارهای کنترول جمعیت و بازداشت خشونتآمیز استفاده کردهاند.
همچنین گزارشهایی از خودداری برخی مجروحان از مراجعه به مراکز درمانی بهدلیل ترس از بازداشت به ثبت رسیده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال تا ۱۲ جدی نشان داد در شش روز از اعتراضات، دستکم ۴۴ شهروند معترض هدف گلولههای جنگی و ساچمهای نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی قرار گرفتند و زخمی شدند.
همزمان دهها تن دیگر در اثر ضربوجرح با باتون و حمله نیروهای امنیتی و لباس شخصی مصدوم شدند.
این دادهها نشان میدهد موج کنونی اعتراضات از نظر دامنه جغرافیایی، شدت برخوردهای امنیتی و میزان بازداشتها و تلفات، وارد مرحلهای گسترده و چندلایه شده است که پیامدهای آن همچنان در حال گسترش است.
طالبان اعلام کرد که این گروه چهار نفر را در ولایتهای بلخ، خوست و غزنی شلاق زده است.
محکمه عالی طالبان این افراد را به «دزدی» متهم کرده و گفته آنها جلوی چشم مردم ۲۵ تا ۳۰ ضربه شلاق را متحمل شدهاند. این افراد به یک تا یکونیم سال زندان نیز محکوم شدند.
محکمه عالی طالبان روز یکشنبه، ۱۴ جدی در خبرنامههای جداگانه اعلام کرد که حکم مجازات بدنی این افراد در حضور شماری از مفتیها و قاضیان طالبان و گروهی از مردم اجرا شده است.
طالبان پس از روی کار آمدن دوباره در اسد سال ۱۴۰۰، مجازات بدنی از جمله شلاق زدن و اعدام را از سر گرفت. طالبان این اقدام را که از سوی نهادهای حقوق بشری محکوم شده، اجرای «شریعت اسلامی» میداند.
نهادهای حقوق بشری میگویند که دستگاه قضایی طالبان معیاری نیست و متهمان از ابتداییترین سازوکارهای دادرسی عادلانه از جمله دسترسی به وکیل مدافع محروماند.
طالبان تنها در سال ۲۰۲۵ شش نفر را اعدام و ۱۱۱۸ نفر را شلاق زده است. همچنین، در چهار سال گذشته دوازده نفر ر در حضور صدها نفر اعدام شدند.
با وجود درخواستهای مکرر سازمان ملل و نهادهای حقوقبشری برای توقف این مجازاتهای «غیرانسانی»، طالبان به اجرای آنها ادامه میدهد.
اسناد رسیده به افغانستان اینترنشنال، نشان میدهد که ریاست استخبارات طالبان در هلمند، در یک نامه تأیید کرده که یک جوان هلمندی به نام فلکناز در نظارتخانه این اداره جان باخته است.
افغانستان اینترنشنال در ۲۵ قوس گزارش داده بود که این شهروند زیر شکنجه ماموران طالبان جان داد.
ریاست استخبارات طالبان در ولایت هلمند در یک نامه رسمی، به دفتر والی طالبان در این ولایت گزارش داده است که یک باشنده لشکرگاه توسط حوزه پنجم استخبارات این گروه بازداشت شده و سپس در نظارتخانه جان باخته است. در افغانستان، متهمان قبل از تشکیل پرونده رسمی به نظارتخانه منتقل میشوند.
در این نامه آمده است که این فرد در ۲۰ قوس ۱۴۰۴ بازداشت شده و سه روز بعد به تاریخ ۲۳ قوس در نظارتخانه ریاست استخبارات هلمند جان باخته است.
نامه طالبان خواستار تشکیل یک هیئت برای بررسی این رویداد شده است.
منابع محلی در هلمند به تاریخ ۲۵ قوس به افغانستان اینترنشنال گفتند که جوانی به نام فلکناز زیر شکنجه استخبارات طالبان در زندان جان باخته است. این منابع گفته بودند که طالبان این شهروند را به اتهام «سرقت» یک موتورسایکل بازداشت کرده بود اما نزدیکان او گفتند که او این «موتورسایکل سرقتشده» را خریده بود.
با این حال، در نامه تازه درزکرده ریاست استخبارات طالبان در هلمند، گفته شده که این شهروند به اتهام «قتل» بازداشت شده بود.
