دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، میگوید ممکن است در مراسم عروسی پسر بزرگش، دونالد ترامپ جونیور، با بتینا اندرسون در باهاما شرکت نکند، چون به گفته او، زمان این مراسم برایش مناسب نیست. او گفت اکنون با «مسئله ایران و چیزهای دیگری» درگیر است.
ترامپ روز پنجشنبه در کاخ سفید، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره حضورش در این مراسم گفت پسرش دوست دارد او در عروسی شرکت کند، اما این مراسم «کوچک و خصوصی» خواهد بود اما با آنهم تلاش میکند خود را به آن برساند.
او همچنین گفت اگر در مراسم شرکت کند یا نکند، در هر دو حالت از سوی رسانهها هدف انتقاد قرار خواهد گرفت.
رسانههای امریکایی نوشتهاند که دونالد ترامپ جونیور، ۴۸ ساله، قرار است در پایان هفته جاری با بتینا اندرسون، مدل و چهره اجتماعی ۳۹ ساله در یک جزیره خصوصی در باهاما ازدواج کند.
بر اساس گزارشها، این زوج در ابتدا به برگزاری مراسم عروسی در کاخ سفید فکر کرده بودند، اما بعداً تصمیم گرفتند مراسم کوچکتری برگزار کنند. دلیل این تغییر، نگرانی از واکنش عمومی به برگزاری یک مراسم پرزرقوبرق در زمانی خوانده شده که امریکا با تنشهای مربوط به ایران روبهرو است.
یک دادگاه ترکیه روز پنجشنبه طی حکمی، اوزگور اوزل، رهبر حزب جمهوریخواه خلق ترکیه، را از سمتاش برکنار کرد؛ حکمی که ضربهای سنگین به مهمترین رقیب سیاسی اردوغان وارد کرده و بازارهای مالی این کشور را نیز متاثر ساخت. حزب جمهوریخواه خلق این حکم را «تلاش برای کودتا» خوانده است.
دادگاه استیناف، کنگره سال ۲۰۲۳ جمهوریخواه خلق ترکیه را بهدلیل «تخلفات و بینظمیها» باطل اعلام کرد و حکم داد که کمال کلیچداراوغلو، رئیس پیشین این حزب، دوباره جانشین اوزل شود.
کلیچداراوغلو شخصیتی جنجالبرانگیز در داخل حزب بهشمار میرود که در انتخابات سال ۲۰۲۳ در برابر اردوغان شکست خورده بود. او که پس از شکست انتخاباتی سه سال پیش تا حد زیادی از صحنه عمومی کنار رفته بود، خواستار آرامش شده و اظهار امیدواری کرده است که ترکیه از این وضعیت سود ببرد.
این حکم تازه ممکن است اپوزیسیون را بیش از پیش دچار آشفتگی و اختلافات داخلی کند. همچنین این تصمیم میتواند شانس اردوغان را برای تمدید بیش از دو دهه حاکمیتاش در ترکیه افزایش دهد.
حزب جمهوریخواه خلق این حکم را «تلاش برای کودتا» خوانده است؛ در حالی که حکومت ترکیه گفته است این تصمیم اعتماد مردم ترکیه به حاکمیت قانون را تقویت کرده است.
حزب سکولار و میانهروی جمهوریخواه خلق که در نظرسنجیها تقریبا همسطح حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان قرار دارد، از سال ۲۰۲۴ تاکنون با موج بیسابقهای از فشارهای قضایی روبهرو بوده است.
در این روند، صدها عضو و مقام منتخب این حزب در چارچوب اتهامهای فساد بازداشت شدهاند؛ اتهامهایی که حزب آنها را رد میکند.
از جمله بازداشتشدگان، اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول و اصلیترین رقیب اردوغان است که بیش از یک سال در زندان بهسر میبرد. او نامزد رسمی حزب جمهوریخواه خلق برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ است؛ انتخاباتی که احتمال دارد سال آینده برگزار شود.
