استقرار نیروهای طالبان در شهر هرات در پی اعتراض شهروندان
منابع مردمی در هرات به افغانستان اینترنشنال میگویند که پس از اعتراض شهروندان علیه طالبان، وضعیت در این شهر به حالت نظامی درآمده و نیروهای طالبان در شماری از جادهها و نقاط کلیدی مستقر شدهاند.
به گفته منابع، نیروهای طالبان با موترهای نظامی در بخشهای مختلف شهر هرات جابجا شده و همچنین با لباس شخصی گشتزنی میکنند.
در ویدیویی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، دیده میشود که موترهای نظامی طالبان در کوچههای هرات رفتوآمد میکنند.
همچنین در این تصاویر، حضور افراد مسلح با لباس نظامی و غیرنظامی مشاهده میشود.
پیشتر سخنگوی پولیس طالبان در هرات تایید کرد که اعتراضات از سوی نیروهای این گروه مهار شده و وضعیت در این ولایت «تحت کنترول» قرار گرفته است.
ویدیویی که روز سهشنبه به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که یک کودک در جریان اعتراض مردم علیه طالبان در منطقه جبرئیل هرات از ناحیه پا زخمی شده است.
شماری از جوانان سعی میکنند این کودک را به شفاخانه منتقل کنند. تاکنون از وضعیت صحی این کودک اطلاع دقیقی در دست نیست.
شماری از شهروندان هرات روز سهشنبه با حضور در خیابان در برابر آنچه که «بازداشت خودسرانه زنان» و «سیاست حجاب اجباری» طالبان میخوانند، اعتراض کردند.
شاهدان عینی میگویند که دستکم یک نفر در تیراندازی طالبان کشته و شماری زخمی شدهاند.
به گفته منابع مردمی، طالبان تعداد ۳۰ معترض را بازداشت کرده است.
فدراسیون فوتبال ایران اعلام کرده است که تنها چند روز پیش از آغاز جام جهانی ۲۰۲۶، سهمیه تکت اختصاصیافته به هواداران این کشور لغو شده و بسیاری از طرفداران که بر اساس روند رسمی برای سفر و حضور در مسابقات برنامهریزی کرده بودند، با مشکل مواجه شدهاند.
در بیانیه فدراسیون فوتبال ایران آمده است که روند فروش تکتها از قبل آغاز شده بود؛ اما اکنون این نهاد دیگر قادر به ارائه تکت به هواداران نیست. فدراسیون این اقدام را مغایر با اصل برابری میان کشورهای شرکتکننده در رقابتها دانسته و نسبت به احتمال دخالت ملاحظات سیاسی در برگزاری بزرگترین رویداد فوتبال جهان ابراز نگرانی کرده است.
بر اساس مقررات جام جهانی، هر فدراسیون شرکتکننده ۸ درصد از تکتهای مسابقات تیم خود را برای توزیع میان هوادارانش دریافت میکند. با این حال، فدراسیون ایران مشخص نکرده است که چه نهادی تصمیم به لغو این سهمیه گرفته است.
حضور ایران در جام جهانی از ماههای گذشته با ابهامهایی همراه بوده است. نگرانیها درباره صدور ویزا برای اعضای تیم و تنشهای سیاسی منطقه، برنامههای این تیم را تحت تأثیر قرار داده بود. با وجود این، بازیکنان تیم ملی سرانجام ویزای حضور در رقابتها را دریافت کردند.
فیفا نیز اعلام کرده که ماتیاس گرافستروم، دبیرکل این نهاد، در دیداری با مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، درباره شرایط تیم ملی گفتوگو کرده و فیفا به همکاری با فدراسیون ایران برای تسهیل حضور این تیم در جام جهانی ادامه خواهد داد.
یوسف حماد، سخنگوی اداره آمادگی مبارزه با حوادث طالبان روز سهشنبه ۱۹ جوزا، اعلام کرد که از ماه حمل امسال تاکنون، ۳۰۱ نفر در سراسر افغانستان در اثر بارندگیها، سیلاب و رویدادهای طبیعی دیگر جان باخته و نزدیک به ۴۰۰ تن زخمی شدهاند.
او در یک پیام تصویری گفت که در این رویدادها ۱۸ هزار و ۸۱۲ خانواده در سراسر کشور آسیب دیدهاند. آقای حماد گفت که ۸ هزار و ۹۸۹ خانه تخریب یا آسیب دیده و شده و نزدیک به ۶۰۰ کیلومتر جاده نیز آسیب دیده است. به گفته او ۴۳ مسجد و ۵۲ پلچک ۳۸۲ چاه آب و محصولات نزدیک به ۲۶ هزار جریب زمین کشاورزی و بیش از ۴ هزار جریب باغ هم از بین رفته است.
در سالهای اخیر، افغانستان شاهد افزایش چشمگیر حوادث طبیعی بهویژه سیلابهای ناگهانی بوده است.
تغییرات اقلیمی، ذوب سریع برفهای کوهستانی، تخریب جنگلها و عدم وجود زیرساختهای مناسب مدیریت آب، باعث شده حتی بارشهای معمولی به سیلابهای ویرانگر تبدیل شود.
