سازمان همکاری اسلامی خواستار جلوگیری از تشدید بحران اقتصادی در افغانستان شد

سفارت عربستان سعودی در کابل با انتشار بیانیه‌ای گفت این اقدام در چارچوب پروژه «امنیت غذایی و کمک‌های اضطراری در افغانستان» برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ انجام شده است.

دریافت‌کنندگان این کمک‌ها عمدتاً خانواده‌های مهاجر و بازگشت‌کننده از کشورهای همسایه بوده‌اند.

این کمک‌ها با همکاری مؤسسه توحید در ولایت قندهار توزیع شده است.

یک مقام ارشد که برای دیدار با امیرخان متقی به «مهمان‌خانه ویژه» وزارت خارجه در کابل رفته بود، مشاهده کرده است که از این ساختمان به‌جای فضای رسمی، به‌عنوان محل استراحت و خواب استفاده می‌شود.

مهمان‌خانه ویژه، مکانی حساس و دیپلوماتیک است که معمولاً وزیر خارجه در آن با همتایان بین‌المللی خود دیدار می‌کند.

بر اساس اطلاعات رسیده، یکی از این موارد که نمادی از رفتارهای غیرحرفه‌ای تلقی شده، مربوط به دیدار یک «مهمان مهم» با امیرخان متقی است. منبع دیگری اشاره می‌کند که بسیاری از جنگجویان طالبان که از مناطق جنوبی به کابل آمده‌اند، خواب بعد از ظهر را بخشی جدایی‌ناپذیر از سبک زندگی خود می‌دانند و این رفتار در قندهار امری معمول است.

بیدار شدن از زیر میز با ورود مهمان

به گفته منابع، فردی که به سالن ویژه دعوت شده بود، چندین تن از اعضای طالبان را در حال استراحت در زیر میزهای سالن مشاهده کرده است. با ورود مهمان به اتاق، این افراد بیدار شده، از زیر میزها بیرون آمده و محل را ترک کرده‌اند.

خلاء تخصص و بحران دیپلماسی

کارشناسان و منابع آگاه تاکید دارند که عدم به‌کارگیری دیپلومات‌های حرفه‌ای و آموزش‌دیده در ساختار فعلی، زمینه‌ساز بروز «اشتباهات و رسوایی‌های دیپلوماتیک» شده است.

جدیدترین مورد، جنجال بر سر دعوت کاردار سفارت پاکستان بود؛ طالبان مدعی «احضار» او شدند، در حالی که مقامات پاکستانی آن را یک «دیدار عادی» توصیف کردند.

پیش از این نیز حرکات نمایندگان طالبان در نشست‌های بین‌المللی (از جمله در تهران و پیشاور) که با اصول تشریفات سازگاری نداشت، به جنجال‌های رسانه‌ای بزرگی تبدیل شد.

از نظم دیپلوماتیک تا استراحتگاه ملاها

یک منبع آگاه با مقایسه وضعیت فعلی با گذشته گفت: «در گذشته، وزارت خارجه محل حضور دیپلومات‌های منظم، آراسته و حرفه‌ای بود؛ اما اکنون شاهدیم که حتی در ساعات کاری، ملاها در این مکان استراحت می‌کنند.»

تاکنون وزارت خارجه طالبان به این گزارش‌ها و ادعاهای مطرح شده، واکنشی نشان نداده است.

منابع گفتند که مذاکره‌کنندگان خواستار تروریستی خواندن تی‌تی‌پی از سوی طالبان و اذعان پاکستان به حضور گروه داعش در این کشور شدند.

براساس اطلاعات رسیده، نمایندگان نزدیک به طالبان و پاکستان یک متن توافقنامه را نهایی کرده‌اند. این متن تاکنون در دسترس ما قرار نگرفته است.

دو طرف هرچند به توافق کلی رسیده‌اند اما درباره به رسمیت شناسی تی‌تی‌پی به عنوان گروه تروریستی هنوز اختلاف است.

منابع گفتند که مذاکره‌کنندگان خواستار تروریستی خواندن تی‌تی‌پی از سوی طالبان و اذعان پاکستان به حضور گروه داعش در این کشور شدند.

هنوز روشن نیست که اداره طالبان توافق به دست‌آمده در نشست غیررسمی ترکیه را خواهد پذیرفت یا خیر، اما پیشتر منابع گفتند که هیئت‌های این مذاکرات مورد تائید طالبان و پاکستان بوده است.

پیش از این، طالبان خواست‌های مشابه پاکستان درباره تی‌تی‌پی را در مذاکرات رسمی و در سطح مقام‌های ارشد که چند دور در ترکیه، عربستان سعودی و قطر برگزار شد، نپذیرفته بود.

روز چهارشنبه منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال تائید کردند که چهره‌های نزدیک به اداره طالبان و حکومت پاکستان در شهر استانبول ترکیه، درباره راه‌حل اختلافات میان دو طرف رایزنی می‌کنند.

به گفته منابع، این اولین بار است که طالبان پذیرفت یک هیئت «غیر طالبانی» در مورد افغانستان مذاکره کند.

پیشتر چندین منبع به افغانستان اینترنشنال گفتند که نشست استانبول با تائید اداره طالبان و حکومت پاکستان و با حمایت ترکیه برگزار شده است.

دستور کار این گفت‌وگوها موضوعاتی چون فعالیت تحریک طالبان پاکستان، داعش، درگیری‌های مرزی، حملات هوایی و زمینی پاکستان، اوضاع اقتصادی و مسئله مهاجران بوده است.

پیش از این، چند دور گفت‌وگوهای رسمی میان اداره طالبان و حکومت پاکستان در دوحه، استانبول، ریاض و اورومچی چین به نتیجه‌ای نرسیده بود.

