منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند ملا جان محمد مدنی، مشاور هبتالله آخندزاده، پس از بازداشت در پرونده دریافت رشوه، با ضمانت شورای علمای قندهار از زندان استخبارات طالبان آزاد شده است. به گفته منابع، پرونده مدنی اکنون از سوی دفتر هبتالله بررسی میشود و آزادی او مشروط است.
منابع گفتند پیشنهاد آزادی و ضمانت مدنی از سوی دفتر هبتالله پذیرفته شده و او دو روز پیش از زندان استخبارات طالبان به خانهاش برگشته است.
به گفته منابع، شرط آزادی مدنی این است که او درباره اتهام دریافت رشوه به دفتر هبتالله توضیح بدهد و برای تبرئه خود قناعت این دفتر را به دست آورد.
منابع افزودند اگر مدنی نتواند از خود دفاع کند و اتهام واردشده بر او باقی بماند، دوباره به زندان فرستاده خواهد شد.
تا هنوز روشن نیست که ملا جان محمد مدنی در سمت مشاور هبتالله آخندزاده باقی میماند یا از این سمت برکنار میشود.
منابع پیشتر در ۲۰ ثور به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که ملا جان محمد مدنی در ۱۶ ثور از سوی استخبارات طالبان در قندهار بازداشت شده است.
به گفته منابع، او عضو تیم مذاکرات قطر، عضو دارالافتای قندهار و مشاور هبتالله آخندزاده است.
منابع گفته بودند مدنی به اتهام دریافت ۸۰۰ هزار روپیه پاکستانی رشوه از یک طرف پرونده قتل بازداشت شده است.
ملا جان محمد مدنی از نزدیکان و مشاوران هبتالله آخندزاده است و نسبت به بسیاری از افراد دیگر، فرصت بیشتری برای دیدار با او داشته است.
منابع افزودند که مدنی در شهر قندهار یک مدرسه و صدها شاگرد دارد و در مسایل مهم به هبتالله آخندزاده مشوره میدهد.
دستکم بیست نفر که از مرز اسلامقلعه وارد هرات میشوند، به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که تلفنهای شان بازرسی شده است. به گفته آنان، ماموران طالبان تلفنهای همراه شهروندان را به اتاقی منتقل میکند که مربوط به اداره استخبارات در مرز اسلامقلعه است.
شماری از آنها گفتند که تاریخچه جستجوی برخی اپلیکیشنهای تلفن آنان، مانند واتساپ، نشان میدهد ماموران استخبارات نامها یا شمارههای شماری از چهرههای سیاسی و فرماندهان ضدطالبان در غرب افغانستان را جستوجو کرده بودند.
در هرات و غرب افغانستان، مخالفان طالبان فعالیتی ندارند، اما اسماعیل خان، یکی از چهرههای معروف ضدطالبان، در شهر مشهد ایران، در مجاورت با ولایت هرات، اقامت دارد.
همچنان، شمار زیادی از سربازان و فرماندهان ارتش و پولیس پیشین افغانستان نیز به ایران پناه بردهاند. در یک سال گذشته، یک فرمانده بانفوذ پیشین پولیس و یک فرد نزدیک به اسماعیل خان در ایران ترور شدند. افراد نزدیک به این دو چهره، طالبان را مسئول ترور آنها میدانند.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که شماری از پناهجویان افغان پس از بازگشت اجباری از ایران با بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و قتلهای فراقانونی در افغانستان مواجه شدهاند. پروندههای مستندسازیشده الگویی تکرارشونده از خشونت علیه بازگشتکنندگان را نشان میدهند، و بستگان قربانیان، طالبان را مسئول میدانند.
افغانستان اینترنشنال دستکم شش قتل فراقانونی و ۱۱ بازداشت اخراجشدگان بعد از بازگشت اجباری از ایران را مستندسازی کرده است. با این حال ممکن است آمار قربانیان بیشتر باشد.
اخیراً، نمایندگی سیاسی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در گزارش سه ماهه خود گفت که مقامهای سابق دولتی و اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی ملی افغانستان بهگونه اجباری به این کشور اخراج میشوند و پس از بازگشت در معرض نقض حقوق خود قرار میگیرند
همچنین، بازداشت و قتل نظامیان سابق در افغانستان همچنان ادامه دارد. در گزارش یوناما دستکم ۲۳ مورد بازداشت خودسرانه، ۹ مورد شکنجه و پنج مورد قتل نظامیان سابق افغانستان در سه ماه اول سال ۲۰۲۶ مستند شده است.
