پاکستان در یک روز بیش از پنج هزار مهاجر افغان را اخراج کرد

فرماندهی گشت مرزی در روستای ساچلی‌موسلیم شهر ادرنه پنج مهاجر افغان بدون مدرک را بازداشت کرده است و ۱۴ مهاجر دیگر از شهروندان افغانستان نیز در روستای گمجی بازداشت شده‌اند.

پولیس ترکیه روز چهارشنبه اعلام کرده که مهاجران پس از طی مراحل قانونی برای اخراج به مراکز بازگشت تحویل داده خواهند شد. روند بازداشت و اخراج پناهجویان افغان در شهرهای مختلف ترکیه همچنان ادامه دارد.

در وب‌سایت اداره مهاجرت ترکیه آمده است که از اول ماه جنوری سال جاری میلادی تا نهم می، نزدیک به ۳۷ هزار پناهجوی بدون مدرک در سراسر کشور بازداشت شده‌اند.

در این مدت بیش از سه هزار نفر دیگر به اتهام «قاچاق انسان» بازداشت و به نهادهای عدلی و قضایی معرفی شده‌اند.

طبق آمار این اداره، افغان‌ها در صدر فهرست پناهجویان بازداشت‌شده قرار دارند.

به گفته مقام‌های پاکستانی این عملیات علیه نقض قانون اجاره روز سه‌شنبه، ۲۵ حمل راه‌اندازی شده است. به گفته پولیس محلی علیه بازداشت‌شدگان مطابق به قانون پرونده تشکیل شده است.

مهاجران افغان در بلوچستان می‌گویند که با محدودیت‌هایی مواجه هستند و این اقدامات باعث شده تا نتوانند امور روزمره زندگی خود را به راحتی انجام دهند.

پاکستان پیشتر اجاره خانه به اتباع خارجی از جمله شهروندان افغانستان بدون مدارک اقامتی را در اسلام‌آباد و مناطق اطراف آن ممنوع کرده بود.

ارائه خدمات برق، استفاده از سیم‌کارت‌های تلفن همراه و سایر خدمات اساسی به مهاجران بدون مدرک نیز در اسلام‌آباد، راولپندی، اتک، مری و هریپور ممنوع شده است.

در ماه عقرب سال گذشته خورشیدی، شماری از پناهجویان افغان در پاکستان در نامه‌ سرگشاده‌ای به سازمان ملل و دیگر نهادها، نسبت به افزایش محدودیت‌ها و بازداشت‌ها، آزار و اذیت و اخراج اجباری از این کشور ابراز نگرانی کرده‌ بودند.

شماری از این پناهجویان در گفتگو با خبرگزاری امریکایی اسوشیتد پرس می‌گویند بازگشت به افغانستان می‌تواند جان آن‌ها را به خطر بیندازد.

نگرانی‌ها زمانی افزایش یافته که پولند در سال گذشته به‌گونه‌ای جزئی حق پناهندگی را محدود کرده است.

سازمان‌های حقوق بشری هشدار می‌دهند قانونی که در مارچ ۲۰۲۵ معرفی شد، اکنون بیشتر از سوی مقام‌ها اجرا می‌شود.

بر اساس این قانون، افرادی که به‌صورت «غیرقانونی» از طریق مرز بلاروس وارد کشورهای اتحادیه اروپا یا ناتو می‌شوند، به‌طور موقت از حق درخواست حمایت بین‌المللی محروم می‌شوند.

یک پناهجوی ۲۰ ساله افغان که در یکی از مراکز توقیف در شرق پولند نگهداری می‌شود، گفته است برای یافتن جای امن تلاش زیادی کرده، اما اکنون با خطر اخراج روبه‌رو است. او می‌گوید طالبان پدرش را کشته‌اند و خودش نیز بازداشت و لت‌وکوب شده است.

این جوان که در گفت‌وگو با اسوشیتد پرس نخواسته نامش فاش شود، گفته اعضای خانواده‌اش هنوز در افغانستان پنهان هستند.

به گفته او، با وجود ارائه این اطلاعات به مقامات پولندی، درخواستش به‌طور کامل بررسی نشده است.

وزارت داخله پولند تاکنون به پرسش‌ها درباره روند اخراج افغان‌ها و اجرای این قانون پاسخ نداده است.

بسیاری از این پناهجویان از مسیر بلاروس وارد پولند شده‌اند و برخی پس از رفتن به کشورهای دیگر مانند آلمان، دوباره به پولند بازگردانده شده‌اند تا پرونده پناهندگی‌شان در همان کشور بررسی شود. با این حال، برخی می‌گویند بدون بررسی کامل با خطر اخراج مواجه‌اند.

پولند دلیل این اقدامات را افزایش ورود مهاجران عنوان کرده و مدعی است که روسیه و بلاروس مهاجران را برای ایجاد بی‌ثباتی به سمت مرزهای این کشور هدایت می‌کنند.