اوزگور اوزل، رئیس تندرو و منتقد حزب که پس از بازداشت اماماوغلو بیشتر مطرح شد، رهبران حزب را برای بررسی واکنش به حکم دادگاه گردهم آورد؛ در حالی که برنامههایی برای برگزاری اعتراضات نیز روی دست گرفته شده است.
علی ماهر باشاریر، عضو حزب جمهوریخواه خلق و پارلمان ترکیه، به رویترز گفت: «این تصمیم یک کودتای قضایی و ضربهای علیه اراده ۸۶ میلیون شهروند ترکیه است.» او افزود کسانی که پشت این تصمیم قرار دارند، «در برابر دادگاه پاسخگو خواهند شد.»
حزب دموکراسی و برابری خلقها، سومین حزب بزرگ پارلمان ترکیه، این تصمیم دادگاه را «لکه ننگی بر دموکراسی ترکیه» توصیف کرده است.
در پی این تصمیم دادگاه، شاخص اصلی بورس استانبول ۶ درصد سقوط کرد و باعث فعال شدن توقف اضطراری معاملات در بازار شد. همچنان ارزش اوراق قرضه دولتی ترکیه نیز کاهش یافت.
چهار منبع به رویترز گفتهاند که بانک مرکزی ترکیه برای کاهش پیامدهای این بحران، میلیاردها دالر ارز خارجی به بازار تزریق کرده است.
در ماه مارچ سال گذشته نیز بازداشت اکرم اماماوغلو باعث فروش گسترده داراییها در بازار شده بود؛ وضعیتی که انتظارات تورمی را بالا برد و روند کاهش نرخ بهره را موقتا معکوس کرد.
سرمایهگذاران میگویند تحولات سیاسی تازه نیز از همین رو با نگرانی دنبال میشود.
پژوهش تازه در امریکا نشان میدهد که ایست قلبی ناگهانی در افراد جوان بیشتر با علتهای ژنتیکی ارتباط دارد. این پژوهش که در نشریه «الکتروفیزیولوژی بالینی» منتشر شده، بر نیاز به آزمایشهای گسترده ژنتیکی برای شناسایی افراد در معرض خطر تاکید کرده است.
ایست قلبی ناگهانی زمانی رخ میدهد که اختلال برقی در قلب باعث تپش بسیار سریع آن شود. بر اساس اطلاعات انجمن قلب امریکا، این وضعیت در ۹۰ درصد موارد مرگبار است.
پژوهشگران سیدرز-ساینای دریافتهاند که ۱۰ درصد افراد ۲۹ ساله و جوانتر که دچار ایست قلبی ناگهانی شدهاند، دارای تغییرات ژنتیکی مرتبط با این وضعیت بودهاند.
در این پژوهش، نمونههای خون بیش از سه هزار فردی که در پورتلند ایالت اورگن و شهرستان ونتورا در کالیفورنیا دچار ایست قلبی ناگهانی شده بودند، بررسی شده است.
پژوهشگران با استفاده از روش توالییابی کامل ژنوم، کد ژنتیکی کامل افراد را بررسی کردند. آنان ۱۵ ژن را شناسایی کردند که تغییرات آسیبزننده در آنها میتواند عملکرد ژن را مختل کند و خطر ایست قلبی ناگهانی را افزایش دهد.
یافتهها نشان میدهد که این تغییرات ژنتیکی با افزایش سن کمتر دیده میشود.
بر اساس این پژوهش، ۱۰ درصد افراد ۲۹ ساله و جوانتر، ۷ درصد افراد ۳۰ تا ۴۹ ساله، ۴ درصد افراد ۵۰ تا ۶۹ ساله و ۳ درصد افراد ۷۰ ساله و بالاتر دارای تغییرات ژنتیکی آسیبزننده بودهاند.
پژوهشگران گفتهاند در افراد سالمند، ایست قلبی ناگهانی بیشتر به دلیل تنگی یا بستهشدن رگهای خونرسان قلب رخ میدهد.
