دهها میلیون نفر در بنگلادش روز پنجشنبه در انتخابات پارلمانی به پای صندوقهای رای رفتند. این انتخابات پس از برکناری شیخ حسینه در سال ۲۰۲۴ برگزار میشود. کمیسیون انتخابات بنگلادش میگوید از میان حدود ۱۲۸ میلیون واجد شرایط، نزدیک به نیمی از آنها تا ظهر روز انتخابات رای دادهاند.
اعتراضات خونین دو سال پیش که عمدتا از سوی نسل زد بنگلادش راهاندازی شد، حکومت ۱۵ ساله شیخ حسینه را به زیر کشید. بنگلادش در ماههای گذشته شاهد بیثباتی سیاسی و در مواردی رکود اقتصادی بوده است.
در اعتراضات ۲۰۲۴ حدود هزار و ۴۰۰ نفر کشته شدند. شیخ حسینه، نخستوزیر سابق، متهم است که مستقیما دستور سرکوب اعتراضات را صادر کرده بود. خانم حسینه این اتهام را رد کرده است.
از زمان فرار شیخ حسینه به هند، یک حکومت موقت به رهبری محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل، اداره بنگلادش را به عهده دارد.
بسیاریها انتظار دارند که پس از انتخابات کنونی وضعیت اقتصادی بنگلادش ر به سمت ثبات نسبی خواهد رفت.
رقابت اصلی میان دو ائتلاف به رهبری حزب ملیگرای بنگلادش و جماعت اسلامی جریان دارد. این دو حزب در گذشته متحد بودند اما در انتخابات جاری باهم رقابت میکنند.
حزب عوامی لیگ به رهبری شیخ حسینه از سوی کمیسیون انتخابات لغو شده و این حزب از حضور در رقابتها بازمانده است.
حزب اسلامگرای جماعت اسلامی با حزبی برآمده از اعتراضات دانشجویی متحد شده است.
نظرسنجیها از برتری نسبی حزب ملیگرای بنگلادش خبر میدهد.
رویترز گزارش داده که از ساعات اولیه صبح، صفهای طولانی مقابل مراکز رایگیری در داکا و شهرهای دیگر دیده میشود.
همزمان در چند نقطه درگیریهای پراکنده نیز رخ داده است. در شهر خولنا یک فعال سیاسی جان باخته و در منطقهای دیگر در پی انفجار بمب دستساز چند نفر زخمی شدهاند.
برای تأمین امنیت، نیروهای پولیس، ارتش و نیروهای شبهنظامی در سراسر کشور مستقر شدهاند.
همزمان با انتخابات پارلمانی، همهپرسی درباره اصلاحات قانون اساسی نیز برگزار میشود. این اصلاحات شامل تشکیل حکومت موقت بیطرف در دوره انتخابات، ایجاد پارلمان دو مجلسی، افزایش سهم زنان، تقویت استقلال قوه قضاییه و محدودیت دو دورهای برای سمت نخستوزیری است.
ناظران میگویند نحوه برگزاری انتخابات و پذیرش نتایج از سوی احزاب سیاسی، آزمونی مهم برای آینده دموکراسی در بنگلادش خواهد بود.
ارتش آزادیبخش بلوچ پیشتر تصاویری از زنان انتحاری خود را منتشر کرد.
حوا بلوچ، آصفه منگل و هتم ناز سه عضو «ارتش آزادیبخش بلوچ» بودند که ۱۱ دلو به یک مرکز نظامی پاکستان حمله انتحاری کردند.
این گروه زندگینامه مهاجمان خود را نیز منتشر کرد.
تحلیلگران این اقدام را بخشی از یک راهبرد تبلیغاتی هدفمند میدانند.
جنگجویان ارتش آزادیبخش بلوچستان، بامداد شنبه ۱۱ دلو، با سلاح و مواد انفجاری در بیش از ۱۰ منطقه ایالت بلوچستان حملات هماهنگ انجام دادند.
اهداف این حملات تاسیسات نظامی پاکستان بود.
ارتش پاکستان اعلام کرد که در پاسخ به این حملات، ۹۲ عضو «ارتش آزادیبخش بلوچ» را کشته است. ارتش همچنین کشته شدن دستکم ۱۵ نیروی امنیتی و ۱۸ غیرنظامی را تایید کرد.
حمزه شفاعت، یک مقام امنیتی پاکستان به رویترز گفت در این حملات سه زن بمبگذار انتحاری در میان شش زنی بودند که در مجموع ۵۸ نفر را کشتند و تقریباً کل ایالت را فلج کردند.
