برخی از دانشآموزان مکتب ویژه نابینایان و ناشنوایان بلخ به افغانستان اینترنشنال گفتند که با گذشت یک هفته از آغاز سال تعلیمی جدید، این مکتب هنوز رخصت است. ظاهراً، طالبان دلیل بسته ماندن این مکتب را نهایی نشدن قرارداد اجاره موتر برای انتقال دانش آموزان عنوان کرده است.
به گفته دانشآموزان، پس از بازگشت طالبان، آغاز سال درسی در این مکتب همه ساله به تعویق افتاده است.
طالبان بسیاری از آموزگاران مسلکی این مکتب را تنقیص یا برطرف کرده است. دانشآموزان افزودند که طالبان افرادی را به عنوان معلم در این مکتب ویژه گماشته که حتی با خط ویژه نابینایان (بریل) آشنایی ندارند. کمبود ساختمان درسی معیاری و کتاب مشکلات دیگری است که این دانشآموزان از آن شکایت دارند.
وزارت معارف طالبان روز چهارشنبه سال تعلیمی را بدون حضور دختران بالاتر از صنف ششم آغاز کرد. آغاز یک سال دیگر تعلیمی در افغانستان تحت تسلط طالبان در غیبت دختران، واکنشهای بسیاری از فعالان حوزه آموزش و شهروندان کشور را برانگیخت.
طالبان دو نفر را به علت اعتراض به ممنوعیت آموزش دختران بازداشت کرد. این فعالان پس از دو روز از زندان طالبان آزاد شدند.
سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در بدخشان اعلام کرد که در سال ۱۴۰۴ خورشیدی ۱۳۶ نفر در رویدادهای ترافیکی در این ولایت جان باختهاند. احسانالله کامگار گفت پارسال دستکم ۱۷۵ نفر در این رویدادها زخمی شدهاند.
در این سال، در مجموع ۱۲۲ رویداد ترافیکی در این ولایت رخ داده است. همچنین، ۵۴۱ موتر بدون جواز سیر در بدخشان توقیف شده است.
این مقام محلی طالبان افزود که در این سال ۵۸ موتر بهدلیل مدارک جعلی و ۹۶ راننده زیر سن توقیف شدند.
دادگاه عالی طالبان روز یکشنبه اعلام داشت که شش نفر، به شمول دو زن را در جوزجان شلاق زده و به زندان محکوم کرده است. برخی از این افراد به علت «توهین» به مسئولان طالبان مجازات شدهاند.
در دولت پیشین افغانستان، انتقاد و توهین به مقامهای حکومتی مجازاتی به دنبال نداشت، ولی طالبان پس از به قدرت رسیدن، مانند جمهوری اسلامی ایران، شهروندان افغانستان را به اتهام «توهین به مسئولان» بازداشت و مجازات میکند.
در خبرنامه دادگاه عالی طالبان توضیح داده نشده است که فرد محکوم به خاطر چه نوع اظهاراتی به توهین متهم شده و شلاق خورده است. همچنین، دادگاه طالبان افراد را به علت روابط جنسی خارج از ازدواج و روزه خوردن شلاق زده و به زندان محکوم کرده است.
دادگاه مجازات حبس طولانی برای روابط جنسی خارج از ازدواج در نظر گرفته است.چنانچه، محاکم طالبان در بلخ و جوزجان برای زنان و مردان متهم، به ترتیب ۵ و ۶ سال حبس در نظر گرفته است.
سازمان حقوق بشری رواداری روز پنجشنبه در گزارشی نوشت که طالبان در سال گذشته میلادی مجازاتهایی «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» را اعمال کرده است و طی این مدت حکم قصاص شش نفر، سنگسار یک زن و شلاق زدن ۸۵۷ نفر صادر شده است.
طالبان بهرغم مخالفت سازمانهای بینالمللی با شکنجه و مجازات بدنی متهمان، به شلاق زدن افراد در محضر عام ادامه داده است. این گروه شلاق زدن افرادی را که محاکم تحت امرش مجرم بشناسد، اجرای «شریعت اسلامی» مینامد.
ارغوان، دختری که حتی یک روز بستهماندن دروازههای مکتب برایش طاقتفرسا بود، اکنون حدود پنج سال است که همانند میلیونها دختر دیگر در انتظار بازشدن دروازههای آموزش است.
ارغوان میگوید: «در این پنج سال، دردناکتر از محروم شدن از تمام حقوق، عادت کردن به مکتب نرفتن است.» او میگوید برای به دست آوردن آرزوهایی که طالبان از او گرفته است، مخفیانه میجنگد.
بسته شدن مکتبها و دانشگاهها یکی از سیاستهای سرکوب و تبعیض علیه زنان و دختران افغان در اداره طالبان است. فعالان حقوق بشر با راهاندازی یک کارزار جهانی میگویند که طالبان آپارتاید جنسیتی را در افغانستان حکمفرما کردهاند. به این معنی که زنان به علت زن بودن از حقوق برابر با مردان مانند کار و آموزش محروم شدهاند.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیهای از حکومتها خواستند تا آپارتاید جنسیتی در افغانستان را بهعنوان بخشی از کنوانسیون پیشگیری و مجازات جرایم علیه بشریت بهرسمیت بشناسند.