ایوان کرانسدورف، نویسنده نخست این پژوهش، گفته است اگر یکی از اعضای خانواده کسی دچار ایست قلبی ناگهانی شده باشد، انجام آزمایش ژنتیکی مهم است تا روشن شود آیا فرد دارای تغییر ژنتیکی افزایشدهنده خطر ایست قلبی یا بیماریهای دیگر قلبی است یا نه.
او افزوده است که برای افرادی که چنین تغییر ژنتیکی دارند، متخصص قلب میتواند دارو یا تغییرات سبک زندگی پیشنهاد کند تا احتمال وقوع این رویداد خطرناک کاهش یابد.
پژوهشگران گفتهاند تحقیقات بیشتر میتواند ژنهای دیگر مرتبط با ایست قلبی ناگهانی را نیز شناسایی کند.
ارزیابیهای اطلاعاتی امریکا نشان میدهد که ایران در جریان آتشبس ششهفتهای، بخشی از تولید پهپادهای خود را از سر گرفته و تواناییهای نظامیاش را سریعتر از برآوردهای اولیه بازسازی میکند. سیانان این گزارش را به نقل از منابع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی امریکا منتشر کرده است.
دو منبع آگاه به سیانان گفتند ایران بخشی از تولید پهپادهای خود را در جریان آتشبس ششهفتهای که از اوایل اپریل آغاز شد، دوباره راهاندازی کرده است.
چهار منبع دیگر به این رسانه گفتهاند اطلاعات امریکا نشان میدهد ارتش ایران بسیار سریعتر از آنچه ابتدا برآورد شده بود، در حال بازسازی تواناییهای نظامی خود است.
بر پایه این گزارش، ایران در حال جایگزینکردن سایتهای موشکی، پرتابگرها و ظرفیت تولید برخی سامانههای کلیدی تسلیحاتی است که در حملات امریکا و اسرائیل آسیب دیده یا نابود شده بود.
منابع آگاه گفتهاند این روند نشان میدهد که اگر دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، کارزار بمباران علیه ایران را از سر بگیرد، ایران همچنان میتواند تهدیدی جدی برای متحدان منطقهای امریکا باشد.
یک مقام امریکایی به سیانان گفت برخی ارزیابیهای اطلاعاتی امریکا نشان میدهد ایران ممکن است توانایی حملات پهپادی خود را در مدت شش ماه بهطور کامل بازسازی کند.
این مقام گفت: «ایرانیها از تمام جدولهای زمانی جامعه اطلاعاتی برای بازسازی فراتر رفتهاند.»
به گفته منابع آگاه، حملات پهپادی یکی از نگرانیهای اصلی متحدان منطقهای امریکا است. اگر درگیریها از سر گرفته شود، ایران میتواند کاهش توان تولید موشک را با افزایش پرتاب پهپادها جبران کند و همچنان اسرائیل و کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دهد.
سیانان نوشته است ایران به چند دلیل توانسته سریعتر از انتظار بازسازی کند. این دلایل شامل حمایت روسیه و چین و نیز این ارزیابی است که حملات امریکا و اسرائیل به اندازهای که دو کشور انتظار داشتند، به ایران آسیب وارد نکرده است.
دو منبع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی امریکا گفتهاند چین در جریان جنگ به ایران قطعاتی داده که میتواند در ساخت موشک استفاده شود. با این حال، این روند به دلیل محاصره امریکا احتمالاً محدود شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته گفت چین به ایران «قطعات ساخت موشک» میدهد. سخنگوی وزارت خارجه چین این اتهام را رد کرد و گفت این ادعا «بر پایه واقعیت نیست.»
بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی تازه امریکا، ایران با وجود آسیبهای جدی ناشی از حملات امریکا و اسرائیل، هنوز توانایی موشکهای بالستیک، حملات پهپادی و پدافند هوایی دارد.
