شبه نظامیان القاعده در آستانه ایجاد خلافت در افریقا هستند

گزارشها از کشور افریقایی مالی حاکی است که جنگجویان وابسته به القاعده با پیشروی سریع در شمال و مرکز این کشور، به باماکو، پایتخت مالی نزدیک شدهاند.

گزارشها از کشور افریقایی مالی حاکی است که جنگجویان وابسته به القاعده با پیشروی سریع در شمال و مرکز این کشور، به باماکو، پایتخت مالی نزدیک شدهاند.
آنها موفق شدهاند که نیروهای حکومتی تحت حمایت ملیشههای روسی را عقب برانند. روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی نوشت که اگر این جنگجویان القاعده پایتخت مالی را تصرف کنند، اولین خلافت جهادگرایان در افریقا ایجاد خواهد شد.
جماعت نصرتالاسلام والمسلمین، شاخهای از القاعده، در هفتههای اخیر کنترول خود بر بخشهای گستردهای از شمال و مرکز مالی را گسترش داده و مسیرهای کلیدی منتهی به باماکو را ناامن ساخته است.
این گروه روز سهشنبه از محاصره پایتخت مالی خبر داد. ابو حذیفه البمباری، از فرماندهان محلی این گروه، در شبکههای اجتماعی نوشت: «هیچ راهی را باز نخواهیم گذاشت، زیرا تمام شهر در حالت قرنطینه قرار دارد.»
در روزهای اخیر، حملات به حومه باماکو، از جمله اطراف میدان هوایی و مناطق نظامی افزایش یافته است. همزمان گزارشهایی از بلند رفتن تهدیدهای امنیتی در داخل شهر منتشر شده و برخی مراکز آموزشی و مسیرهای شهری بهطور موقت تعطیل شدهاند.
وال استریت ژورنال نوشت که جنگجویان جهادی پایتخت این کشور را محاصره کرده، به میدان هوایی باماکو حمله کردند و جنرال سادیو کامارا، وزیر دفاع مالی را در خانهاش در حومه شهر به قتل رساندند. آنها همچنین تجهیزات زیاد روسی را به غنیمت گرفتند.
ملیشههای مزدور روسی متعلق به گروه واگنر، برای نخستین بار در سال ۲۰۲۲ وارد مالی شدند تا شورشیان وابسته به القاعده را سرکوب کنند، اما در این کار موفق نشدند.
به گزارش وال استریت ژورنال، نیروهای حکومتی بر باماکو کنترول شکنندهای دارند و اختیار مناطق زیادی در مالی را از دست دادهاند. شبهنظامیان وفادار به القاعده به خوبی توانستهاند در برابر حملات نیروهای غربی و ملیشههای روسی مقاومت کنند و به طور بیوقفه رشد نمایند.
وال استریت ژورنال نوشت که حضور ملیشههای روسی بخشی از تلاش گسترده و جاهطلبانه مسکو برای گسترش نفوذش در افریقا و خاورمیانه بود. کرملین به حکومت کشورهایی چون مالی، سودان و سوریه وعده تامین امنیت میداد و در مقابل، به منابع سرشار معدنی آنها دست مییافت. در نگاه کلانتر، روسیه حضور و منافع خود در افریقا را عامل مهمی در رقابت با غرب برای کسب برتری جهانی میدانست، اما این رویکرد اکنون رو به شکست است.
پس از آنکه امریکا توانست جناحهای متخاصم را در لیبیا منسجمتر کند، ساحه نفوذ روسیه در این کشور محدود شده و در معرض اخراج از آنجا قرار دارد. از سوی دیگر، کرملین پس از سقوط بشار اسد، رئیس جمهور سوریه در پایان سال ۲۰۲۴، در این کشور نیز به حاشیه رانده شده است.
عقبنشینی اخیر در مالی ممکن است نقطه پایانی بر توسعه نفوذ روسیه در افریقا باشد. گسترش حضور روسیه در این قاره سرشار از معادن، طرحی از یوگنی پریگوژین، بنیانگذار گروه واگنر بود که آن را مسیری برای ثروتمندتر شدن روسیه میدانست.
پریگوژین در سال ۲۰۲۳ رهبری یک کودتای نافرجام علیه کرملین را بر عهده داشت و دو ماه بعد، در پی انفجار جت شخصیاش کشته شد.
به نقل از وال استریت ژورنال، ملیشههای روسی از کیدال، شهر استراتژیک سرشار از معادن در شمال مالی، عقبنشینی خود را آغاز کردند. شورشیان وابسته به القاعده، وسایط زرهی و یک چرخبال تهاجمی روسی را به غنیمت گرفتند.
رقابت جهادیها
در کنار جهادیهای وابسته به القاعده، شاخه محلی داعش نیز در شرق مالی فعال است. هرچند این دو گروه در رقابت با یکدیگر قرار دارند، اما هر دو در تضعیف دولت مرکزی نقش داشتهاند. رهبری این شورشها بر عهده ایاز آغ غالی است، فردی که طی بیش از یک دهه فعالیت، شبکهای نظامی و مالی بر پایه قاچاق، اخاذی و باجگیری ایجاد کرده است.
تحلیلگران وضعیت کنونی مالی را با بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان مقایسه میکنند. این شورشها علیه حکومت مالی از سال ۲۰۱۲ و تحت رهبری غالی آغاز شد. او کسی است که زمانی شیفته موسیقی راک بود و سگرت مارلبرو میکشید، اما بعدها افراطی شد و در مناطق تحت کنترولش موسیقی را ممنوع کرد.
وال استریت ژورنال نوشت که نیروهای تحت رهبری فرانسه، برای هشت سال توانستند اسلامگرایان را مهار کنند، اما پس از آنکه در نابودی کامل آنها ناکام ماندند، حکومت مالی تصمیم گرفت از واگنر کمک بگیرد.