ارغوان که حدود پنج سال قبل دانشآموز صنف دهم مکتب بود و آرزوی رفتن به دانشگاه را در سر میپروراند، میگوید: «دیگر کسی با شوق نمیپرسد: مکتبها چه زمانی باز میشود تا یونیفرم نو بخرم؟ قلمهای رنگه تهیه کنم؟ کتابهایم را با زرورقهای رنگی بپوشانم؟ دوستان خود را در مکتب ببینم؟»
این دانشآموز از ازدواج اجباری برخی از دوستانش یاد میکند که پس از بسته شدن مکتبها در افغانستان گسترش یافته است.
صندوق کودکان سازمان ملل هشدار داده است که ازدواجهای اجباری و زیر سن دختران افزایش یافته است. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، نیز گفته است که خانوادههای افغان بهدلیل فقر اقتصادی دختران را به ازدواج وامیدارند.
با اینحال، ارغوان میگوید حاضر نشد به شرایطی که طالبان بر آنها تحمیل کرده، تن بدهد. او با چند تن از دوستانش تصمیم گرفت مضمونهای علوم طبیعی و ریاضی را در یک آموزشگاه خصوصی بخواند. اما طالبان دروازه این آموزشگاهها را نیز به روی دختران بست.
طالبان به ارغوان و دیگر دختران میگوید که افغانستان تحت حاکمیت این گروه به زنان آموزشدیده نیازی ندارد و سواد ابتدایی برای دختران کافی است. برعکس، طالبان دختران را تشویق میکند که به جای مکتبها به مدارس مذهبی بروند.
پس از به قدرت رسیدن طالبان، هم شمار مدارس دینی زیاد شده است و هم طلاب دختر. منتقدان نگراناند که سرمایهگذاری گسترده طالبان بر مدارس دینی، جامعه افغانستان را افراطی کند.
ارغوان هنوز هم به دنبال آخرین روزنههای آموزش است. او اکنون هنر تذهیب را فرا میگیرد و میگوید: «در جستوجوی راهی تازه، به دنیای هنر پناه بردم. ظرافت هنر تذهیب توجهام را جلب کرد. این هنری است که صبر، دقت و عشق میطلبد.» ارغوان معتقد است که «هنر نهتنها بیان احساس، بلکه راهی برای بقاست.»
او علاوه بر هنر تذهیب، مهارت خیاطی را نیز آموخته است و بهاین ترتیب راهی هرچند باریک برای تامین مخارج خود پیدا کرده است.
آشنایی ارغوان با کتاب، او را به دنیای نویسندگی و خاطرهنویسی کشانده است. او اکنون زیر نظر یک استاد ادبیات فارسی، نویسندگی را فرا میگیرد. او میگوید که مینویسد تا قصههای رنج و محرومیت زنان افغان فراموش نشود.
همزمان با نزدیک شدن مهلت بستن کمپ السیلیه در دوحه، پایتخت قطر، سرنوشت صدها پناهجوی افغان در هالهای از ابهام قرار دارد. وزارت خارجه امریکا اعلام کرده بود که اردوگاه السیلیه را در یازدهم حمل میبندد، جاییکه بیش از یکهزار پناهجوی افغان بهسر میبرند.
این پناهجویان پس از سقوط کابل به این اردوگاه منتقل شده بودند.
در اواخر ماه جدی سال گذشته، گرگوری میکس، عضو دموکرات مجلس نمایندگان امریکا اعلام کرد که حکومت امریکا کانگرس را از تصمیم خود برای تعطیلی اردوگاه السیلیه در قطر مطلع کرده است.
این اقدام با واکنشهای متفاوت جمهوریخواهان و دموکراتها مواجه شده است. جین شاهین، عضو ارشد کمیته روابط خارجی مجلس سنای امریکا، هشدار داد که ایالات متحده با تعطیلی اردوگاه السیلیه در قطر، پناهجویان افغان را در دامان خطر و بیسرنوشتی رها میکند.
شبکه انبیسی نیوز روز یکشنبه (نهم حمل) گزارش داد که وزارت خارجه امریکا به برخی از ساکنان اردوگاه السیلیه پیشنهاد پول داده تا به افغانستان برگردند که میتواند خطر پیگرد، زندان و مرگ برای شماری از این پناهجویان، بهویژه اگر در ارتش افغانستان کار میکردند، به همراه داشته باشد.
محمد که سابقه خدمت با ارتش امریکا را دارد و خانوادهاش یکونیم سال در این اردوگاه زندگی کرده است، میگوید به آنان پیشنهاد شده که در بدل دریافت یک هزار تا چهار هزار و ۵۰۰ دالر برای هر نفر، به افغانستان بازگردند.
