معاون نماینده دایمی پاکستان در سازمان ملل هشدار داده که افغانستان با چالشهای متعددی از جمله تروریسم، نگرانیهای حقوق بشری، موادمخدر و کاهش کمکهای بشردوستانه مواجه است. عثمان جدون گفت پاکستان «اصلیترین» چالش در افغانستان را وخامت اوضاع امنیتی و افزایش تروریسم فرامرزی میداند.
او در نشست تصویب قطعنامه تمدید ماموریت یوناما در افغانستان، گفت که عناصری در درون رژیم طالبان «بهطور فعال همکاری دارند» یا محیطی مساعد برای گروههایی از جمله تحریک طالبان پاکستان، ارتش آزادیبخش بلوچستان، داعش خراسان، القاعده و جنبش اسلامی ترکستان شرقی فراهم میکنند.
به گفته او، این گروهها با مصونیت کامل فعالیت میکنند و مسئول حملات فرامرزی علیه غیرنظامیان پاکستانی، نیروهای مجری قانون و زیرساختهای حیاتی هستند.
جدون خاطرنشان کرد که شورای امنیت نگرانی خود را درباره گروههای تروریستی که «همچنان تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشوند» ابراز کرده و از طالبان خواسته است تا «اقدامات فعال، فوری، قابل مشاهده و عملی» علیه تروریسم اتخاذ کند.
او افزود که قطعنامه همچنین بر ضرورت مدیریت امن و مصون سلاحها و مهمات برای جلوگیری از انتقال آنها به چنین گروههایی تأکید میکند.
این مقام پاکستانی همچنین نسبت به «اطلاعات نادرست» منتشر شده توسط مقامات محلی طالبان هشدار داد و گفت که این اقدامات مانع دسترسی یوناما به اطلاعات درست در سراسر کشور میشود.
دوشنبهشب در ساعات اولیه حمله هوایی پاکستان به کابل، یک شهروند از شرق کابل به افغانستان اینترنشنال خبر داد که «در پهلوی کمپ درمان معتادان، کارخانه ساخت طیارههای بیسرنشین طالبان هدف حمله هوایی قرار گرفته است.»
شماری از باشندگان محل نیز به افغانستاناینترنشنال گفتند که «ریاست اطلاعات وزارت دفاع طالبان» هدف اصلی حمله بوده است.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان اعلام کرد که پاکستان به کمپ امید، مرکز درمان معتادان حمله کرد که در آن ۴۰۰ نفر کشته و ۲۵۰ نفر دیگر زخمی شدند.
عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان این رویداد را یک «عملیات دقیق» خواند و گفت تاسیسات و زیرساختهای پشتیبانی تروریستی هدف قرار گرفته است.
تاکنون دفتر ملل متحد در کابل (یوناما) آمار مستقلی از قربانیان منتشر نکرده است.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که در محل حمله همزمان یک مرکز بازپروری معتادان و کارخانه ساخت پهپادهای انتحاری موقعیت داشته است. این رویداد نشان میدهد که ممکن است طالبان از درمان معتادان بهعنوان سپر انسانی کارخانه ساخت پهپادهای انتحاری استفاده کرده باشد؛ تصمیمی که به جانباختن دهها نفر در حمله هوایی پاکستان به کارخانه ساخت پهپاد منجر شد.
استفاده از غیرنظامیان بهعنوان سپر انسانی نقض قوانین بینالمللی جنگ و حقوق بشر است و جزو جنایات جنگی به شمار میرود، زیرا عمدا جان غیرنظامیان را به خطر میاندازد.
پاکستان متهم است که اصل تناسب و توازن را در حمله خود در نظر نگرفته است. قوانین بشردوستانه بینالمللی طرفین جنگ را مکلف میسازد تا اصل تناسب و توازن را در حملات خود در نظر بگیرند.
دوشنبهشب در کابل و ننگرهار چه اتفاق افتاد؟
منابع افغانستان اینترنشنال گفتند که دوشنبهشب نیروهای هوایی پاکستان در مجموع ۹ هدف را در کابل و ننگرهار بمباران کردند. پنج هدف در سرک نو، چمن حضوری، دارالامان، شاهشهید و کارته نو و چهار هدف دیگر در ولسوالیهای اچین، نازیان، گوشته و غنیخیل ننگرهار هدف قرار گرفتند.
به گفته منابع، در سرک نو یک دفتر فنی مربوط به استخبارات طالبان، در چمن حضوری نیز یک دفتر استخبارات، در دارالامان کابل یک انبار مهمات، در شاهشهید یک بخش نظامی که یک مرکز درمانی در نزدیکی آن موقعیت دارد و در کارته نو یک واحد حفاظت ارتش هدف قرار گرفتند.
در ولسوالی گوشته یک واحد مرزی، در نازیان انبار تسلیحات، در ولسوالی اچین یک واحد نظامی و انبار تسلیحات و در غنیخیل بخشی از ارتش هدف قرار گرفتند.
از این جمله، طالبان به خبرنگاران محلی اجازه دادند یکی از این رویدادها را در شاه شهید کابل به گونه وسیع پوشش دهند و به محل بمباران دسترسی داشته باشند.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که «کمپ فینیکس» هدف اصلی این حمله هوایی بوده است.