ولایتهای بدخشان، نورستان، کنر و پنجشیر به دلیل توپوگرافی کوهستانی و رودخانههای فصلی، همیشه در معرض خطر بالاتری قرار دارند.
این هشدار در حالی صادر شده که هنوز برخی مناطق افغانستان از سیلابهای اخیر به طور کامل بهبود نیافتهاند.
سیلابهای بهاری سال جاری در چندین ولایت شمالی و شرقی خسارات زیادی به جادهها، خانهها و زمینهای کشاورزی وارد کرد و جان تعدادی از شهروندان را گرفت.
در پی اعتراض مردم علیه طالبان در جبرئیل هرات، مسعود حسینی، سخنگوی پولیس طالبان در هرات به افغانستان اینترنشنال، گفت که وضعیت بهگونه کامل تحت کنترول قرار گرفته و از «گسترش بیشتر تنش جلوگیری به عمل آمده است.»
این مقام طالبان تایید کرد که روز سهشنبه در ساحه جبرئیل، شماری از شهروندان تجمع کردند. مسعود حسینی، اما معترضان را به ایجاد تنش و برهم زدن نظم عامه متهم کرد.
او گفت که معترضان «به بهانه اعتراض در خصوص موضوعات مرتبط با رعایت حجاب، و مخالفت با حجاب اسلامی» تجمع کردند.
سخنگوی پولیس طالبان در هرات گفت «با حضور بهموقع نیروهای امنیتی، وضعیت بهگونه کامل تحت کنترول قرار گرفته و از گسترش بیشتر تنش جلوگیری به عمل آمده است.»
یک شاهد عینی اعتراضات روز سهشنبه در هرات به افغانستان اینترنشنال گفت که یک کشته و دستکم ۲۲ زخمی را از نزدیک مشاهده کرده است.
شاهدان عینی به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که افراد طالبان ۳۰ نفر را در جریان اعتراضات مردمی در هرات بازداشت کردند.
ویدیوهای که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته نشان میدهد نیروهای طالبان اعتراض مردم را با خشونت و لتوکوب، سرکوب میکنند.
سخنگوی پولیس طالبان در هرات درباره تیراندازی و تلفات غیرنظامیان توضیحی نداده است.
او به افغانستان اینترنشنال گفت: «حفظ ارزشهای اسلامی و اجتماعی در جامعه از اهمیت برخوردار است و تمامی شهروندان باید در چارچوب قوانین شرعی و اصول پذیرفتهشده اجتماعی رفتار کنند.»
این مقام طالبان از شهروندان خواست تا در چنین مواردی از هرگونه اقدام که «سبب بینظمی و بر هم زدن امنیت عمومی شود خودداری کنند.»
مسعود حسینی تاکید کرد که نیروهای امنیتی طالبان مطابق «مسئولیت قانونی خود در راستای تأمین امنیت و حفظ نظم عامه اقدام نموده و با هرگونه اخلال در امنیت عمومی برخورد لازم صورت میگیرد.»
برنامه جهانی غذا اعلام کرد که بهدلیل بستهشدن گذرگاههای افغانستان و پاکستان و همچنین تنگه هرمز، کاروان موترهای حامل ۳۹۷ تُن بیسکویت غنیشده، پس از سفر ۱۵ هزار کیلومتری و عبور از ۹ کشور پس از هفتهها به افغانستان رسیده است.
برنامه جهانی غذا (دبلیو اف پی) اعلام کرد که این محموله پس از دو بار تغییر مسیر و پشت سر گذاشتن موانع متعدد، سرانجام از راه زمینی و با عبور از ۹ کشور به افغانستان رسید.
عبدالاحد منیب، یکی از مسئولان این سازمان، روز سهشنبه ۱۹ جوزا گفت: «وقتی کامیونها رسیدند، احساس آسودگی داشتیم. ما در تمام مراحل این سفر، از تأخیرها و عبور از مرزها گرفته تا تغییر مسیرها، وضعیت محموله را از نزدیک دنبال میکردیم.»
او افزود: «در چندین مرحله، تیمهای زنجیره تأمین ناچار شدند مسیر انتقال را بهطور کامل بازنگری کنند، اما هدف اصلی ما همواره این بود که بیسکویتها هرچه سریعتر به دانشآموزان افغانستان برسد.»
سفر ۱۵ هزار کیلومتری برای حمایت از آموزش کودکان
برنامه جهانی غذا میگوید این سفر طولانی که از بیابانها، کوهستانها و مسیرهای دریایی عبور کرده، نمونهای از چالشهایی است که این نهاد برای رساندن مواد غذایی به افراد نیازمند با آن روبهرو است. به گفته این سازمان، تیمهای عملیاتی تلاش کردهاند با وجود شرایط متغیر، کمکها را در کوتاهترین زمان و با کمترین هزینه ممکن به مقصد برسانند.
