اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر اینکه متحدان ناتو در جنگ افغانستان از حضور در خط مقدم جنگ خودداری کردهاند، با واکنشهای تند سیاستمداران بریتانیا روبهرو شد. ترامپ گفته است که نیروهای ناتو در افغانستان عقبتر از سربازان امریکایی ایستادند و از «خط مقدم فاصله گرفتند.»
رئیسجمهور امریکا در مصاحبهای تازه با شبکه فاکسنیوز گفت که «مطمئن نیست» ناتو «در صورت نیاز واقعی، کنار امریکا بایستد».
او افزود: «ما هیچگاه به آنها نیاز نداشتیم. آنها خواهند گفت نیروهایی به افغانستان فرستادند… بله، درست است، اما کمی عقبتر ماندند و از خط مقدم فاصله گرفتند.»
دبیرکل ناتو در حاشیه نشست اقتصادی در داووس، در دیدار با ترامپ تأکید کرده بود که همانند حوادث یازدهم سپتامبر، در صورت حمله مجدد به امریکا، متحدان بدون تردید در کنار این کشور خواهند ایستاد.
مارک روته خطاب به ترامپ گفت که شما کاملاً مطمئن نیستید که اروپاییها در صورت حمله به ایالات متحده به کمک بیایند.
او افزود: «بگذارید به شما بگویم — آنها خواهند آمد. و همانطور که میدانید، در افغانستان هم آمدند. برای هر دو امریکایی که بهای بزرگ را پرداختند، یک سرباز از کشور دیگری عضو ناتو بود که به خانهاش بازنگشت.»
بریتانیا در جریان جنگ بیستساله افغانستان، ۴۵۷ سرباز خود را از دست داد که بالاترین تلفات را در میان متحدان ناتو به نسبت جمعیت نشان میدهد. کانادا ۱۶۵ و دنمارک ۴۴ سرباز تلفات دادند.
ناتو پس از حملات ۱۱ سپاتمبر برای نخستین ماده ۵ پیمان دفاع جمعی را فعال کرد.
استیون کیناک، وزیر صحت بریتانیا، روز جمعه در گفتوگو با اسکاینیوز اظهارات ترامپ را «بهشدت ناامیدکننده» خواند و گفت: «واقعاً راه دیگری برای توصیف آن وجود ندارد.»
او تأکید کرد که این ادعاها «هیچ مبنایی» ندارند. او افزود: «هر کسی که فداکاری نیروهای بریتانیایی را زیر سؤال ببرد، آشکارا در اشتباه است.»
کیناک در گفتوگو با بیبیسی نیز اظهار داشت: «در این مقطع بهتر است حواس خود را با حرفهایی که هیچ شباهتی به واقعیت ندارند، پرت نکنیم.»
روابط امریکا و بریتانیا در هفتههای اخیر پرتنش بوده است. ترامپ ابتدا بریتانیا را به دلیل حمایت لندن از دنمارک در موضوع گرینلند تهدید به تعرفههای تجاری کرد و سپس عقبنشینی کرد و همزمان به توافق لندن درباره آینده جزایر چاگوس نیز حمله لفظی داشت.
امیلی تورنبری، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس عوام بریتانیا، سخنان ترامپ را «بسیار فراتر از یک اشتباه» و «توهینی آشکار» به خانوادههای داغدار قربانیان دانست.
اد دیوی، رهبر حزب لیبرال دموکرات و از منتقدان سرسخت ترامپ، با اشاره به اینکه رئیسجمهور امریکا «پنج بار از خدمت نظامی معاف شده»، گفت: «او با چه جرأتی فداکاری دیگران را زیر سؤال میبرد؟»
چند نماینده پارلمان بریتانیا که خود سابقه حضور در افغانستان را دارند نیز واکنش نشان دادند.
کالوین بیلی، نماینده حزب کارگر و افسر پیشین نیروی هوایی سلطنتی، گفت که این اظهارات «هیچ شباهتی به واقعیتی که ما در آنجا تجربه کردیم ندارد.»
بن اوبِس جکتی، نماینده حزب محافظهکار و کاپیتان پیشین ارتش بریتانیا، نیز اظهار داشت: «دیدن اینکه فداکاری کشور ما و دیگر شرکای ناتو تا این اندازه کماهمیت جلوه داده میشود، مایه تأسف است.»
گزارشها حاکی است که پیروان مذهب اسماعیلیه برای تغییر مذهبشان در افغانستان تحت فشار اند.
شورای علمای طالبان در بدخشان طرزالعملی را برای حمایت از تغییر مذهب اسماعیلیان به سنی تدوین کرده است.
طالبان در هر ولایت شورای علما تشکیل داده و رهبر طالبان اعضای آن را تعیین میکند. رهبر طالبان اختیارات گستردهای به این شوراها داده و مقامات محلی مکلفاند که با مشورت این شورای علما کار کنند.
در این مکتوب آمده است که این طرزالعمل با حضور نمایندگانی از ریاستهای حج و اوقاف، معارف، محکمه مرافعه و ریاست تعقیب فرامین رهبر طالبان تهیه شده است.
براساس این مکتوب، برای اسماعیلیانی که مذهب خود را به مذهب سنی تغییر میدهند تعهدات مصونیت امنیتی، پرداخت پاداش و کمکهای مالی، جذب جوانان در مدارس دینی خارج از مناطق اسماعیلینشین و استخدام در ادارات دولتی در نظر گرفته شده است.
در این مکتوب همچنین تاکید شده است که برای شاگردان مدارسی که مذهب خود را به سنی تغییر میدهند، امتیازهای مالی اختصاص یابد و بهمنظور تشویق و دعوت آنان سمینارهای دینی برگزار شود.
طالبان در این مکتوب بهکارگیری استادان دینی در مکاتب مناطق اسماعیلینشین و ساخت و بازگشایی مساجد در محل سکونت آنان اشاره کردهاند.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که نیروهای امر به معروف طالبان در بدخشان، مردم را با تهدید مجبور به تغییر مذهب میکنند.
یوناما در ثور امسال گزارش داد که طالبان در سه ماه اول سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ پیروی مذهب اسماعیلیه را به گرویدن به تسنن وادار کرده است.
همزمان منابع محلی تایید کردند که دو تن از پیروان مذهب اسماعیلیه شامگاه دیروز در شهر فیضآباد در تیراندازی افراد مسلح زخمی شدهاند.
در اصولنامه محاکم جزایی طالبان که اخیرا یک نسخه آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفت، پیروان مذهب حنفی بهعنوان مسلمان معرفی شده و دیگر مذاهب بهعنوان «بدعتگذار» خوانده شدهاند.
اخیرا خالد حنفی، وزیر امر به معروف طالبان، در دیدار با هیئتی از شیعیان اسماعیلیه ادعا کرد که حقوق آنان در افغانستان محفوظ است. طالبان گفته هدف از این دیدار ایجاد هماهنگی، شنیدن مشکلات شیعیان اسماعیلی و همکاری مشترک در امور «دعوتی» بوده است.