کمپ فینیکس یک پایگاه نظامی بزرگ ایالات متحده و ناتو در شرق کابل در نزدیکی پل چرخی و شاهراه کابل-جلالآباد بود که پس از خروج نیروهای خارجی در سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۴-۲۰۱۵) به دولت افغانستان تحویل داده شد و بعد از اسد ۱۴۰۰ به دست طالبان افتاد.
جمهوری اسلامی افغانستان در سال ۱۳۹۵ کمپ فینیکس را به درمانگاه ترک اعتیاد تبدیل کرد و آنرا مرکز «احیای امید» نام گذاشت.
بعد از آنکه طالبان به قدرت رسیدند، از تاسیسات کمپ فینیکس، در پهلوی مرکز درمان معتادان، بهعنوان کارخانه ساخت پهپادهای انتحاری استفاده کرد.
روزنامه بریتانیایی دیلیمیل در هفتم جون ۲۰۲۵ گزارش داد که طالبان در کمپ فینیکس، کارخانه ساختوساز پهپادهای انتحاری ساخته است. این روزنامه نوشت ساختوساز پهپاد در این مرکز دستکم از سال ۲۰۲۳ آغاز شد.
در گزارش دیلیمیل آمده است که این پایگاه به محل یک خط تولید مخفی پهپادهای جنگی بدون سرنشین تبدیل شده است.
درباره این اردوگاه بیشتر بدانید:
طالبان در این مرکز از چندین مدل پهپاد الگوبرداری میکرد. از جمله MQ-9 Reaper امریکایی و پهپاد شاهد-۱۳۶ ایرانی.
مهندسان طالبان در کمپ فینیکس — که برخی از آنها در دانشکده مهندسی دانشگاه کابل تحصیل کردهاند — در تلاش بودند برد پروازی و میزان مواد انفجاری (سرجنگی) این پهپادها را افزایش دهند.
پاکستان و کشورهای غربی از ساخت پهپاد در این مرکز خبر داشتند.
این پروژه باعث نگرانی نهادهای اطلاعاتی غربی شده، زیرا طالبان در تلاش است پهپادهای پیشرفتهای بسازد که بتوانند اهدافی را خارج از مرزهای افغانستان مورد حمله قرار دهند.
مهندس القاعده به طالبان در ساخت پهپاد کمک میکند
دیلی میل نوشت حضور یک مهندس شبکه القاعده در کارخانه ساخت پهپاد طالبان نگرانیها را بیشتر کرده است.
گفته میشود این مهندس در بریتانیا تحصیل کرده و پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، اردوگاههای آموزشی القاعده و دیگر گروههای تروریستی دوباره در افغانستان فعال شدهاند.
مهندسان در این پروژه برای طالبان بسیار ارزشمند هستند و محافظان شخصی دارند.
«پهپاد بهجای نان»
مجله دیپلومات نیز در پنجم مارچ ۲۰۲۶ نوشت که طالبان بهطور فعال در حال توسعه پهپادهای بومی است. گفته میشود مونتاژ در کمپ فینیکس در نزدیکی کابل انجام میشود و آزمایشها در ولایت لوگر صورت گرفته است. این برنامه از تجربیات ترکیه، چین، روسیه و ایران استفاده میکند و از قطعات غیرنظامی مانند جیپیاس، موتور و حسگرها که از بازار سیاه تهیه میشوند، بهره میبرد.
طالبان برخی شرایط لازم برای توسعه صنعت پهپاد را دارد. زیرساختهای باقیمانده از پایگاههای ناتو و تجربه فنی ناشی از دههها جنگ، ظرفیتهایی ایجاد کردهاند. مهندسان نظامی طالبان قادرند بدون کمک خارجی پهپادها را مونتاژ و اصلاح کنند. مقامات افغان نیز بر ضرورت آموزش متخصصان داخلی تأکید کردهاند.
حملات پهپادی طالبان به پاکستان
طالبان در ماههای گذشته در جنگ با پاکستان برای نخستین بار از پهپادهای انتحاری و کوادکوپترها علیه اهدافی در شهرهای مختلف این کشور استفاده کرده است. این حملات در پاسخ به بمبارانهای پاکستانی بود و تا اسلامآباد نیز پیش رفته است.
طالبان در ماه مارچ، حملات پهپادی به شهرهای پاکستان را شدت بخشید. بهشمول حملاتی در نزدیکی اسلامآباد. منطقه فیضآباد و اطراف میدان هوایی پایتخت، در نزدیکی مقر ارتش پاکستان در راولپندی، کویته، کوهات و دیگر نقاط در خیبرپختونخوا.
وزارت دفاع طالبان تایید کرده است که تأسیسات نظامی پاکستان را هدف قرار داده و به پاکستانیها خسارات وارد کردهاند.
ارتش پاکستان نیز اعلام کرد که طالبان با پهپادهای «ابتدایی» به خاک این کشور حمله کرده اما گفت که این پهپادها با سامانههای دفاعی رهگیری و منهدم شدند و به هدف نرسیدند.
طالبان تنها گروهی نیست که به شهرهای پاکستان حمله پهپادی میکند. تیتیپی نیز در حملات خود علیه نیروهای امنیتی پاکستان از پهپاد کار گرفته است.
