همزمان با پانزدهمین سالگرد کشتهشدن اسامه بن لادن، رهبر پیشین القاعده، سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) جزئیات تازهای از عملیات کشتن او را منتشر کرده است. به گفته این سازمان، این اقدام حاصل سالها کار استخباراتی پیچیده و هماهنگی گسترده میان نهادهای اطلاعاتی امریکا بوده است.
بر اساس این گزارش که روز جمعه، یازدهم ثور منتشر شد، پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، تحلیلگران سیا تمرکز خود را بر شبکه افراد مرتبط با بن لادن افزایش دادند و در جریان بررسیها به یک پیامرسان با نام مستعار رسیدند که بعداً هویت او شناسایی شد. این سرنخها در نهایت به یک مجتمع مشکوک در ابیتآباد، در نزدیکی اسلامآباد ختم شد.
سیا میگوید این مجتمع دارای ویژگیهای امنیتی غیرمعمول از جمله دیوارهای بلند با سیم خاردار، دروازههای دوگانه، پنجرههای پوشیده، نبود ارتباطات مخابراتی قابل ردیابی و سوزاندن زبالهها بود. بررسیهای مالی مالکان نیز این فرضیه را تقویت کرد که بن لادن در آنجا پنهان شده است. در سال ۲۰۱۰، دستگاههای اطلاعاتی امریکا به این نتیجه رسیدند که او در این محل حضور دارد.
پس از ماهها آمادهسازی و تمرین، از جمله ساخت مدل کامل مجتمع، دستور عملیات از سوی باراک اوباما، رئیسجمهور وقت امریکا صادر شد. به گفته سیا، در اول می ۲۰۱۱ نیروهای ویژه از پایگاهی در افغانستان به سمت ابیتآباد حرکت کردند و نیمهشب وارد این منطقه شدند. در جریان عملیات، دو هلیکوپتر استفاده شد که یکی از آنها سقوط کرد، اما مأموریت ادامه یافت.
بر اساس این گزارش، بن لادن حدود ۹ دقیقه پس از ورود نیروها در طبقه سوم ساختمان شناسایی و کشته شد.
جسد او پس از تأیید هویت، به هلیکوپتر منتقل و بخشی از اسناد و مواد موجود در محل نیز جمعآوری شد. یکی از هلیکوپترها بعداً تخریب شد و نیروها به پایگاه بازگشتند. جسد بن لادن همان روز به ناو هواپیمابر «یواساس کارل وینسون» منتقل و در دریای عرب انداخته شد.
سیا همچنین اعلام کرده است که از محل عملیات حجم زیادی اسناد به دست آمده که نشان میداد بن لادن تا آخرین روزها همچنان به القاعده دستور میداده و با اعضای این گروه در ارتباط بوده است. این اسناد توسط یک گروه مشترک تحلیل شده و نشان میداد او تا پیش از عملیات همچنان فعال بوده است.
در پایان، سیا این عملیات را یکی از مهمترین دستاوردهای مبارزه با القاعده توصیف کرده و آن را نتیجه همکاری گسترده میان نهادهای اطلاعاتی و نظامی امریکا دانسته است.
اسامه بن لادن بنیانگذار شبکه القاعده، از چهرههای اصلی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در ایالات متحده به شمار میرفت؛ حملاتی که نزدیک به سه هزار کشته در نیویارک برجا گذاشت و آغازگر جنگ امریکا علیه القاعده شد.
اسامه بن لادن روابط نزدیکی با طالبان داشت و پس از رویداد ۱۱ سپتامبر، در افغانستان زندگی میکرد.
گفته میشود واشنگتن از ملا عمر، بنیانگذار طالبان، خواسته بود او را تحویل دهد، اما رهبر طالبان این درخواست را نپذیرفت.
همچنین گفته میشود پس از حمله امریکا به افغانستان، اسامه بن لادن از طریق منطقه تورا بورا در ننگرهار به پاکستان رفت و چند سال بهطور مخفیانه از دید ایالات متحده در آنجا زندگی کرد.
پس از کشته شدن او، فعالیتهای شبکه القاعده نیز بهطور قابل توجهی تضعیف شد.
بر اساس گزارشها، هنوز هم در افغانستان مراکزی از شبکه القاعده وجود دارد و طالبان نسبت به این گروه نوعی همدلی ویژه دارند.
در نخستین سال حکومت طالبان، ایمنالظواهری، رهبر القاعده، نیز در شیرپور کابل در یک حمله هوایی امریکا کشته شد.
جدول زمانی عملیات کشتهشدن بن لادن
اول می (به وقت شرق امریکا):
۱:۲۵ بعد از چاشت به وقت امریکا (نیمهشب پاکستان) – باراک اوباما، رئیسجمهور وقت امریکا، پانتا رئیس سیا و دریاسالار مکریون فرمانده عملیات ویژه، اجرای عملیات را تأیید کردند.
۱:۵۱ بعد از چاشت – دو چرخبال از افغانستان به پرواز درآمدند.
۳:۳۰ بعد از چاشت – چرخبالها به ابیتآباد رسیدند؛ یکی سقوط کرد اما عملیات ادامه یافت.
۳:۳۲ بعد از چاشت – اوباما در اتاق وضعیت کاخ سفید گزارشهای لحظهای را دریافت کرد.
۳:۳۹ بعد از چاشت – بن لادن در طبقه سوم پیدا و کشته شد.
۳:۵۳ بعد از چاشت – تأیید شناسایی بن لادن به رئیسجمهور گزارش شد.
۳:۵۵ بعد از چاشت – جسد به طبقه اول منتقل شد.
۳:۳۹ تا ۴:۱۰ بعد از چاشت – اسناد و مواد اطلاعاتی از محل جمعآوری شد.
۴:۰۵ بعد از چاشت – نیروها محل را ترک کردند.
۴:۰۸ بعد از چاشت – چرخبال سقوطکرده تخریب شد.
۴:۱۰ بعد از چاشت – نیروها ابیتآباد را ترک کردند.
۵:۵۳ بعد از چاشت – تیم به افغانستان بازگشت.
۷:۰۱ بعد از چاشت – تأیید نهایی هویت بن لادن به اوباما رسید.
۱۱:۳۵ شب – اوباما خبر را به مردم امریکا اعلام کرد.
