خبرنگار
احمدشاه حبیبی، برادر محمودشاه حبیبی، شهروند افغان-امریکایی میگوید که حکومت امریکا به طالبان اعلام کرده تا زمانی که محمود حبیبی آزاد نشود، زندانی مورد نظر این گروه از گوانتانامو رها نخواهد شد. او با رد ادعای طالبان، به افغانستان اینترنشنال گفت که برادرش در قندهار نگهداری میشود.
احمدشاه حبیبی گفت: «مشخص نیست طالبان چرا بازداشت محمودشاه حبیبی را انکار میکنند، در حالی که شواهد و اسناد کافی نزد خانوادهاش و همچنین حکومت امریکا وجود دارد که نشان میدهد وی در زندان طالبان به سر میبرد.»
به گفته او، ممکن است طالبان در آینده و با گذشت زمان، بازداشت محمود حبیبی را تایید کنند، اما در حال حاضر، نگهداری او میتواند بخشی از یک معامله احتمالی باشد.
وی افزود: «مقامهای امریکایی به ما گفتند که درباره همه زندانیان با طالبان گفتوگو میکنند و به ما اطمینان دادهاند که آزادی رحیم بدون آزادی برادر من امکانپذیر نیست.»
نیویارک تایمز که به تازگی با ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان گفتوگو کرده، گزارش داد که طالبان خواستار آزادی فردی به نام محمد رحیم است که از سال ۲۰۰۸ در زندان گوانتانامو نگهداری میشود. این فرد به همکاری با اسامه بن لادن در شبکه القاعده متهم است.
حکومت ایالات متحده اعلام کرده است که آقای رحیم یکی از دستیاران ارشد القاعده بوده است. اما برخی دیگر در مورد نقش او در این سازمان ابراز تردید کرده و معتقدند که وی تنها یک پیک و مترجم بوده است و در صورت آزادی، تهدیدی برای ایالات متحده نخواهد بود.
این نخستین بار است که طالبان چنین خواستی را بهصورت علنی مطرح میکند.
محل دقیق نگهداری محمود حبیبی مشخص نیست. منابع محلی اطلاعات متضادی درباره آن گفتهاند. برخی میگویند که او در یک مهمانخانه متعلق به رهبر طالبان در عینو مینه نگهداری میشود و برخی دیگر باور دارند که او در زندان استخبارات قندهار است.
محمودشاه حبیبی در دهم اگست ۲۰۲۲، همراه با رانندهاش، مقابل خانهاش توسط طالبان بازداشت شد. طالبان ۲۹ کارمند دیگر شرکتی را که حبیبی در آن کار میکرد، بازداشت کردند، اما همکاران او به فاصله کوتاه آزاد شدند.
بنا به اطلاعات موجود، حبیبی در پیوند به کشته شدن رهبر القاعده در کابل بازداشت شد و طالبان او را به همکاری اطلاعاتی با سازمان سیا متهم کرده بودند. با این حال، طالبان بارها موجودیت حبیبی را در بازداشتگاه خود رد کرده است.
با این حال، برادر محمود حبیبی میگوید که مقامهای طالبان بازداشت او را به طور خصوصی تایید کردهاند. احمدشاه حبیبی گفت: «ما با شماری از مقامهای طالبان، از جمله استخبارات دیدار کردیم. آنها تایید کردند که حبیبی نزد آنهاست و حتی اطمینان داده بودند که بهزودی آزاد خواهد شد.»
نیویارک تایمز به نقل از مقامهای امریکایی آگاه نوشت که مذاکرات محرمانه امریکا و طالبان بر سر آزادی زندانیان امریکایی، پس از ماهها گفتوگو، به دلیل اختلاف بر سر آزادی محمود حبیبی و محمد رحیم به بنبست خورده است.
طالبان از امریکا خواسته است آزادی این زندانی بخشی از هر توافق آتی با حکومت ترامپ در مورد رهایی شهروندان امریکا از بازداشت این گروه باشد. اما، حکومت امریکا بر روشن شدن سرنوشت حبیبی و رهایی وی در بدل زندانی افغان که مترجم و نامهرسان اسامه بن لادن بود، پافشاری دارد.
