جنگ و فشار اقتصادی در ایران دسترسی مهاجران افغان به خدمات را دشوار کرده است
کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل گزارش داد که پناهجویان افغان در ایران در پی افزایش درگیری و فشارهای اقتصادی، با کاهش دسترسی به خدمات اولیه مواجه شدهاند.
اضطراب ناشی از بیکاری، زندگی مهاجران را تحت تاثیر قرار داده است.
در این گزارش که روز دوشنبه، هفتم ثور منتشر شد آمده است که کاهش فرصتهای شغلی، افزایش هزینههای غذا، اجاره و درمان توان خانوادههای افغان برای تامین نیازهای اساسی شان را کاهش داده است.
هرچند پس از آغاز حملات امریکا و اسرائیل به ایران گزارشی از افزایش بازداشت یا اخراج مهاجران افغان منتشر نشده اما تعطیلی یا کاهش فعالیت ادارات مربوط به امور اسناد و اقامت، نگرانیهای حقوقی و ترس از بازداشت یا اخراج را افزایش داده است.
حضور گستردهتر نیروهای امنیتی و ایستهای بازرسی نیز دسترسی پناهجویان افغان به کار، خدمات درمانی و کمکهای حقوقی را محدود کرده است. خانوادههایی که سالمندان، افراد دارای معلولیت یا بیماران دارند، آسیبپذیری بیشتری را تجربه میکنند.
یکی از نمایندگان کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل در ایران گفته است: «فضای کلی در جامعه ایران بسیار پرتنش است و اضطراب و استرس گستردهای به دلیل افزایش تورم و از دست رفتن منابع درآمد وجود دارد.»
بسیاری از پناهجویان افغان در ایران در مشاغل سخت، کمدرآمد و روزمزدی کار میکنند و خانوادههای شان در افغانستان به درآمد آنان وابسته هستند اما جنگ و پیامدهای اقتصادی آن باعث کاهش فرصتهای کاری، افت درآمد و دشوارتر شدن زندگی خانوادههای شان در افغانستان شده است.
آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان در امور افغانستان میگوید که از دیدگاه پاکستان، خط دیورند دیگر یک مسئله نیست و ۹۹.۹۹ درصد پشتونهای پاکستان به این کشور وفادار هستند.
او در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال تاکید کرد که پشتونهای پاکستانی به افغانستان به عنوان رهبر یا راهنما نگاه نمیکنند و خود را شهروندان متعهد پاکستان میدانند.
درانی که خود نیز پشتون است، افزود که پشتونهای پاکستان متعلق به همین سرزمین هستند و برای ثبات پاکستان قربانیهای بسیاری دادهاند.
او در پاسخ به این سوال که آیا پشتونهای پاکستان با خط دیورند مشکلی ندارند و نیازی به ایدهی «افغانستان بزرگتر» میبینند، گفت که قومیت مشترک میان دو طرف تنها یک پیوند فرهنگی است. وی افزود که هنگام سفر به افغانستان احساس بیگانگی نمیکند و میتواند به زبانهای پشتو و تا حدی دری صحبت کند.
او در ادامه گفت که اشتراک قومی میان پشتونهای دو سوی مرز یک پیوند طبیعی است، اما این موضوع به معنای ایجاد مشکل سیاسی یا مرزی نیست. موضوع خط دیورند اخیراً پس از آنکه محمد محقق، رهبر حزب وحدت اعلام کرد این خط را به رسمیت میشناشد، بار دیگر در محافل سیاسی افغانستان بر سر زبانها افتاده است.
خط دیورند مرزی است که در سال ۱۸۹۳ میان امیر عبدالرحمان خان، پادشاه وقت افغانستان، و مورتیمر دیورند، نماینده هند بریتانیایی، تعیین شد. این خط که از مناطق پشتوننشین و بلوچنشین میگذرد، افغانستان را از پاکستان کنونی جدا میکند.
در حالی که پاکستان خط دیورند را مرز رسمی میان دو کشور میداند، در افغانستان، حکومتها و بسیاری از چهرههای سیاسی و قومی در دورههای مختلف از پذیرش آن بهعنوان مرز رسمی خودداری کردهاند. این مسئله همواره یکی از نقاط حساس و چالشبرانگیز در روابط دو کشور بوده و در سالهای اخیر نیز بارها منجر به تنشهای سیاسی، مرزی و امنیتی شده است.
منابع از شفاخانه دولتی کنر به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که آمار قربانیان حملات پاکستان به اسدآباد مرکز ولایت و ولسوالی سرکانو، به ۷ کشته و ۷۵ نفر زخمی افزایش یافته است.
به گفته منابع، در میان قربانیان زنان و کودکان نیز دیده میشوند.
فهرستی از شفاخانه دولتی اسعدآباد، مرکز ولایت کنر، به افغانستان اینترنشنال رسیده است که در آن نامها و مشخصات قربانیان درج شده است.
پیشتر منابع محلی در ولایت کنر به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که نیروهای پاکستانی بخشهایی از مرکز ولایت به شمول دانشگاه سیدجمال الدین افغانی و ولسوالی سرکانو را هدف حملات راکتی قرار دادهاند.