به گفته تحلیلگران، شورشیان امیدوارند با برجستهسازی نقش زنان، دامنه تأثیرگذاری خود را افزایش دهند.
عبدالباسط، پژوهشگر ارشد در دانشگاه نانیانگ سنگاپور میگوید: «آنها [شورشیان] زنان را بهطور استراتژیک در حملات برای دیدهشدن بیشتر به کار میگیرند.»
به باور کارشناسان، انتشار عکسهای مهاجمان پس از عملیات، بخشی از تلاش تبلیغاتی این گروه در بلوچستان است تا جذابیت جنبش خود را افزایش دهد.
حملات شورشیان بلوچ در بزرگترین اما فقیرترین ایالت پاکستان طی سال گذشته بیپیشینه بوده و نگرانیهایی را درباره سرمایهگذاریهای بزرگ برنامهریزیشده در این منطقه از جمله منافع چین و امریکا ایجاد کرده است.
طلال چودری، معین وزارت داخله پاکستان میگوید افزایش شمار زنان در صفوف شورشیان به جذب نیرو کمک میکند و آنان را در نبرد چند دههای برای کسب خودمختاری و سهم بیشتر از منابع منطقهای و معادن حیاتی، یاری میرساند.
او به رویترز گفت: «این موضوع به آنها محبوبیت و نفوذ میدهد و به جامعهشان نشان میدهد که نبرد وارد خانههایشان شده است.»
چودری همچنین افزود که پاکستان بارها مسئله جذب نیرو توسط شورشیان در فضای آنلاین را مطرح کرده است.
اداره مبارزه با تروریسم پاکستان در ماه دسامبر در گزارشی نوشت که زنان جذبشده در صفوف شورشیان بلوچ، از اقشار مختلف هستند و برخی از آنان تحصیلات دانشگاهی دارند.
در این گزارش آمده است: «این تغییر، نشاندهنده تحول خطرناکی در تاکتیکهای تروریستی است.»
مقامهای پاکستان میگویند آمار دقیقی از شمار زنان در صفوف ارتش آزادیبخش بلوچ در دست نیست و تنها از حضور تعداد محدودی خبر دارند.
با این حال، تحلیلگران این روند را نشانه افزایش جذابیت این گروه در میان ساکنان بلوچ میدانند.
پرل پاندیا، تحلیلگر ارشد منازعات جنوب آسیا میگوید: «جذابیت این گروه اکنون فراتر از روسای قبیلهای و ساختارهای غالبا مردسالار است و بخش گستردهتری از جامعه را دربر گرفته است.»
خطرناکترین گروه شورشی
به گفته مقامهای پاکستان، مشارکت زنان جنبشی را تقویت کرده که با دسترسی به انبوهی از تسلیحات امریکایی باقیمانده در افغانستان، توان تهاجمی خود را افزایش داده است.
پژوهشگر ارشد در دانشگاه نانیانگ سنگاپور گفت: «امروز در جنوب آسیا، ارتش آزادیبخش بلوچ سازمانیافتهترین و مرگبارترین گروه شورشی است.»
ارتش پاکستان میگوید تا ماه جون ۲۰۲۵،- ۲۷۲ قبضه سلاح ساخت امریکا و ۳۳ دستگاه دید در شب را از نزد شورشیان کشف کرده است.
شریف چودری، سخنگوی نیروهای مسلح پاکستان به رویترز گفت: «ما همچنان این سلاحها را در دست تروریستهایی که در داخل پاکستان فعالیت میکنند، مشاهده میکنیم.»
آنا کلی، یکی از سخنگویان کاخ سفید گفت: «همانطور که رئیسجمهور ترامپ گفته خروج ناسنجیده جو بایدن از افغانستان شرمآورترین روز تاریخ کشور ما بود که بهطور غمانگیزی منجر به کشته شدن ۱۳ عضو نیروهای امریکایی و افتادن تجهیزات به دست طالبان شد.»
اسلامآباد بارها طالبان را متهم کرده که به گروههایی مثل جداییطلبان بلوچ و تحریک طالبان پاکستان پناهگاه امن داده است.
پس از گروگانگیری حدود ۴۰۰ نفر در یک قطار مسافربری و کشتهشدن تعدادی از نیروهای امنیتی پاکستان، سخنگوی ارتش این کشور رسما طالبان افغانستان را به حمایت از شبهنظامیان بلوچ متهم کرد و گفت که به آنها پناهگاه امن داده میشود. طالبان اما اعلام کرد که هیچ عضو جداییطلبان بلوچ در افغانستان حضور ندارد.
پاکستان هند را هم به حمایت از ارتش آزادیبخش بلوچ متهم کرده است.