طالبان این داروها را برای درمان بیماران سرطانی حیاتی خواند و گفت پس از طی مراحل فنی و نظارتی به مراکز درمانی توزیع خواهند شد. وزارت خارجه هند پیشتر گفته بود نیازهای دارویی افغانستان را برای درازمدت تامین میکند.
این کشور در ماه قوس امسال ۷۳ تُن انواع داروهای نجاتبخش، واکسین و سایر اقلام ضروری طبی را به کابل ارسال کرده بود.
وزیر صحت عامه طالبان اخیرا برای تسهیل واردات دارو به هند سفر کرد. طالبان پیش از این واردات دارو از پاکستان را متوقف کرده و در تلاش است تا داروهای هندی و ایرانی را جایگزین داروهای پاکستانی کند.
این اعتراضات از ۷ جدی در تهران و دیگر شهرهای ایران ابتدا در اعتراض به سقوط ارزش پول ملی این کشور، تورم بالا و وخامت شرایط اقتصادی آغاز شد و به سرعت گسترش یافت.
تجمع پیهم مردم سپس به یکی از بزرگترین موجهای اعتراض در دهههای اخیر در این کشور تبدیل شد، بهگونهای که شعارها و خواستههای مردمی فراتر از مطالبات اقتصادی رفت و معترضان خواستار تغییرات سیاسی در این کشور شدند.
در پی فراخوان رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران، تجمعها در روزهای ۱۸ و ۱۹ جدی گستردهتر شد که با سرکوب گسترده نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی روبهرو گردید.
منابع ایران اینترنشنال شمار کشته شدگان این اعتراضات را تا اکنون ۳۶۵۰۰ نفر عنوان میکنند.
ترس، نگرانی و فراخوان برای عدم مشارکت
افغانستان اینترنشنال پیامهایی را در چندین گروه مجازی مهاجران افغان در ایران در واتساپ و تلگرام مشاهده کرده است که در نخستین روزهای آغاز اعتراضها، خواستار عدم مشارکت مهاجران در این تجمعها بودند. در یکی از این پیامها آمده است که انتشار فیلمها و عکسهای شما میتواند برای مهاجران پیامدها و دردسرهای جدی ایجاد کند.
منبع اصلی تهیه و انتشار این پیامها مشخص نیست اما سپس توسط شمار زیادی از مهاجران دست به دست شده است.
در پیامها هشدار داده شده که تخلف از این توصیهها میتواند پیامدهای سنگینی برای مهاجران افغان داشته باشد.
یک مهاجر افغان مقیم مشهد که در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال نام مستعار «امین» را برای خود انتخاب کرده میگوید بسیاری از افغانهای ساکن ایران به دلیل ترس از بازداشت، اخراج و رد مرز، تلاش میکنند از هرگونه مشارکت در مسایل سیاسی، بهویژه فعالیتها و اعتراضات ضد جمهوری اسلامی، خودداری کنند. اما به گفته او شماری نیز به دلیل وضعیت دشوار اقتصادی در این اعتراضها مشارکت داشتند.
دستکم دو منبع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که در پی افزایش ایستهای بازرسی در شهرهای بزرگ ایران، شماری از مهاجران افغان به دلیل ترس از بازداشت و بهانهگیری ماموران جمهوری اسلامی، تصاویر آیتالله خمینی، آیتالله خامنهای و قاسم سلیمانی را بهعنوان تصویر اصلی موبایلهایشان انتخاب کردهاند، زیرا به گفته منابع، ماموران پس از شناسایی هویت مهاجران افغان، تلفنهای همراه آنان را بررسی میکنند.
کشته شدن کودک افغان در مشهد
افغانستان اینترنشنال هویت شماری از مهاجران افغان کشتهشده در جریان اعتراضات اخیر ایران را شناسایی کرده است، اما بسیاری از خانوادهها حاضر به گفتوگو با رسانهها و حتا افشای نام واقعی قربانیان این رویداد نیستند. به گفته منابع، ماموران جمهوری اسلامی خانوادهها را در مورد گفتوگو با رسانهها و ارایه معلومات درباره این رویداد هشدار دادهاند.
یکی از معدود قربانیانی که نام و مشخصات او از سوی شماری از افغانها در بیرون از ایران منتشر شده، امیرحسین مرادی است. مرادی، شاگرد مکانیکی و ۱۶ ساله بود و روز ۱۸ جدی همراه با یک دوست ایرانی خود در منطقه بلوار ۷ تیر شهر مشهد در اعتراضات شرکت کرده بود. او در پی تیراندازی ماموران جمهوری اسلامی زخمی شد و دوستش از سوی این نیروها بازداشت گردید.