به گفته منابع، در این حملات خانههای غیرنظامیان نیز هدف قرار گرفته و تلفاتی نیز در پی داشته است.
تصاویری که از این حملات به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهند که از شماری از این مناطق دود غلیظ سیاه به هوا برخاسته است.
یکی از نقاطی که هدف حملات قرار گرفته، دانشگاه سید جمالالدین افغانی در مرکز ولایت کنر است. تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که لحظاتی پس از اصابت گلولههای هاوان به این دانشگاه، انفجارهایی در محوطه آن رخ داده و خساراتی به بار آمده است.
به گفته منابع، چندین گلوله هاوان به این دانشگاه برخورد کرده است. در تصاویر منتشرشده، وضعیت هرجومرج و سراسیمگی دانشجویان پس از حمله دیده میشود.
همچنین در ویدیوها، دود غلیظ در اطراف ساختمانهای دانشگاه و تخریب بخشهایی از تأسیسات آن بهوضوح قابل مشاهده است.
در همین حال، مسئولان شفاخانه دولتی در اسدآباد، مرکز کنر، تأیید کردهاند که تعدادی از زخمیان به این مرکز درمانی منتقل شدهاند و آمبولانسها برای انتقال مجروحان به سایر مناطق نیز اعزام شدهاند.
طالبان: در حمله پاکستان به دانشگاه کنر ۳۰ نفر زخمی شدند
وزارت تحصیلات عالی طالبان اعلام کرد که براثر حملات پاکستان بر دانشگاه سیدجمالالدین افغانی در اسعدآباد مرکز کنر، دستکم ۳۰ تن از دانشجویان و استادان این دانشگاه زخمی شدهاند. طالبان این حمله را بزدلانه، بیرحمانه و خلاف قوانین انسانی و اسلامی خوانده است.
وزارت تحصیلات عالی طالبان با انتشار بیانیهای اعلام کرد حملات پاکستان باعث وارد شدن خسارات به بخشهایی از این دا وزارت تحصیلات عالی طالبان این اقدام را نقض اصول انسانی و قوانین بینالمللی دانسته و آن را به شدت محکوم کرده است.
همچنین این وزارت از نهادهای بینالمللی و سازمانهای مدافع حقوق بشر خواسته است تا به این موضوع توجه کرده و برای جلوگیری از تکرار چنین حملاتی اقدام کنند.
شماری باشندگان محل میگویند که علاوه بر حملات راکتی، حملات پهپادی و حتی استفاده از جنگندهها نیز گزارش شده است.
به گفته منابع محلی، همزمان با ادامه این حملات، شماری از غیرنظامیان ناچار به ترک خانههای خود شدهاند.
این حملات در حالی رخ میدهد که تنها یک روز پیش، شماری از بزرگان قومی ولسوالی سرکانو از آغاز گفتوگو با بزرگان ولسوالی باجور در آنسوی خط دیورند خبر داده بودند. هدف از این مذاکرات، که به گفته آنان با اجازه طالبان و در قالب دو نشست برگزار شده، دستیابی به آتشبس دایمی و توقف حملات عنوان شده بود.
با این حال، ادامه حملات نشان میدهد که تلاشهای میانجیگرانه و گفتوگوهای قومی تاکنون به نتیجه ملموسی نرسیده است.
همزمان، درگیریهایی نیز میان طالبان و نیروهای پاکستانی در مناطق مرزی اسپینبولدک و وزیرستان جنوبی گزارش شده است.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان، حملات نظامی اخیر پاکستان بر ولایت کنر و ولسوالی اسپینبولدک قندهار را به شدت محکوم کرده و از ملل متحد خواست درباره آن تحقیق کند.
او در پیامی گفته است که این حملات به غیرنظامیان و تاسیسات ملکی از جمله دانشگاه اسدآباد آسیب رسانده و منجر به تلفات و زخمیشدن شماری از هموطنان شده است.
آقای کرزی افزوده است که بر اساس گزارشهای اولیه، در این حملات دانشگاه اسدآباد هدف قرار گرفته و شماری از دانشجویان نیز زخمی شدهاند. او همچنین یادآوری کرده است که حملات قبلی پاکستان بر مکاتب در مناطق دیگر نیز سبب محرومیت کودکان افغان از آموزش شده است.
آقای کرزی این حملات را بخشی از سیاست پاکستان برای تضعیف پایههای آموزش و پیشرفت در افغانستان دانسته و از جامعه جهانی خواسته است که در برابر این اقدامات واکنش نشان دهد. او از سازمان ملل متحد خواسته است که این حملات را به طور جدی بررسی و محکوم کند و برای توقف فوری آن اقدام نماید.
در پیام کرزی آمده است که حملات نظامی پاکستان بر مردم، خاک و تاسیسات ملی افغانستان باید متوقف شود و سازمان ملل مسئولیت دارد که این موضوع را پیگیری کند. او تأکید کرده است که ادامه این حملات، آسیب جدی به غیرنظامیان و آینده آموزشی افغانستان وارد میکند. منابع محلی در کنر به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که ارتش پاکستان به مناطق مختلفی در اسدآباد، مرکز این ولایت و همچنین به دانشگاه سید جمالالدین افغانی حملات توپخانهای انجام داده است.