بر اساس این قانون، تعلیق ۶۰ روزه حق پناهندگی در مرز بلاروس چندین بار تمدید شده و عملاً روند بررسی درخواست‌ها برای بیش از یک سال با تأخیر روبه‌رو شده است.

سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، این اقدام را در تضاد با قوانین بین‌المللی، به‌ویژه کنوانسیون ژنو می‌دانند که کشورها را ملزم به بررسی جداگانه درخواست هر پناهجو می‌کند.

در مقابل، دونالد توسک، نخست‌وزیر پولند، گفته است تهدیدهای امنیتی در مرز بلاروس اتخاذ این سیاست را ضروری ساخته است.

اتحادیه اروپا نیز با وجود درک این نگرانی‌ها، بر رعایت حقوق اساسی پناهجویان تأکید کرده است.

گزارش‌ها همچنین نشان می‌دهد که این محدودیت‌ها نه تنها در مرز، بلکه در داخل پولند نیز بر بازداشت‌شدگان اعمال می‌شود.

کمیسر ملی حقوق بشر پولند هشدار داده است که برخی افغان‌ها بدون آن‌که فرصت درخواست پناهندگی داشته باشند، اخراج شده‌اند. این موضوع نگرانی اداره مرزی اتحادیه اروپا (فرانتکس) را نیز برانگیخته است.

در همین حال، یک نهاد حقوقی اعلام کرده است که در پروازی اخیر، ۹ افغان به افغانستان بازگردانده شدند، در حالی‌که دادگاه حقوق بشر اروپا خواستار توقف این اخراج شده بود.

بر اساس آمار اتحادیه اروپا، حدود ۶۵ درصد افغان‌هایی که درخواست پناهندگی می‌دهند، موفق به دریافت حمایت می‌شوند؛ آماری که نشان می‌دهد بسیاری از این افراد واجد شرایط پناهندگی هستند.

فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که بسیاری از افغان‌های بازداشت‌شده در پولند با دولت پیشین افغانستان همکاری داشته‌اند و بازگرداندن آن‌ها می‌تواند جان‌شان را به خطر جدی مواجه کند.

سفارت طالبان در اسلام‌آباد روز دوشنبه با نشر ویدیویی از این بازدید اعلام کرد که نمایندگان این گروه از وضعیت مهاجران در اردوگاه‌ها نظارت کرده‌اند. در این ویدیو، حقیار با اشاره به شرایط نامناسب زنان و کودکان در برخی اردوگاه‌ها گفت که از چندین مرکز دیگر نیز دیدن کرده و وضعیت در شماری از آن‌ها را قابل قبول ارزیابی کرده است.

به گفته او، تعیین ضرب‌الاجل‌های زمانی از سوی دولت پاکستان باعث ازدحام شدید در اردوگاه‌ها شده و نه‌تنها روند اخراج را با کندی مواجه کرده، بلکه موجب شده بسیاری از خانواده‌ها در شرایط نامساعد جوی، از جمله سرما و بارندگی، زیر خیمه‌ها در انتظار بمانند.

پس از تیره شدن روابط میان طالبان و پاکستان و آغاز درگیری‌ها، دولت پاکستان روند اخراج مهاجران بدون مدرک را به‌طور چشمگیری تسریع کرده و گزارش‌ها حاکی از آن است که روزانه هزاران نفر از این کشور اخراج می‌شوند.

پیش از این، طالبان پاکستان را متهم کرده بود که از حضور مهاجران به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی استفاده می‌کند.

طبق ارقام ارائه شده، از مجموع این مهاجران که شامل ۷۲۴ خانواده می‌شود، ۵۸۵ خانواده از طریق تورخم در ننگرهار، ۷۱ خانواده از طریق سپین‌بولدک در قندهار، ۳۹ خانواده از طریق پل ابریشم در نیمروز و ۲۹ خانواده از طریق اسلام‌قلعه در هرات به افغانستان بازگشته‌اند.

پاکستان و ایران روزانه هزاران مهاجر افغان بدون مدرک را بازداشت می‌کند.

با وجود آن‌که روند بازداشت مهاجران افغان در ایران تا حدی کاهش یافته، اما این روند در پاکستان به‌گونه چشم‌گیری افزایش یافته است.

در پی تیرگی روابط میان طالبان و پاکستان در ماه‌های اخیر، اسلام‌آباد روند اخراج مهاجران افغان را تشدید کرده و روزانه شمار قابل توجهی از آنان را از این کشور اخراج می‌کند.

این در حالی است که سازمان‌های بین‌المللی بارها هشدار داده‌اند که در داخل افغانستان، زمینه‌ها و ظرفیت‌های لازم برای جذب و ادغام بازگشت‌کنندگان فراهم نیست.