بر اساس اطلاعات بهدستآمده، جسد امیرحسین مرادی پس از یک هفته در بهشت رضای مشهد به فامیل او برای دفن سپرده شد.
یک گلوله به پهلوی راست و گلوله دیگر به چشم راست او اصابت کرده بود.
امیر حسین متولد شهر مشهد ایران بود و خانوادهاش سالها پیش به این کشور مهاجرت کرده است.
تایید مرگ سه تن دیگر توسط ههنگاو
افغانستان اینترنشنال شماری دیگر از قربانیان اعتراضات اخیر در مشهد را که شهروندان افغانستان بودهاند، شناسایی کرده است. در میان آنان، هویت سه تن به نامهای علیرضا بهبودی، کیارش کریمدادی و یزدان تمنا از سوی سازمان حقوق بشری ههنگاو نیز تایید شده است.
بر اساس اطلاعات موجود، علیرضا بهبودی و کیارش کریمدادی در بولوار وکیلآباد و یزدان تمنا در نزدیکی حوزه پولیس امامیه در شهر مشهد هدف تیراندازی قرار گرفتند. یک منبع در هرات به افغانستان اینترنشنال گفت که هر سه تن باشندگان اصلی ولایت هرات در غرب افغانستان بودند.
اجساد این افراد پس از گرفتن تعهد از خانوادههایشان، در شهر مشهد به خاک سپرده شده است.
منابع در مشهد به افغانستان اینترنشنال میگویند که ممکن است شمار جانباختگان افغان در جریان اعتراضات این شهر به دهها نفر برسد، اما راستیآزمایی این آمار به دلیل ترس ناشی از وضعیت مهاجرتی و آسیبپذیری مهاجران افغان دشوار است، زیرا بسیاری از خانوادهها حاضر به گفتوگو با هیچ رسانهای در این زمینه نیستند.
کودکی که برای خرید از خانه خارج شده بود
یک منبع معتبر در مشهد ایران به افغانستان اینترنشنال گفته است که پیکر یک کودک ۱۵ ساله افغان، پس از ۲۰ روز، در این شهر پیدا شده است. به گفته این منبع، این نوجوان شب ۱۸ جدی مفقود شده بود و پیکرش روز ۷ دلو به دست آمده است. منبع به دلیل تهدیدهای جدی امنیتی در ایران نخواست نام قربانی و محل دقیق رویداد را فاش کند، اما تاکید کرد که این کودک در اعتراضات شرکت نداشته است.
بر اساس گفتههای این منبع، کودک افغان برای خرید از یک سوپرمارکت در نزدیکی خانهشان بیرون رفته بود که هدف گلوله کور نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی قرار گرفت و شماری از افراد از زخمیشدن او خبر داده بودند. به گفته منبع، خانواده این نوجوان تا روز ۷ دلو از سرنوشت او اطلاعی نداشتند و پیکر این کودک روز سهشنبه به خانوادهاش تحویل داده شد.
کشته شدن شماری از مهاجران در تهران و کرج
مشهد، تهران و استان البرز با مرکزیت کرج، از جمله مناطقی در ایران هستند که شمار زیادی از مهاجران افغان در آنها زندگی میکنند. گزارشهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که در تهران و کرج نیز شماری از مهاجران افغان در جریان اعتراضات اخیر کشته شدهاند، اما به دلیل قطع اینترنت و تهدید خانوادهها، آمار دقیقی از شمار جانباختگان در این دو شهر در دست نیست.
با این حال، افغانستان اینترنشنال دریافته است که یک جوان ۲۲ ساله افغان در منطقه ورامین، از مربوطات استان تهران، روز ۱۸ جدی و در جریان این اعتراضها جان خود را از دست داده است.
همچنان، مشخصات فردی به نام وزیراحمد تاجیک از سوی یک فعال حقوق بشر افغان که وضعیت مهاجران افغان پس از اعتراضات اخیر ایران را دنبال میکند، به افغانستان اینترنشنال رسیده است.
وزیر احمد تاجیک ساکن شهر تهران بود.