او تاکید کرد که کارکنان رسانه باید بتوانند بدون ترس از تلافی و آزار و بازداشت، از حق آزادی بیان استفاده کنند و به کار خود ادامه دهند.

ریچارد بنت گفت از زمان بازگشت طالبان به قدرت، آزادی مطبوعات در سراسر افغانستان «به‌طور نگران‌کننده‌ای فرسایش یافته» و گزارش‌گری مستقل «به‌شدت محدود» شده است.

به‌ گفته او، طالبان با ایجاد محدودیت‌ها، فضایی ایجاد کرده که به «خودسانسوری گسترده» در میان خبرنگاران و منابع انجامیده است.

او افزود افغان‌هایی که با رسانه‌ها صحبت می‌کنند، با تهدید، نظارت و حتی بازداشت روبه‌رو شده‌اند که جریان آزاد اطلاعات را بیش از پیش تضعیف می‌کند.

گزارشگر ویژه تاکید کرد حتی گزارش‌گری‌های روتین ممکن است پرخطر باشد، به‌ویژه اگر مطالب انتقادی نسبت به طالبان یا موضوعات حساس، از جمله حقوق زنان و دختران را پوشش دهد.

او گفت تهدید و ارعاب رایج شده و اتهام «همکاری با رسانه‌های مستقر در خارج» خشم ویژه طالبان را برمی‌انگیزد.

به‌نقل از مرکز خبرنگاران افغانستان، در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۳۴ مورد بازداشت خبرنگاران ثبت شده است.

بنت وضعیت زنان خبرنگار را دشوارتر توصیف کرد؛ زیرا آنان علاوه بر تبعیض در محیط کار، با محدودیت‌های تبعیض‌آمیز بر آزادی رفت‌وآمد و الزام به رعایت پوشش اجباری مواجه‌اند.

او این روندها را بخشی از «کوچک‌شدن فضای مدنی» و افزایش سرکوب آزادی بیان در افغانستان دانست و افزود مدافعان حقوق بشر، کنشگران مدنی و هرکسی که با سیاست‌های طالبان مخالفت کند با خطرات فزاینده روبه‌رو است.

به‌ گفته آقای بنت، کتاب‌ها و دیگر انتشارات سانسور می‌شوند، دسترسی به منابع متنوع اطلاعات محدودتر شده و خبرنگاران بابت پست‌های شبکه‌های اجتماعی نیز مجازات می‌شوند.

او هشدار داد «قواعد موسوم به جزایی محاکم» طالبان، انتقاد از شخصیت‌های عمومی و مذهبی را با واژگان مبهم و ایدئولوژیک جرم‌انگاری می‌کند و این امر به سرد شدن هرچه بیشتر فضای بحث عمومی، گسترش خودسانسوری و ارعاب نه‌فقط خبرنگاران، بلکه کنشگران، دانشگاهیان و دگراندیشان منجر می‌شود.

ریچارد بنت ضمن قدردانی از «ایستادگی» خبرنگاران افغان داخل کشور و آنان که به‌صورت ترکیبی یا از تبعید کار می‌کنند، از کاهش حمایت‌های مالی و فنی بین‌المللی از رسانه‌ها ابراز نگرانی کرد و گفت در زمانی که گزارشگری مستقل بیش از هر زمان دیگری ضروری است، این کاهش‌ها توان رسانه‌ها را برای کار ایمن، دسترسی به اطلاعات و تداوم گزارش‌گری میدانی از جمله درباره نقض‌ها و سوءاستفاده‌های حقوق بشری، به‌شدت محدود کرده است.

او از جامعه جهانی خواست در روز جهانی آزادی مطبوعات با خبرنگاران افغان ابراز همبستگی کند، تامین مالی و حمایت فنی از نهادهای رسانه‌ای مستقل را افزایش دهد، برای آزادی مطبوعات در داخل افغانستان و در تبعید صدا بلند کند و سازوکارهای حمایتی برای افراد در معرض خطر فراهم آورد.

گزارشگر ویژه سازمان ملل تاکید کرد: «رسانه آزاد و مستقل نه‌تنها سنگ‌بنای حقوق بشر است، بلکه برای آینده افغانستان ضرورتی انکارناپذیر دارد.»

طبق گزارشی که پنجشنبه دهم ثور منتشر شده، حدود ۱۳۶ هزار نفر در ولسوالی‌های کامدیش و برگ‌متال ولایت نورستان با بحران شدید غذایی و عدم دسترسی به خدمات اساسی مواجه شدند.

این نهاد بین‌المللی تاکید کرد که عملیات امدادرسانی اضطراری برای نجات ۱۷ هزار خانواده آسیب‌دیده، پس از رایزنی‌های گسترده با طرف‌های درگیر آغاز شده است.

گزارش جدید این نهاد نشان می‌دهد که ولسوالی‌های کامدیش و برگ‌متال به دلیل خصومت‌های طالبان و پاکستان در انزوای کامل قرار گرفته بودند.

بنا بر آمارهای داده شده، حدود ۱۷ هزار خانواده، معادل ۱۳۶ هزار نفر، تحت تأثیر مستقیم این وضعیت قرار گرفتند.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ می‌گوید از اوایل ماه آپریل وارد گفت‌وگوهای فشرده با «تمامی طرف‌های درگیر» شده تا بتواند ضمانت‌های لازم را برای عبور امن کاروان‌های امدادی و ارائه کمک‌های بی‌طرفانه دریافت کند.

ناظران بر این باورند که رویکرد طالبان در ایجاد محدودیت‌های فزاینده برای امدادگران زن و سیاست‌های سختگیرانه اجتماعی، بر بحران‌های انسانی در مناطق دور افتاده افغانستان افزوده است.