سیانان پیشتر گزارش داده بود که اطلاعات امریکا نشان میداد حدود نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران از حملات امریکا جان سالم بردهاند. گزارش تازه این رقم را تا دو سوم افزایش داده است.
منابع آگاه گفتهاند بخشی از این افزایش به این دلیل است که آتشبس به ایران فرصت داده تا برخی پرتابگرهایی را که زیر آوار مانده بودند، بیرون بکشد.
بر پایه این گزارش، هزاران پهپاد ایرانی همچنان باقی مانده و این رقم حدود ۵۰ درصد توانایی پهپادی ایران را تشکیل میدهد.
ارزیابیهای اطلاعاتی امریکا همچنین نشان میدهد بخش بزرگی از موشکهای کروز دفاع ساحلی ایران سالم مانده است. این موشکها از تواناییهای کلیدی ایران برای تهدید رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز به شمار میرود.
سیانان نوشته است مجموع گزارشهای اطلاعاتی تازه نشان میدهد جنگ تواناییهای نظامی ایران را کاهش داده، اما نابود نکرده است.
او گفت این عملیات سبب شده است ایران برای سالها نتواند تواناییهای خود را بازسازی کند.
با این حال، دو منبع آگاه به سیانان گفتند ارزیابیهای اطلاعاتی امریکا با این توصیف فرمانده سنتکام همخوانی ندارد.
یکی از منابع آگاه از ارزیابیهای تازه اطلاعاتی امریکا گفت آسیب واردشده به پایگاه صنعتی دفاعی ایران احتمالاً توان بازسازی این کشور را برای چند ماه عقب انداخته است، نه برای چند سال.
او افزود که بخشی از پایگاه صنعتی دفاعی ایران همچنان سالم مانده و همین موضوع میتواند روند بازسازی برخی تواناییها را سریعتر سازد.
یافتههای موسسه «اساندپی گلوبال» مستقر در امریکا نشان میدهد که اقتصاد اروپا در ماه جاری به پایینترین سطح از اکتبر ۲۰۲۳ رسیده است. وضعیتی که هزینههای زندگی را افزایش، تقاضا در بخش خدمات را کاهش داده و همزمان تورم قیمت مواد اولیه را به بلندترین سطح در سه سال اخیر رسانده است.
یافتههای نظرسنجی موسسه «اساندپی گلوبال» که روز پنجشنبه منتشر شد، نشان میدهد که افزایش هزینههای انرژی و سوخت، تقاضا در بخش خدمات و تولید را در کشورهای اروپایی کاهش داده و فشار بر خانوادهها و بازار کار را بیشتر کرده است.
اقتصاددانان میگویند که هرچند وضعیت کنونی هنوز با بحران «رکود تورمی» دهه ۱۹۷۰ قابل مقایسه نیست، اما این بحران، فشار هزینههای زندگی را که پس از همهگیری کووید-۱۹ بهوجود آمده بود و میلیونها خانواده هنوز با آن دستوپنجه نرم میکنند، شدیدتر خواهد کرد.
در آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا، فعالیت بخش خصوصی برای دومین ماه متوالی کاهش یافته و در فرانسه نیز شاخص اقتصادی به پایینترین سطح در پنج و نیم سال گذشته سقوط کرده است.
تحلیلگران بانک «جیپی مورگان» گفتهاند: «این ضعیفترین سطح از اواخر ۲۰۲۳ است و در ظاهر نشان میدهد که اقتصاد در ماه می در وضعیت رکود قرار داشته است.»
در همین حال، کمیسیون اروپا پیشبینی رشد اقتصادی اتحادیه اروپا را کاهش داده و هشدار داده است که اگر بحران انرژی ادامه یابد، رشد اقتصادی اروپا ممکن است بهمراتب کمتر از برآوردهای کنونی باشد.
بر اساس این پیشبینی، رشد اقتصادی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ به ۰٫۹ درصد کاهش خواهد یافت.