برخی از کاربران فعال حقوق بشر ایران نیز تصویری از این جوان منتشر کردند و آن را یکی از نخستین جان باختگان اعتراضات ایران عنوان کردند. افغانستان اینترنشنال نتوانست با خانواده او تماس بگیرد.
موسسه تحقیقات رسانهای جنوب آسیا در صفحه اکس خود مرگ وزیراحمد تاجیک بر اثر گلوله مستقیم نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی را تایید کرده است.
علاوه بر آن، منابع به افغانستان اینترنشنال میگویند که یک جوان ۲۷ ساله به نام جلیلاحمد، متولد هرات، نیز در جریان اعتراضات اخیر در تهران جان باخته است.
یک منبع به افغانستان اینترنشنال همچنان از کشتهشدن یک جوان افغان در منطقه شهریار استان تهران خبر داده است که تنها دو هفته از برگزاری مراسم عروسیاش میگذشت. به گفته این منبع، این جوان روز ۱۸ جدی جان باخته است. نزدیکان او در بیرون از ایران در مورد کشتهشدن این جوان توضیحاتی ارایه کردهاند، اما به دلیل نگرانیهای امنیتی خواستار حفظ نام و هویت قربانی شدهاند.
همچنان جوان دیگری به نام امیر حسین پاپلزی، نیز در منطقه شهریار با گلوله مستقیم نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی کشته شده است.
شهریار، قرچک و ورامین سه منطقه پر جمعیت در کنار هم در حاشیه شهر تهران قرار دارند. در این مناطق از دیرباز افغانهای زیادی زندگی میکنند.
همچنان در تهران، کشتهشدن یک کودک ۱۶ ساله افغان گزارش شده است که بدون شرکت در اعتراضات، در دروازه خانهاش هدف گلوله کور قرار گرفته است. این مورد توسط یک شهروند ایران که همسایه این خانواده است به افغانستان اینترنشنال گفته شده است.
کشته شدن یک جوان افغان در اصفهان
یک منبع در شهر اصفهان نیز از کشته شدن یک جوان افغان خبر داده است. افغانهای زیادی در شهر اصفهان زندگی میکنند. این منبع نخواست هویت این جوان افغان منتشر شود.
اینترنت در ایران با محدودیت شدید روبهرو است و تماس با مهاجران افغان در این کشور دشوار شده است. شمار زیادی از افغانها در شهرهای بزرگی مانند شیراز، کرمان، یزد و دیگر شهرهای ایران زندگی میکنند، اما تا کنون هیچ جزئیاتی درباره کشتهشدن احتمالی مهاجران افغان در این شهرها منتشر نشده است. با این حال، منابع میگویند که شمار افغانهایی که در شهرهای بزرگتر مانند تهران، مشهد، کرج و اصفهان کشته شدهاند، ممکن است بیش از آمارهای تاییدشده کنونی باشد.
پیشتر نیز مهاجران افغان در جریان اعتراضات ضد دولتی ایران کشته شده بودند. در سال ۱۴۰۱ و در جریان اعتراضات مردمی در این کشور، عفو بینالملل گزارش داد که دستکم دو نوجوان مهاجر افغان به نامهای محمدرضا سروری ۱۴ ساله و ستاره تاجیک ۱۷ ساله در تهران توسط نیروهای امنیتی ایران کشته شدند. بر اساس این گزارش، نهادهای امنیتی خانوادههای این دو نوجوان را با هشدار، تهدید و ارعاب وادار به سکوت کرده بودند و مانع گفتوگو درباره چگونگی این رویداد شده بودند.
دستگیری افغانها در جریان اعتراضات
افغانستان اینترنشنال توانسته است هویت شماری از مهاجران افغان بازداشتشده در جریان اعتراضات اخیر ایران را شناسایی کند، اما به درخواست خانوادهها و نزدیکان این افراد، از ذکر نام و هویتشان خودداری میکند. بر اساس اطلاعات موجود، این افراد در تهران، استان البرز و مشهد بازداشت شدهاند.
علیرضا مرحمتی، سرقنسول ایران در هرات، مدعی شده است که افغانها در اعتراضات اخیر ایران نقشی نداشتهاند. او در ادامه ادعای خود افزوده است که برخی گروهها و کشورها میخواهند افغانها را به دست داشتن در اعتراضات متهم کنند تا روابط افغانستان و ایران را سرد کنند.