نقض حریم خصوصی و قوانین بینالمللی
افغانستان پیش از طالبان، از سال ۱۹۸۳ عضو میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی بود. ماده ۱۷ این میثاق میگوید هیچکس نباید در زندگی خصوصی، خانواده، خانه یا مکاتبات خود با مداخله خودسرانه یا غیرقانونی روبهرو شود و هر کس حق دارد در برابر چنین مداخلهای از حمایت قانون برخوردار باشد.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل هم میگوید حق حریم خصوصی در فضای آنلاین و آفلاین معتبر است و هر نوع مداخله در این حق باید بر پایه قانون، ضروری و متناسب باشد. این دفتر در اصول حقوق بشر در مرزهای بینالمللی نوشته است که مرزها «منطقه استثنا» از تعهدات حقوق بشری نیستند و حقوق همه افراد در جریان کنترول مرزی باید رعایت شود.
پیشینه بازرسیها
بررسی و کنترول تلفنهای بازگشتکنندگان به افغانستان پیش از این نیز گزارش شده بود. افغانستان اینترنشنال در گزارشی که در ماه ثور امسال منتشر کرد، دریافته بود که پولیس طالبان همراه با پرسشهای شخصی، تلفنهای همراه بازگشتکنندگان از پاکستان را هم بررسی میکند.
پیش از این ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان، نیز در گزارش سال ۲۰۲۵ خود نوشته است که گزارشهای مداوم از بازرسی خانهها و بررسی تلفنهای همراه توسط مقامهای طالبان برای یافتن «تخلف» وجود دارد.
او همچنین نوشت که در ولایتهای مختلف گزارشهای پیوستهای از بررسی تلفنهای مردم برای محتوای ممنوعه و ورود به خانهها برای تلاشی وجود دارد.
دستکم سه منبع از غزنی به افغانستان اینترنشنال گفتند که مناطق نوآباد، قلعه شهاده و یک مکان در داخل شهر غزنی هدف حمله قرار گرفتهاند. در نوآباد حوزه شش و در قلعه شهاده یک پاسگاه طالبان موقعیت دارد.
یک منبع گفت پس از وقوع این انفجارها، طالبان این مناطق را مسدود کرده و به کسی اجازه رفتوآمد نمیدهد.
تاکنون جزئیات دقیقی درباره میزان خسارات و تلفات احتمالی این حملات منتشر نشده و مقامهای محلی طالبان نیز در این باره اظهارنظر نکردهاند.
منابع میگویند طالبان پس از حملات اخیر پاکستان، شهرکهایی را که پیشتر برای اسکان فرماندهان تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در غزنی در نظر گرفته بود، بهطور کامل تخلیه کرده است.
به گفته منابع، این فرماندهان برای در امان ماندن از حملات هوایی، به خانههای مسکونی و بلاکهای شهری منتقل شدهاند.
به گفته این کمیسیون، طالبان وعده همکاری و «پیگیری جدی» داده است. کمیسیون شیعیان افغانستان همچنین گفته است که طالبان وعده داده است نتیجه بررسیها و اقدامات خود را با این کمیسیون در میان بگذارد.
افغانستان اینترنشال روز دوشنبه ۲۱ ثور، گزارش «برخود فیزیکی و توهینآمیز» ماموران امر به معروف طالبان با آیتالله شریفی روحانی شیعه در کابل را منتشر کرد.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که ماموران امر به معروف طالبان این روحانی شیعه را به حوزه ۱۸ کابل منتقل کرده و مورد ضربوشتم قرار دادهاند. به گفته منابع، طالبان با آقای شریفی، بهدلیل جاریکردن نکاح یک زوج پیش از برگزاری مراسم عروسی، برخورد «فیزیکی و تحقیرآمیز» داشته است.
وزارت امر به معروف طالبان تاکنون بهطور رسمی درباره دیدار با کمیسیون شیعیان و گزارشهای مربوط به برخورد با این روحانی شیعه واکنشی نشان نداده است. با این حال، طالبان همواره مدعی است که حقوق همه اقوام و پیروان مذاهب در افغانستان در چارچوب «شریعت اسلامی» محفوظ است؛ ادعایی که بارها با تناقض گزارش نهادهای بینالمللی و مدافع حقوق بشر روبهرو شده است.
طالبان در پنج سال گذشته بارها روحانیون و بزرگان اهل تشیع را به دلایل مختلف بازداشت یا تحت فشار و آزار قرار دادهاند.
