از هند تا ایران؛ چگونه عاصم منیر از دل دو جنگ صعود کرد

این توافق شامل استفاده فرانسه از میلیون‌ها پوند شامل تجهیزات از جمله پهپادها، دو بالگرد و سامانه‌های دوربین برای رهگیری قاچاقچیان انسان و مهاجران غیرقانونی است.

حکومت بریتانیا اعلام کرده است که اگر این اقدامات به کاهش ورود مهاجران منجر نشود، حدود ۱۰۰ میلیون پوند از این بودجه ممکن است پس از یک سال کاهش یافته یا قطع شود.

شبانه محمود، وزیر داخله بریتانیا پیش از امضای این توافق گفت: «این توافق تاریخی مانع سفرهای خطرناک خواهد شد و قاچاقچیان انسان را روانه زندان می‌کند.»

حزب محافظه‌کار، حکومت بریتانیا را متهم کرد که «نیم میلیارد پوند از پول مردم را بدون هیچ شرطی» به فرانسه می‌دهد.

حزب ریفورم یو‌کی نیز گفت حکومت «برای سیستمی که پیشتر شکست خورده است» پول بیشتری به فرانسه می‌پردازد.

عبور مهاجران از کانال مانش طی سه سال گذشته افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ میلادی، ۴۱ هزار و ۴۷۲ نفر با قایق‌های کوچک وارد بریتانیا شدند.

براساس توافق قبلی میان دو کشور که در سال ۲۰۲۳ امضا شد، بریتانیا ۴۷۶ میلیون پوند به فرانسه پرداخت کرده بود تا گشت‌های اضافی برای مقابله با باندهای قاچاق انسان ایجاد شود.

با اجرای توافق جدید در تابستان، شمار نیروهای مستقر برای جلوگیری از سفرهای غیرقانونی از شمال فرانسه به بریتانیا حدود ۴۲ درصد افزایش می‌یابد و به نزدیک ۱۱۰۰ نیروی امنیتی، اطلاعاتی و نظامی خواهد رسید.

شمار کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، به یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش تاثیر جنگ بر اقتصاد جهانی تبدیل شده است.

بر اساس داده‌های موسسه «اس‌اندپی گلوبال مارکت اینتلیجنس»، اول ثور و پس از نزدیک به هشت هفته جنگ، تنها یک کشتی از تنگه هرمز عبور کرد. با این حال، دوم ثور و هم‌زمان با تلاش چند کشتی برای عبور، جمهوری اسلامی چند کشتی باری را هدف حمله قرار داد.

رز مری کلانیک، مدیر در یک اندیشکده سیاست خارجی، به نیویارک‌تایمز گفت: «این حملات نشان می‌دهد تهدیدهای ایران واقعی است و همین برای متوقف کردن تردد در تنگه کافی‌ست.»

این گزارش تاکید کرد که تهران همچنان بر تنگه هرمز تسلط دارد. وضعیتی که به جمهوری اسلامی امکان می‌دهد با وجود حملات آمریکا به اهدافی در داخل ایران و برقراری محاصره دریایی، فشار بر اقتصاد جهانی را افزایش دهد و از این موقعیت به‌عنوان اهرم در مذاکرات احتمالی با واشنگتن استفاده کند.

در شرایط عادی، حدود یک‌پنجم نفت جهان و بخش قابل توجهی از گاز طبیعی از طریق تنگه هرمز منتقل می‌شود، اما با اختلال در این مسیر، قیمت انرژی در جهان افزایش یافته و هزینه‌های بیشتری به مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها تحمیل شده است.

بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، عرضه جهانی نفت حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است.
نیویارک‌تایمز نوشت جمهوری اسلامی این جنگ را به نبردی بر سر کشتیرانی و مسیرهای حیاتی انرژی نیز تبدیل کرده است. هرچند خطوط لوله زمینی بخشی از انتقال نفت را جبران کرده‌اند، اما این مسیرها توان جایگزینی کامل تنگه هرمز را ندارند.

پیش از آغاز جنگ در ۹ حوت ۱۴۰۴، روزانه حدود ۱۳۰ کشتی از این تنگه عبور می‌کردند؛ رقمی که پس از حملات اخیر به حدود هشت کشتی کاهش یافته است.

در مقاطعی که تهران و واشنگتن از باز بودن مسیر خبر دادند، برخی کشتی‌ها به سمت تنگه هرمز حرکت کردند، اما با اعلام جمهوری اسلامی درباره تشدید برخورد، بسیاری مسیر خود را تغییر دادند یا متوقف شدند.