بر اساس اطلاعات موجود، ریاست استخبارات طالبان در هلمند، جسد فلکناز را ۲۴ قوس به خانوادهاش تحویل داده است.
خانواده فلکناز از دادگاه نظامی طالبان انتقاد میکند و میگوید که طالبان درخواست آنها برای تحقیقات شفاف را نمیپذیرد.
نزدیکان فلکناز، به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که طالبان یک کمیسیون برای بررسی این پرونده تشکیل داد، اما تحت فشار استخبارات، این حادثه بهعنوان «مرگ طبیعی» جلوه داده شد.
خانواده فلکناز میگویند که بررسیهای انجام شده توسط این کمیسیون شفاف نبوده است. آنها به دادگاه نظامی طالبان در هلمند شکایت کردهاند، اما دادگاه از پذیرش آن خودداری میکند.
یکی از نزدیکان قربانی میگوید: «ما به دادگاه نظامی هلمند شکایت کردیم تا این رویداد بهگونه شفاف بررسی شود، اما رئیس دادگاه طالبان گفت که این از توان آنها خارج است، در حالی که فلکناز زیر شکنجه در اتاق بازجویی ریاست استخبارات کشته شده است.»
فلکناز شغل رنگمالی داشت و از او چهار پسر و یک دختر بهجا مانده است.
بازرگانان پاکستان و افغانستان بر سر تشکیل کمیتهای برای بررسی بازگشایی گذرگاههای تجاری میان دو کشور به توافق رسیدهاند. این توافق در جریان یک نشست آنلاین میان مسئولان بخش خصوصی دو طرف حاصل شده است.
آج نیوز گزارش داده است که در این نشست روز یکشنبه، ۱۴ جدی، بر مشکلات تجارت دوجانبه و راههای ازسرگیری فعالیت گذرگاههای مرزی تاکید شده است. بر اساس این گزارش، عاطف اکرام شیخ، رئیس فدراسیون اتاقهای بازرگانی و صنایع پاکستان و سید کریم هاشمی، سرپرست اتاق تجارت افغانستان رهبری این گفتوگوها را بر عهده داشتند.
در این نشست توافق شد یک کمیته مشترک ۱۲ نفری با حضور شش نماینده از هر طرف تشکیل شود. قرار است نخستین نشست این کمیته روز ۶ جنوری در گذرگاه مرزی تورخم برگزار شود. نشستی که در آن، امکان بازگشایی گذرگاههای تجاری و راههای کاهش موانع موجود بررسی خواهد شد.
بازرگانان دو طرف ابراز امیدواری کردهاند که تلاشهای این کمیته به کاهش مشکلات تجاری منجر شود و روند عبور و مرور کالا در گذرگاههای مرزی به شکل منظمتر از سر گرفته شود.
پس از افزایش تنشهای مرزی میان طالبان و پاکستان در ماه میزان سال جاری، گذرگاههای مرزی میان این دو کشور بسته شد.
بسته ماندن این گذرگاهها آسیب اقتصادی زیادی را برای بازرگانان هر دو کشور وارد کرده است.
در پی حمله امریکا به ونزوئلا و گرفتاری رئیسجمهور آن کشور، سفیر و نماینده افغانستان در ملل متحد در ژنو گفت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان بیش از پیش پنهان خواهد شد.
نصیراحمد اندیشه گفت که رهبر طالبان سفرهای پیهم زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا به کابل را نمیپسندد اما عملا کاری در برابر آن از دستش برنمیآید.
آقای اندیشه به افغانستان اینترنشنال گفت: «پهپادها از آسمان و خلیلزاد در زمین هبتالله آخندزاده را زیر نظر دارند.»
نصیراحمد اندیشه افزود که هماکنون رهبر طالبان در قندهار به «شبحی» ماند و به هیچکس اعتماد ندارد.
حریم هوایی افغانستان خارج از کنترول طالبان است
اخیرا گشتزنی پهپادها در آسمان ولایتهای مختلف افغانستان افزایش یافته است. مقامهای طالبان اذعان میکنند که حریم افغانستان در کنترول حاکمان کنونی کابل نیست. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در ماه عقرب گفت پهپادهای امریکایی همچنان در حریم هوایی افغانستان در حال گشتزنی هستند.
