وحید عمر، مشاور ارشد اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین افغانستان میگوید که «هیچ سیاستمدار معقولی» در افغانستان، بحث بهرسمیتشناسی خط دیورند را بهعنوان راهحلی برای عادیسازی روابط با پاکستان مطرح نکرده است.
در همین حال، محیالدین مهدی، نماینده پیشین پارلمان افغانستان در یک موضعگیری متفاوت نوشت که افغانستان باید خط دیورند را بهرسمیت بشناسد و در مقابل، پاکستان از سیاست موسوم به «عمق استراتژیک» در افغانستان دست بکشد.
عمر با اشاره به دورههای مختلف سیاسی، از جمله دولت مجاهدین و حاکمیت دور اول و دوم طالبان، گفت حتی حکومتهایی که بهگفته او در اسلامآباد شکل گرفتهاند، نیز از بهرسمیتشناسی خط دیورند خودداری کردهاند.
وحید عمر بدون نام بردن مستقیم از محمد محقق، سیاستمدار سرشناس افغانستان افزود افرادی که امروز موضوع بهرسمیتشناسی دیورند را «با چشمداشت به یک فرصت سیاسی زودگذر» مطرح میکنند، در صورت رسیدن به قدرت این موضع را ادامه نخواهند داد.
به گفته او، «حتی حکومتهایی که عملاً در پاکستان، از سوی پاکستان و در راستای منافع آن شکل گرفتند، از جمله در سالهای ۱۹۹۲، ۱۹۹۶ و ۲۰۲۱ پس از بهدست گرفتن قدرت، هزینه سیاسی چنین موضعگیری را درک کرده و از آن صرفنظر کردند.»
به گفته عمر، مسئله دیورند طی حدود هشتاد سال گذشته ریشهای عمیق در سیاست رسمی و افکار عمومی افغانستان داشته و روایت غالب سیاسی نیز همواره بر همین اساس شکل گرفته است.
دیدگاه متفاوت درباره دیورند
در همین حال، محیالدین مهدی، نماینده پیشین پارلمان افغانستان، دیدگاهی متفاوت مطرح کرده و گفته است که افغانستان باید از ادعای خود بر سر خط دیورند صرفنظر کند.
او روز چهارشنبه در پیامی در فیسبوک نوشت: «جانب افغانستان باید ادعای ارضی بر سرزمینهای آنسوی خط دیورند را کنار بگذارد و در مقابل، پاکستان نیز از سیاست موسوم به عمق استراتژیک در اینسوی خط دست بردارد.»
مهدی همچنین تاکید کرد که پاکستان باید متعهد شود از هیچ گروه خاصی در افغانستان حمایت نکند و در راستای بازگرداندن حاکمیت به مردم افغانستان همکاری کند.
به گفته او، «هر دو طرف باید تعهد بسپارند که پس از تاسیس یک دولت ملی در کابل، از مخالفان یکدیگر میزبانی نکنند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که بحث خط دیورند بار دیگر در فضای سیاسی و رسانهای افغانستان داغ شده است. پیشتر، محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در یک مصاحبه اعلام کرده بود که خط دیورند را بهرسمیت میشناسد؛ اظهاراتی که با واکنشهای تند برخی سیاستمداران، بهویژه در میان پشتونها، روبهرو شد.
او روز چهارشنبه در یادداشت کوتاهی در شبکه اجتماعی فیسبوک بدون نام بردن از فرد خاصی نوشت: «در این شرایط حساس که ما به وحدت ملی و یکپارچگی ضرورت داریم از طرح قضایای اختلاف برانگیز و از بد و رد گفتن به یکدیگر و تبادله دشنام و القاب زشت که باعث دوری بین اقوام باهم برادر افغانستان میشود جدا خودداری کنید.»
آقای سیاف در ادامه نوشت: «بگذارید هرگاه ملت دوباره به حالت عادی خود برگردد در مورد خط فرضی دیورند و سایر مسایل مهم و بنیادی دیگر تصمیم خواهد گرفت.»
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و عضو شورای عالی مقاومت یکشنبه، ۳۰ حمل در گفتوگو با تلویزیون آمو گفت خط دیورند را به عنوان مرز رسمی افغانستان و پاکستان بهرسمیت میشناسد. او تاکید کرد که به مرزهایی متعهد است که از سوی سازمان ملل متحد بهعنوان مرز رسمی افغانستان شناخته میشوند. اظهارات آقای محقق درباره خط دیورند واکنشهای زیادی از سیاستمداران افغانستان را برانگیخت.
یک منبع رسمی طالبان روز چهارشنبه، دوم ثور گفت که حکومت پاکستان از طریق چین پیامی به طالبان فرستاده و هشدار داده است از هرگونه اقدامی که بتواند اوضاع امنیتی اسلامآباد را مختل کند، خودداری شود.
براساس اطلاعات رسیده، در این پیام وضعیت پاکستان «بسیار حساس» توصیف شده و آمده است که «کوچکترین اشتباه محاسباتی میتواند واکنش شدیدی بهدنبال داشته باشد.»
به گفته منبع این هشدار در پی نگرانیها درباره فعالیت پهپادها از خاک افغانستان مطرح شده است. منابع افزودند که طالبان از طریق چین به پاکستان تضمین داده است هیچگونه فعالیت پهپادی علیه این کشور انجام نخواهد شد.
با این حال، طالبان این تعهد را به این مشروط کرده است که پاکستان حملات هوایی، بمباران و گلولهباران علیه افغانستان را از سر نگیرد.
اسلامآباد برای میزبانی مذاکرات صلح آماده شده است. وزارت داخله این کشور بیش از ۲۰ هزار نیروی امنیتی را برای تامین امنیت گماشته است. با وجود اظهارات ضد و نقیض، انتظار میرود مذاکرات دور دوم روز چهارشنبه در اسلامآباد برگزار شود.
پیشتر گزارش شد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا نیز برای دور جدید مذاکرات با ایران به پاکستان برود.
با این حال باشندگان ولسوالیهای مرزی بارها از حملات راکتی و شلیک گلولههای هاوان توسط نیروهای پاکستانی شکایت کردهاند. پیشتر گزارشهایی از حمله راکتی پاکستان به کنر در شب سه شنبه به وقت محلی نیز منتشر شد.