در خارج از اتحادیه اروپا نیز شرکتهای بریتانیایی بیشترین افت فعالیت اقتصادی در بیش از یک سال گذشته را تجربه کردهاند؛ زیرا پیامدهای اقتصادی جنگ ایران با بیثباتی سیاسی داخلی در بریتانیا همزمان شده است.
تقاضا در سراسر اتحادیه اروپا بهگونه چشمگیری کاهش یافته است. سفارشهای جدید در بخش خصوصی بهطور چشمگیری کاهش یافته و سفارشهای صادراتی نیز شدیدترین افت را از جنوری ۲۰۲۵ به اینسو ثبت کردهاند.
فعالیت بخش خدمات که موتور اصلی اقتصاد اتحادیه اروپا و شاخص مهم تقاضای مصرفکنندگان است، با شدیدترین افت از فبروری ۲۰۲۱ روبهرو شد و از ۴۷.۶ در اپریل به ۴۶.۴ کاهش یافت.
در عین حال، فشار هزینهها به شدت افزایش یافته است. تورم قیمت مواد اولیه به بالاترین سطح در سهونیم سال گذشته رسیده و قیمت کالاها و خدمات برای مصرفکنندگان نیز با سریعترین سرعت در ۳۸ ماه گذشته افزایش یافته است.
مؤسسه «اساندپی گلوبال» هشدار داده که این شاخصها نشان میدهد نرخ تورم در ماههای آینده ممکن است نزدیک به ۴ درصد باقی بماند.
بازار کار نیز ضعیفتر شده است. شرکتهای اتحادیه اروپا برای پنجمین ماه پیاپی شمار کارکنان خود را کاهش دادهاند و سرعت از دست رفتن شغلها به شدیدترین سطح از نوامبر ۲۰۲۰ رسیده است.
بانک مرکزی اروپا در پایان ماه گذشته نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت، اما انتظار میرود در ماه جون آن را افزایش دهد.
کمیسیون اروپا روز پنجشنبه اعلام کرد که اکنون پیشبینی میکند رشد اقتصادی کشورهای اروپایی در سال ۲۰۲۶ به ۰.۹ درصد کاهش یابد؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۳ درصد پیشبینی شده بود. همچنین رشد اقتصادی برای سال ۲۰۲۷ حدود ۱.۲ درصد برآورد شده است.
دو منبع ارشد ایرانی روز پنجشنبه به رویترز گفتهاند که مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، دستور داده است که اورانیوم غنیشده این کشور نباید به خارج منتقل شود. به گفته این منابع، این دستور میتواند باعث نارضایتی بیشتر ترامپ شده و مذاکرات برای پایان جنگ را پیچیدهتر کند.
یک منبع دیگر ایرانی به شرط حفظ هویت به رویترز گفت: «دستور رهبر جمهوری اسلامی و اجماع در ساختار حاکمیت این است که ذخایر اورانیوم غنیشده نباید از کشور خارج شود.»
به گفته این منبع، مقامهای بلندپایه ایران باور دارند که انتقال این مواد به خارج، کشور را در برابر حملات احتمالی آینده امریکا و اسرائیل آسیبپذیرتر میسازد
اولیویا والز، سخنگوی کاخ سفید، به رویترز گفت: «رئیسجمهور ترامپ بهروشنی خطوط قرمز ایالات متحده را مشخص کرده و تنها توافقی را خواهد پذیرفت که منافع مردم امریکا را تأمین کند.»
مقامهای اسرائیلی به رویترز گفتهاند که ترامپ به اسرائیل اطمینان داده است ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از خاک ایران خارج خواهد شد و هر توافق صلح باید شامل بندی در این مورد باشد.
اسرائیل، ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی سالهاست ایران را متهم میکنند که در پی دستیابی به سلاح هستهای است.
آنان به غنیسازی ۶۰ درصدی اورانیوم توسط ایران اشاره میکنند که بسیار بالاتر از سطح مورد نیاز برای استفادههای غیرنظامی و نزدیک به سطح ۹۰ درصد لازم برای ساخت سلاح هستهای است.