والی طالبان در بلخ میگوید که نظام قبلی از طریق کنفرانس بن بر افغانها «تحمیل» شده بود و با خواستهای مردم هماهنگی نداشت. یوسف وفا، همچنین ادعا کرد که اداره طالبان یک «نظام انتخابشده» از بین مردم است.
یوسف وفا، از چهرههای نزدیک به حلقه ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، روز یکشنبه ششم ثور، در نشستی در بلخ ادعا کرد که حکومت طالبان در چارچوب «شریعت اسلامی» به دیدگاهها و مشورتهای مردم ارزش قائل است.
در پی درگیریهای اخیر میان طالبان و پاکستان، این گروه در شماری از ولایتها، بهویژه در شمال افغانستان، نشستهای مردمی برگزار کرده است.
این گردهماییها زیر نظر وزارت امور اقوام و قبایل طالبان انجام میشود و در بسیاری از آنها نورالله نوری، وزیر این وزارت نیز حضور دارد.
یوسف وفا همچنین مدعی شد که در نظام جمهوری پیشین، هیچیک از قوانین و سیاستها بر اساس نیازها و خواستهای واقعی مردم افغانستان تدوین نشده بود.
این مقام طالبان در حالی نظام کنونی را «برآمده از اراده مردم» توصیف میکند، که رهبر این گروه در ساختاری غیرعلنی و بدون حضور یا نمایش رسمی در فضای عمومی کشور را اداره میکند و هیچ تصویر یا حضور آشکار او در رسانهها منتشر نمیشود.
طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰ خورشیدی و در پی سقوط حکومت پیشین با استفاده از زور کنترول افغانستان را به دست گرفتند.
در نظام پیشین، ساختار قدرت از طریق انتخابات و رأی مستقیم مردم شکل میگرفت و افغانستان شاهد برگزاری انتخابات ریاستجمهوری، پارلمانی و شوراهای ولایتی بود.
در مقابل، طالبان بهجای انتخابات بر سازوکار «بیعت» برای تعیین رهبر و تنظیم ساختار قدرت تکیه دارد.
در بیش از چهار سال حاکمیت این گروه، جریانهای سیاسی، چهرههای منتقد و نهادهای مدنی از روندهای تصمیمگیری کنار گذاشته شدهاند و ساختار قدرت عملاً در دست حلقه حاکم باقی مانده است.
همچنین محدودیتهای گستردهای بر حضور زنان در آموزش و کار اعمال شده و آنان از بخشهای مهم زندگی اجتماعی بهطور چشمگیری حذف شدهاند.
طالبان در پیامی که به مناسبت هفتم و هشتم ثور منتشر کرده، کودتای هفتم ثور را زمینهساز «تجاوز کمونیستی» و هشتم ثور را روز «فتح، کامیابی و نعمت بزرگ الهی» خوانده است.
این گروه در عین حال گفته است که جنگهای تنظیمی و اختلافات داخلی پس از هشتم ثور، امید مردم را به یاس بدل کرد.
در پیامی که روز دوشنبه توسط سخنگویان طالبان منتشر شد، آمده است که ۴۸ سال پیش، در هفتم ثور ۱۳۵۷ «کودتای کمونیستها» علیه حکومت وقت زمینه را برای «تجاوز کمونیستی» فراهم ساخت.
هفتم ثور ۱۳۵۷ روزی است که حزب دموکراتیک خلق افغانستان با کودتای نظامی، حکومت محمد داوود خان، نخستین رییسجمهور افغانستان را سرنگون کرد. داوود خان، اعضای خانواده و محافظانش در ارگ کشته شدند.
در پیام طالبان آمده است که این کودتا برای «اشغال خاک افغانستان» و «تحمیل عقیده کمونیستی» انجام شد.
طالبان گفته است که مردم افغانستان اجازه ندادند «رویای استعمار شوروی» در قرن بیستم در افغانستان عملی شود.
این گروه اما هشتم ثور را روز تاریخی، پرافتخار و «نعمت بزرگ الله» خوانده است.
هشتم ثور ۱۳۷۱ به عنوان روز پیروزی مجاهدین شناخته میشود. در این روز حکومت داکتر نجیبالله سقوط کرد و مجاهدین وارد کابل شدند. پس از آن، اختلافات میان گروههای جهادی به جنگهای داخلی کشید. این در حالی است که با ظهور طالبان و درگیری با گروههای مجاهدین، دامنه تنش نظامی در سراسر افغانستان گسترش تدوام یافت و جنگ داخلی با شدت ادامه یافت.
در پیام طالبان آمده است که مردم افغانستان پس از ۱۴ سال جهاد خوشحال بودند که در آرامش زندگی خواهند کرد اما جنگهای تنظیمی و اختلافات داخلی، این امید را از بین برد.
هشتم ثور پیش از این رخصتی عمومی بود، اما پس از بازگشت طالبان به قدرت، این رخصتی از تقویم رسمی حذف شد.