میشل ویزه بوکمن، تحلیلگر شرکت ویندوارد، گفت داده‌های ردیابی نشان می‌دهد پس از انتشار گزارش حمله به یک کشتی، دست‌کم ۳۳ شناور تلاش خود را برای عبور از تنگه متوقف کردند.

او افزود: «صبح شنبه نشانه‌هایی از شکل‌گیری اعتماد دیده می‌شد، اما خیلی زود همه‌چیز تغییر کرد.»

به گفته او، تنها ۱۲ کشتی بدون ارتباط با ایران موفق به عبور شدند؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از کشتی‌ها برای عبور نیازمند هماهنگی با جمهوری اسلامی و حرکت در مسیرهایی نزدیک به سواحل ایران هستند.

بوکمن تاکید کرد: «در عمل دیگر چیزی به نام آزادی ناوبری وجود ندارد.»

در تازه‌ترین خبرهای مرتبط، رسانه‌ها در ایران اعلام کردند دو کشتی «ام‌اس‌سی فرانچسکا» و «اپامینونداس» هدف قرار گرفته‌اند. شرکت مدیریت کشتی اپامینونداس اعلام کرد این شناور هنگام عبور از تنگه، هدف تیراندازی یک قایق مسلح قرار گرفته، اما خدمه آن سالم هستند و گزارشی از آسیب یا آلودگی دریایی منتشر نشده است.

بر اساس داده‌های موسسه «لویدز لیست اینتلیجنس»، از ۱۱ حوت تا ۳۰ حمل، ۳۰۸ کشتی مرتبط با ایران از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ به‌طور میانگین روزانه شش کشتی. در مقابل، در همین بازه زمانی تنها ۹۰ کشتی بدون ارتباط با ایران از این مسیر عبور کرده‌اند.

ایالات متحده برای جلوگیری از عبور کشتی‌های ایرانی، از ۲۴ حمل محاصره دریایی را آغاز کرد تا صادرات نفت ایران را محدود کند.

ارتش امریکا اعلام کرده هیچ کشتی ایرانی موفق به عبور از این محاصره نشده و حتی یک نفتکش را توقیف کرده است. با این حال برخی تحلیلگران این اظهارات را زیر سوال برده‌اند.

در عین حال، گزارش‌ها حاکی از حضور محدود نظامی امریکا در تنگه هرمز است.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرده به‌جای اسکورت کشتی‌ها، بالگردهای تهاجمی برای ایجاد بازدارندگی در منطقه مستقر شده‌اند.

با این حال، تحلیلگران می‌گویند تا زمانی که این حملات ادامه داشته باشد، شرکت‌های کشتیرانی تمایلی به بازگشت به این مسیر نخواهند داشت.

یکی از مدیران شرکت بزرگ کشتیرانی «هاپاگ-لوید» به نیویارک‌تایمز گفت حملات بدون هشدار، شرایط را به‌شدت غیرقابل پیش‌بینی کرده و اعتماد به امنیت این مسیر را از بین برده است.

در نهایت، آنچه در تنگه هرمز جریان دارد، یکی از گره‌های اصلی اقتصاد جهانی و معادلات جنگ شده است. جایی که هر کشتی، هر گذر و هر توقف، می‌تواند اثری مستقیم بر بازارهای جهانی بگذارد.

این شرکت در بیانیه‌ای که روز چهارشنبه منتشر شد، گفت این حادثه حدود ساعت ۵:۴۵ بعد از ظهر به وقت محلی رخ داده است.

این شرکت افزود که به رغم حمله مسلحانه، همچنان به توسعه و توانمندسازی جوامع محلی در بلوچستان متعهد است .

طبق بیانیه، بیش از ۹۰ درصد از نیروی کار در سایت دریگوان را مردم محلی تشکیل می‌دهند.

تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.

روزنامه نیویارک‌تایمز، چهارشنبه ۲ حمل، در گزارشی تحلیلی به بررسی پیامدهای رقابت کشورهای ثروتمند برای ذخیره‌سازی سوخت پرداخته است، پدیده‌ای که با شعله‌ور شدن آتش جنگ در خاورمیانه، امنیت انرژی را در کشورهای فقیرتر به مرز فروپاشی کشانده و نظریه‌های کلاسیک اقتصاد بازار را به چالش کشیده است.