او به انبیسی نیوز گفت: «حتی اگر یک میلیون دالر هم بدهند، مهم نیست. من چگونه میتوانم جان پدرم، برادرم یا خواهرم را با پول معامله کنم؟»
گزینه دیگری که حکومت ترامپ پیش روی پناهجویان ساکن اردوگاه گذاشته است، انتقال به یک کشور سوم است. با این که گزینه کشور سوم خطر را برای پناهجویان آسیبپذیر کمپ رفع میکند، اما هیچ تضمینی وجود ندارد که آن کشورها این پناهجویان را در بلندمدت به افغانستان بازنگردانند.
امریکا تاکنون هیچ کشوری را که حاضر به پذیرش این افراد باشد، بهطور رسمی معرفی نکرده و میگوید هیچکس بهزور بازگردانده نمیشود.
یک سخنگوی وزارت خارجه امریکا به شبکه انبیسی گفت که نگهداشتن این افراد در السیلیه بهطور نامحدود «مناسب یا انسانی» نیست. به گفته او، انتقال ساکنان اردوگاه به کشورهای سوم «راهحلی مثبت» است که به آنان امکان میدهد در خارج از افغانستان زندگی جدیدی را آغاز کنند.
حکومت بایدن، رئیس جمهور پیشین، این پناهجویان را با وعده انتقال به امریکا به السیلیه آورد، اما حکومت ترامپ که با شعار کاهش پذیرش پناهجویان و اخراج گسترده آنان در انتخابات پیروز شد، از وعده انتقال پناهجویان افغان شانه خالی کرده است.
حامیان انتقال پناهجویان افغان به امریکا میگویند که اخراج ساکنان اردوگاه السیلیه آنها را در معرض آزار و مرگ به دست طالبان قرار میدهد. در میان ساکنان اردوگاه، کماندوهای پیشین افغانستان، ترجمانها، بستگان نظامیان و کهنهسربازان امریکایی و دیگر افرادی هستند که با ارتش امریکا در افغانستان همکاری داشتهاند.
نمایندگی سیاسی سازمان ملل در افغانستان تایید کرد که طالبان نیروهای امنیتی و اعضای دولت پیشین افغانستان را آزار داده و به قتل رسانده است. طالبان این گزارش را رد کرده و بر عفو عمومی تاکید دارد. با این حال، این گروه انتقامگیری شخصی از نظامیان پیشین را رد نکرده است.
با آغاز جنگ در خاورمیانه، ساکنان السیلیه در وضعیت دشواری قرار گرفتهاند. به گزارش انبیسی، این اردوگاه در نزدیکی پایگاه هوایی نیروهای امریکایی در قطر قرار دارد که هدف حملات راکتی ایران قرار گرفته است.
در یک سال گذشته، موشکهای ایران دو بار در نزدیکی این اردوگاه در قطر اصابت کرده است. افغان ایواک، سازمان حامی پناهجویان افغان اعلام کرد که در پی حمله راکتی ایران به قطر، سقف یکی از واحدهای مسکونی در کمپ السیلیه آسیب دیده است.
شماری از رانندگان افغان در خیبرپختونخوا روز یکشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که بهرغم داشتن ویزای معتبر و سایر اسناد قانونی، پولیس پاکستان آنها را آزار میدهد و بیدلیل بازداشت میکند. آنها پولیس این کشور را به اخاذی از رانندگان متهم کردهاند.
یکی از رانندگان بهشرط حفظ هویت گفت: «موترهای ما مملو از بار است، مرز تورخم نیز بسته است و ما در بیسرنوشتی مطلق قرار داریم.»
او با انتقاد از رفتار خشونتآمیز پولیس پاکستان با رانندگان افغان گفت که پولیس این کشور به اسناد قانونی رانندگان افغان اعتنایی نمیکند. رانندگان افغان در خیبرپختونخوا هشدار دادهاند که اگر به مشکلاتشان رسیدگی نشود، «موترهای خود را به آتش خواهند کشید.»
از حدود یک ماه بدینسو، گذرگاه مرزی تورخم بر روی تردد مسافران و رانندگان افغان مسدود شده است که بر اثر آن دهها خانواده و موتر باربری افغان در خاک پاکستان گیر افتاده و در بیسرنوشتی قرار گرفتهاند.
روز گذشته شماری از مهاجران افغان با اشاره به وضعیت اسفبار خود در گذرگاههای مرزی به افغانستان اینترنشنال گفتند که از حدود یک ماه بدینسو، حدود ۲۰۰ خانواده افغان در مناطق خیبر و لندیکوتل گیر ماندهاند.
هرچند پاکستان در ششم حمل سال جاری، پس از حدود یک ماه، گذرگاه تورخم را بهروی بازگشت مهاجران باز کرد، اما پس از زخمیشدن یک سرباز، دوباره این گذرگاه را بست.
بازگشایی گذرگاههای مرزی در سایه تشدید تنشها بین کابل و اسلامآباد در هالهای از ابهام قرار دارد.