ایران اما این اتهام را رد میکند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفته است تا زمانی که اورانیوم غنیشده از ایران خارج نشود، تهران حمایت از گروههای نیابتی را متوقف نکند و توانایی موشکهای بالستیک آن از بین نرود، جنگ پایانیافته تلقی نخواهد شد.
تلاشها برای برقراری صلح و آتشبس میان امریکا و ایران تاکنون به پیشرفت چشمگیری نرسیده است.
محاصره بنادر ایران از سوی امریکا و تسلط تهران بر تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان، مذاکراتی را که با میانجیگری پاکستان انجام میشود، پیچیده کرده است.
دو منبع ایرانی گفتهاند که در داخل ایران سوءظن عمیقی وجود دارد که توقف درگیریها صرفا یک فریب تاکتیکی از سوی واشنگتن برای آغاز دوباره حملات هوایی است.
محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد صلح ایران، روز چهارشنبه گفت که «تحرکات آشکار و پنهان دشمن» نشان میدهد امریکا در حال آمادهسازی حملات تازه است.
ترامپ نیز روز چهارشنبه گفت که اگر ایران با توافق صلح موافقت نکند، امریکا آماده انجام حملات بیشتر علیه تهران است.
به گفته منابع، دو طرف توانستهاند برخی اختلافات را کاهش دهند، اما شکافهای اساسی همچنان بر سر برنامه هستهای ایران پابرجاست؛ از جمله سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده و درخواست تهران برای بهرسمیت شناخته شدن حق غنیسازی.
مقامهای ایرانی بارها گفتهاند که اولویت تهران، پایان دائمی جنگ و دریافت تضمینهای معتبر از امریکا و اسرائیل برای جلوگیری از حملات آینده است.
به گفته آنان، تنها پس از دریافت چنین تضمینهایی، ایران حاضر خواهد شد وارد مذاکرات تفصیلی درباره برنامه هستهای خود شود.
پیش از آغاز جنگ، ایران آمادگی خود را برای انتقال نیمی از ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدیاش اعلام کرده بود؛ سطحی که بسیار بالاتر از نیازهای غیرنظامی است.
اما منابع گفتهاند که این موضع پس از تهدیدهای مکرر ترامپ به حمله به ایران تغییر کرد.
مقامهای اسرائیلی به رویترز گفتهاند که هنوز مشخص نیست ترامپ تصمیم به حمله خواهد گرفت یا نه و آیا به اسرائیل اجازه ازسرگیری عملیات نظامی را خواهد داد یا خیر.
تهران هشدار داده است که در صورت حمله، پاسخ «ویرانگر» خواهد داد.
با این حال، یکی از منابع ایرانی گفته است که «راهحلهای عملی» برای حل این مسئله وجود دارد.
او گفت: «راهکارهایی مانند رقیقسازی ذخایر اورانیوم تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی وجود دارد.»
برآورد آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشان میدهد که ایران هنگام حملات اسرائیل و امریکا به تاسیسات هستهایاش در جون ۲۰۲۵، حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرام اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار داشت؛ اما مشخص نیست چه مقدار از آن باقی مانده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در ماه مارچ گفته بود که بخش عمده باقیمانده این ذخایر در مجتمع تونلی تاسیسات هستهای اصفهان نگهداری میشود و به باور آژانس، کمی بیش از ۲۰۰ کیلوگرام آن در آنجا قرار دارد.
آژانس همچنین باور دارد که بخشی دیگر در مجتمع هستهای نطنز ذخیره شده است.
ایران میگوید بخشی از اورانیوم با غنای بلند برای اهداف طبی و نیز راکتور تحقیقاتی تهران لازم است؛ راکتوری که با مقادیر نسبتا کم اورانیوم با غنای حدود ۲۰ درصد فعالیت میکند.