به نوشته نیویارک‌تایمز، این رقابت تهاجمی نه‌تنها قیمت‌ها را در سطح جهانی به‌شدت افزایش داده، بلکه باعث شده است کشورهای کم‌درآمد در آسیا، آفریقا و امریکای لاتین با بحران‌های اقتصادی بزرگی روبه‌رو شوند.

بازگشت به منطق بقا

ایزابل وبر، اقتصاددان دانشگاه ماساچوست، معتقد است بازار دیگر بر اساس سازوکارهای طبیعی رفتار نمی‌کند، بلکه «قانون جنگل» بر آن حاکم شده است.

دولت‌ها برای محافظت از ثبات داخلی خود، به آنچه «خریدهای عصبی» توصیف شده، روی آورده‌اند که خود به موتور محرک ترس و صعود دوباره قیمت‌ها تبدیل شده است. این الگوی ویرانگر، یادآور بحران غذایی دهه ۷۰ میلادی و رقابت نابرابر برای خرید واکسین در دوران کووید-۱۹ است.

شکاف عمیق میان دارا و ندار

کشورهای بزرگ با زیرساخت‌های عظیمِ ذخیره‌سازی مانند چین، با وجود افت واردات، همچنان امنیت انرژی خود را حفظ کرده‌اند.

در سوی دیگر، در کشورهایی نظیر فیلیپین که وابستگی ۹۰ درصدی به نفت خلیج فارس دارند، وضعیت اضطراری ملی اعلام شده است.

اعتصاب رانندگان و ناتوانی دولت‌ها در ادامه پرداخت یارانه‌های سوخت، ثبات سیاسی این مناطق را متزلزل کرده است.

در غرب نیز اوضاع چندان آرام نیست. در اروپا، غول‌ هواپیمایی مانند لوفت‌هانزا به دلیل دو برابر شدن هزینه سوخت، مجبور شده‌است ۲۰ هزار پرواز را لغو کند.

در ایالات متحده نیز دولت برای مهار نارضایتی‌های اقتصادی، میلیون‌ها بشکه نفت از ذخایر استراتژیک خود را آزاد کرده است تا فشار را بر مصرف‌کننده داخلی کاهش دهد.

شکست پروژه جهانی‌سازی

جوزف استیگلیتز، برنده جایزه نوبل اقتصاد، این وضعیت را ضربه‌ای مهلک به ایده جهانی‌سازی می‌داند.

او گفت: «نگرش غالب پس از جنگ جهانی دوم بر این اصل استوار بود که مرزها در تجارت اهمیتی ندارند، اما با شروع احتکارهای ملی، مرزها بار دیگر به واقعیت‌های سخت جغرافیایی تبدیل شده‌اند.»

اگرچه نهادهایی مانند صندوق بین‌المللی پول به کشورها هشدار داده‌اند که از ممنوعیت صادرات بپرهیزند، اما در دنیایی که هر کشور در وضعیت بقا به سر می‌برد، این توصیه‌ها رنگ باخته است.

نتیجه نهایی این بحران، برتری قدرت پول بر عدالت اجتماعی است، جایی که ثروتمندان به زندگی لوکس خود ادامه می‌دهند و فقرا در تامین ابتدایی‌ترین نیازهای معیشتی خود باز می‌مانند. تاریخ نشان داده است که در سیطره ترس از به‌وجود آمدن قحطی، همکاری بین‌المللی نخستین قربانی خواهد بود.

اکنون نوبت به انرژی رسیده است؛ جایی که کمبود گاز برای آشپزی در هند و سوخت جت در جنوب شرق آسیا، زندگی روزمره میلیون‌ها نفر را مختل کرده است.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، این رویداد را نمادی از همکاری میان پاکستان و چین دانسته و در بیانیه‌ای آن را «نشانه دیگری از دوستی عمیق میان دو کشور» توصیف کرده است.

خبرگزاری رویترز به نقل از تلویزیون دولتی چین روز چهارشنبه، دوم ثور، گزارش داد که این رویداد می‌تواند نخستین حضور یک فضانورد خارجی در ایستگاه فضایی چین باشد.

روزنامه «چاینا دیلی» گزارش داد که نام این دو فضانورد انتخاب‌شده محمد زیشان علی و خرم داوود است.

وزارت اطلاعات و رسانه‌های پاکستان این اتفاق را «یک گام مهم در مسیر کاوش‌های فضایی پاکستان» توصیف کرد.