او گفت که پهپادهای امریکایی از زمان بازگشت طالبان به قدرت در فضای افغانستان در گردش بوده و با عبور از برخی کشورهای همسایه، حریم هوایی افغانستان را نقض میکنند.
در یکی از تازهترین موارد، منابع نزدیک به طالبان خبر دادند که یک شی پرنده روز پنجشنبه (۱۱ جدی) در ولایت میدان وردک سقوط کرده است. به گفته منابع، این « پهپاد» در میدانشهر، مرکز این ولایت سقوط کرده است. هنوز روشن نیست که این شی پرنده متعلق به کدام کشور بوده و چگونه سقوط کرده است.
ایالات متحده بامداد شنبه، ۱۳ جدی، به ونزوئلا حمله کرد و رئيسجمهور آن کشور و همسرش را گرفتار کرد. پیشتر عبدالسلام ضعیف، سفیر سابق طالبان در اسلامآباد، این اقدام را تهدیدی برای همه کشورها خواند.
آقای اندیشه همچنین گفت که تصفیههای درونگروهی اخیر در اداره طالبان و رشد حلقات رقیب، نشان میدهد که اقتدار ملا هبتالله رو به تضعیف است.
او در یادداشتی در شبکه اکس نوشته است که جابهجاییهای اخیر در اداره طالبان نشان میدهد که این گروه تصفیهسازی را افزایش خواهد داد.
اندیشه با اشاره به این روند گفت که کنترول رهبر طالبان کاهش خواهد یافت و اقتدار او رو به تضعیف است، در حالی که رقبای درونی در حال قویتر شدن هستند.
رهبر طالبان اخیرا شماری از مقامهای ادارات مختلف طالبان از جمله والیها، فرماندهان قولاردوها و دیگر مسئولان محلی را تغییر و تبدیل کرد.
سفرهای خلیلزاد به کابل
آقای اندیشه همچنین به سفرهای متواتر زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در افغانستان، اشاره کرده و گفته است که هرچند رهبر طالبان این «سفرهای پیهم را نمیپسندد اما در برابر آن عملا کاری از دستش بر نمیآید.»
زلمی خلیلزاد روز روز یکشنبه، هفتم جدی، وارد کابل شد و با امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان در کابل ملاقات کرد. هرچند خلیلزاد این سفر را «شخصی» اعلام کرده است، اما پیش از این نیز برای آزادی زندانیان امریکایی از سوی طالبان، همراه با مقامهای امریکایی به افغانستان سفر کرده بود.
وزارت امور خارجه امریکا روز چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که آقای خلیلزاد کارمند حکومت امریکا نیست و از این کشور نمایندگی نمیکند. این وزارت درباره سفرهای نماینده پیشین امریکا به کابل گفت که فعالیتهای او «شخصی» است.
وزارت کار و امور اجتماعی طالبان میگوید هیئتی از وزارت کار و رفاه اجتماعی ایران برای گفتوگو درباره روابط کاری دوجانبه، تبادل نیروی کار و تأمین حقوق کارگران افغان در ایران وارد کابل شده است. به گفته این وزارت در راس این هیئت سیدمالک حسینی، معاون وزارت کار ایران قرار دارد.
وزارت کار و امور اجتماعی طالبان روز یکشنبه ۱۴ عقرب، با انتشار یک ویدیو اعلام کرد که قرار است این هیئت ایرانی با عبدالمنان عمری، وزیر کار و امور اجتماعی طالبان دیدار کند.
سفارت ایران در کابل هدف از سفر این هیئت را همکاری میان وازرتهای کار دو کشور عنوان کرده است.
جمهوری اسلامی ایران با آنکه طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما بزرگترین شریک اقتصادی این اداره محسوب میشود.
اخراج میلیونها مهاجر طی دو سال گذشته، برخی صنایع ایران، به ویژه ساخت و ساز را با کمبود نیروی کار مواجه کرده است.
پیش از این علیرضا بیکدلی، سفیر ایران در کابل اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی قصد دارد ۲۰۰ هزار ویزای کار برای کارگران افغان صادر کند.
کارگران افغان در ایران عمدتا با دستمزد پایینتر از معیار و بدون حمایتهای حقوقی و ایمنی مثل بیمه، کار میکنند.