معصوم استانکزی، رئیس هیئت مذاکرهکننده حکومت پیشین افغانستان، «اصولنامه جزایی محاکم» طالبان را ابزاری برای حفظ قدرت استبدادی خوانده است. آقای استانکزی در شبکه اکس نوشت که این سند، خلاف کرامت انسانی، مملو از تبعیض و مغایر اصول دین اسلام است.
استانکزی تأکید کرده است که در اسلام، «عدالت و تقوا» اصل بنیادین است، در حالی که به گفته او این اصولنامه با این اصول در مغایرت قرار دارد و «تحولات زمان و اجماع مسلمانان» در آن در نظر گرفته نشده است.
انتشار این اصولنامه که به عنوان آییننامه داخلی دادگاههای طالبان برای اجرا به نهادهای قضایی این گروه ابلاغ شده، در روزهای اخیر واکنشهای گستردهای را در میان نهادهای حقوق بشری و شماری از چهرههای سیاسی افغانستان برانگیخته است.
این سند چارچوب رسیدگی به پروندههای جزایی را بر پایه تفسیر طالبان از فقه اسلامی تنظیم میکند و منتقدان میگویند مفاد آن با اصول حقوق بشر و محاکمه عادلانه در تعارض است.
به گفته منتقدان، این اصولنامه یکی از تازهترین تلاشهای طالبان برای نهادینهکردن نظام قضایی مورد نظر این گروه است که میتواند زمینه گسترش تبعیض، سرکوب و نقض گسترده حقوق بشر را در افغانستان فراهم کند.
پیشتر سخنگوی دادگاه عالی طالبان محتوای اصولنامه جدید محاکم این گروه را تایید کرد. عبدالرحیم راشد گفت که شهروندان افغانستان در صورت ارتکاب جرایم تعزیری براساس طبقه اجتماعیشان متفاوت مجازات میشوند. به گفته راشد، این طبقهبندی در مواردی که جرم منجر به حد یا قصاص شود، اعمال نمیشود.
خانم ملونی روز شنبه، چهارم دلو در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که از اظهارات دونالد ترامپ درباره نقش نیروهای ناتو در جنگ افغانستان شوکه شده است.
نخستوزیر ایتالیا گفته است که نیروهای ناتو پس از یازدهم سپتامبر با اقدام استثنایی برای هبستگی با امریکا در عملیات گسترده در افغانستان شرکت کردند و ایتالیا نیز در دو دهه جنگ این کشور ۵۳ سرباز قربانی داد.
او افزوده است که بیش از ۷۰۰ سرباز ایتالیایی در این جنگ زخمی شدهاند و این کشور در عملیاتهای رزمی، ماموریتهای امنیتی و برنامههای آموزشی مشارکت داشته و هزنیه پرداخته است.
جورجیا ملونی نوشت: «ایتالیا و امریکا با دوستی محکم، مبتنی بر ارزشهای مشترک و همکاری تاریخی، به هم پیوستهاند که این دوستی در برابر چالشهای کنونی ضروریتر از همیشه است. اما دوستی مستلزم احترام است و این شرط اساسی برای تداوم همبستگی است که زیربنای ناتو را شکل میدهد.»
دونالد ترامپ نقش نیروهای ناتو در جنگ افغانستان را کماهمیت جلوه داده و گفته بود که این نیروها در مقایسه با سربازان امریکایی عقبتر ایستادهاند. اظهارات او با واکنشهای گستردهای به همراه بوده است.
بریتانیا این اظهارات را «توهینآمیز و تکاندهنده» خواند و چهرههای نظامی و تحلیلگران در کشورهای دیگری چون پولند، دنمارک، کانادا، آلمان و فرانسه به این سخنان واکنش نشان دادند.
رئیسجمهور امریکا در پی افزایش این واکنشها سخنانش درباره جنگ افغانستان را اصلاح کرد و از نقش بریتانیا در این جنگ تمجید کرد.
جورجیا ملیونی، نخستوزیر ایتالیا رابطه نزدیکی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا دارد و اخیرا در یک کنفرانس خبری در رم گفت تمایل کشورش برای همکاری با ایالات متحده همچنان پابرجاست.
حزب جمعیت اسلامی روز شنبه، چهارم دلو به اصولنامه جزایی طالبان واکنش نشان داد و اعلام کرد که این سند به گسترش تبعیض و ستم علیه مردم افغانستان میانجامد.
در اعلامیه این حزب آمده است که طالبان با اجرای این اصولنامه، در پی نهادینهسازی تبعیض سیستماتیک و استبداد در کشور است.
در این اعلامیه آمده است که اقدامات جزایی طالبان با پوشش دینی بر برداشتهای انحرافی و گزینشی از اسلام استوار است و هدف آن تحکیم سلطه و سرکوب مردم افغانستان است. حزب جمعیت تاکید کرده که این سند با شریعت اسلامی مغایرت دارد.
اصولنامه محاکم جزایی طالبان با امضای هبتالله آخندزاده در ۱۱۹ ماده تنظیم شده و شامل مواردی است که واکنشها و جنجالهای گستردهای را برانگیخته است. در این سند، قتل مخالفان طالبان توجیه شده و بردهداری به رسمیت شناخته شده است.
در این اصولنامه، تنها پیروان مذهب حنفی مسلمان دانسته شدهاند و پیروان دیگر مذاهب «بدعتگذار» خوانده شدهاند.