کورین فلیشر، رئیس بخش زنجیره تأمین و تحویل برنامه جهانی غذا، گفت: «برنامه جهانی غذا هر سال میلیونها تُن مواد غذایی را به برخی از دشوارترین و دورافتادهترین مناطق جهان منتقل میکند. هرگاه مسیری بسته شود یا مانعی ایجاد شود، ما راههای جایگزین پیدا میکنیم و هماهنگیهای لازم را انجام میدهیم. گرسنگی منتظر باز شدن مسیرها نمیماند.»
به گفته او، این محموله پس از عبور از عربستان سعودی، اردن، سوریه، ترکیه، گرجستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان، از طریق بندر تورغندی وارد افغانستان شده است.
خانم فلیشر، افزود که این بیسکویتهای غنیشده میان حدود ۱۷۲ هزار دانشآموز در مکاتب افغانستان توزیع خواهد شد.
این محموله ابتدا از بندر سورابایای اندونزیا به بندر کراچی پاکستان منتقل شد. بیسکویتها بخشی از کمک ۳.۵ میلیون دالری دولت اندونزیا برای حمایت از برنامه تغذیه دانشآموزان در افغانستان است و غذای مورد نیاز ۱۷۲ هزار دانشآموز را تأمین میکند.
در ابتدا قرار بود محموله پس از رسیدن به کراچی، از طریق جاده و با طی حدود هفت هزار کیلومتر در پاکستان وارد افغانستان شود، اما با تشدید تنشها میان افغانستان و پاکستان و بسته شدن مرزها، این برنامه عملی نشد.
به گفته برنامه جهانی غذا، هر روز تأخیر در انتقال این محموله میتوانست دسترسی هزاران کودک به غذای مورد نیازشان را به خطر بیندازد؛ کودکانی که برای حفظ سلامت، تمرکز در درس و ادامه آموزش به برنامههای تغذیه مکتب وابستهاند.
تغییر مسیرهای پیاپی
پس از بسته شدن مرز، برنامه جهانی غذا مسیر انتقال را به بندر جبلعلی در دبی تغییر داد. قرار بود محموله از آنجا از طریق خلیج فارس به ایران منتقل و سپس به افغانستان ارسال شود.
اما با افزایش تنشها در خاورمیانه و اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز، این طرح نیز با مشکل روبهرو شد. در نتیجه، کارشناسان لوجستیک این سازمان مسیر تازهای را طراحی کردند؛ مسیری زمینی که از منطقه قفقاز عبور میکرد و افغانستان را به دبی وصل میساخت.
هرچند این مسیر طولانیتر، پرهزینهتر و پیچیدهتر بود، اما به گفته مسئولان برنامه جهانی غذا، تنها گزینه عملی برای رساندن محموله به افغانستان به شمار میرفت.
بیسکویتها ابتدا در مرکز لوجستیکی سازمان ملل در دبی، که تحت مدیریت برنامه جهانی غذا فعالیت میکند، تخلیه و ذخیره شد. این اقدام از هزینههای اضافی جلوگیری کرد و فرصت لازم را برای آمادهسازی ادامه مسیر فراهم ساخت.
عبور از ۹ کشور تا رسیدن به افغانستان
سرانجام کاروانی متشکل از ۲۱ کامیون از دبی حرکت کرد و پس از عبور از امارات متحده عربی، عربستان سعودی، اردن، سوریه، ترکیه و گرجستان به باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، رسید.
کامیونها سپس با کشتی از دریای خزر عبور کردند و وارد ترکمنستان شدند. چند روز بعد، این کاروان از گذرگاه مرزی تورغندی وارد افغانستان شد و مسیر خود را تا کابل ادامه داد.
رانندگان در طول مسیر ساعتهای زیادی را در گذرگاههای مرزی سپری کردند و با تأخیرهای متعددی مواجه شدند.
حسین سراج اولوس، راننده ترک یکی از کامیونها، گفت: «در بندر آلات در نزدیکی باکو، صدها کامیون در انتظار عبور بودند و طول صف به حدود ۳۰ کیلومتر میرسید.»
افزایش فقر و نیاز به کمکهای بشردوستانه
همزمان با نزدیک شدن به پنجمین سال حاکمیت طالبان، برنامه توسعه سازمان ملل متحد گزارش داده است که در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۴ میلیون نفر دیگر در افغانستان به جمع افرادی پیوستهاند که با ناامنی معیشتی روبهرو هستند.
بر اساس این گزارش، شمار افرادی که در تأمین نیازهای اولیه زندگی با مشکل مواجهاند، از ۲۶.۶ میلیون نفر در سال ۲۰۲۴ به نزدیک ۲۸ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. طبق این آمار، از هر چهار نفر در افغانستان، سه نفر به غذای کافی دسترسی ندارند.
افغانستان همچنان با بحران عمیق اقتصادی و انسانی روبهرو است. نهادهای بینالمللی میگویند کاهش کمکهای خارجی، بازگشت مهاجران، بیکاری گسترده و رکود اقتصادی، وضعیت معیشتی میلیونها نفر را دشوارتر کرده است.
سازمان ملل همچنین هشدار داده است که محدودیتهای گسترده طالبان علیه زنان و دختران، بهویژه در زمینه آموزش و اشتغال، تأثیر مستقیمی بر اقتصاد خانوادهها و افزایش فقر در کشور داشته است.